Ay: Mayıs 2018

  • VALENCE* KIYILARI

    VALENCE* KIYILARI

    “Bir tarihte Merhum Kemal Reis ile zikr olan yirden yedi pare barçayı bir kezden feth eyledik.” Böyle başlar Piri Reis, Kitab-ı Bahriye’de, “Katalonya memleketinde Valence şehrinden Barselonya şehrine kadar olan kıyıları” anlatmaya. “Mezkûr yir” dediği yer, Valensiya önündeki plajlardır.

    *Valensiya

    Yaz günlerinde buraya gelen gemiler iki mil denizde yatarlar. Yattıkları yerler, on beş kulaçtan on sekiz kulaca kadardır. Ters bir rüzgâr eserse yelken basıp, kaçabilmek için kıyıya daha fazla yaklaşmazlar. İşte Piri Reis ve amcası, yedi tüccar gemisini burada basıp, ele geçirmişler ve büyük olasılıkla, içindeki insanlarla, malları ve gemileri, Cezayir’e götürüp satmışlardır.    

    Valensiya kıyıları gündoğusuna açıktır. Kentin kendisi, denizden üç mil kadar içeride, “bir ovada yatur.”  Reis kentin her tarafının şeker kamışları ile kaplı olduğunu yazar ama bu ya bir çeviri yanlışıdır ya da Reis’in benzetmesidir. Bu topraklarda şeker kamışı yetişmez. Piri Reis’in anlatmak istediği, yüksek sazlıklar olmalıdır ki bugün bile hâlâ kentin, özellikle batı-güneybatısında yer yer görülür. “Ve ol kamışlık arasından bir büyük su akar. Denize koyulur.” Sazlıkların varlık nedeni ve onları besleyen bu “büyük su”, Turia veya La Huerta adı ile bilinen nehirdir.

    Devamı Mayıs 2018 sayımızda…

  • Oh be, iyi ki buradayım! ANTIGUA ve BARBUDA

    Oh be, iyi ki buradayım! ANTIGUA ve BARBUDA

    Antigua, vardığım ilk Karayip adasıydı. Hayır yatla değil, bir yata katılmak üzere uçakla varmıştım. Dün gibi hatırlıyorum; kara kışın ortasında Milano’dan çıkıp şıpıdık terliklerle nemli mi nemli Karayip havasına indiğimde heyecanlıydım. Daha uçağın penceresinden gördüğüm denizin turkuaz rengi, nasıl bir coğrafya ile karşılaşacağımın resmiydi. Yeni havaalanı henüz yapılmamıştı. Eski mi eski, derme çatma bir havaalanından giriş yapmıştım adaya. 

    Karayipler denince filmlerde gördüğümüz kristal gibi sular ve zenginlik akla gelse de aslında son derece fakir bir halk yaşantısının arasına ustaca sıkıştırılmış bir zenginlikten söz edebiliriz. Yani havalimanı berbat, yollar çamurlu, evler gecekondu, yerel halk fakirlikten kırılıyor ama işte o kristal gibi berrak sahilleri kapmış lüks oteller, filmlerde gördüğünüz o sahneleri yaratıyorlar. Esasen bu bozulmamışlığı, o fakirliğin, o gerçekliğin hâlâ orada duruyor olmasını seviyorum! Rengârenk gecekondular, Avrupa’da olmayan bitki örtüsü, daha önce hiç duymadığınız cinsten kuş sesleri, yolda önünüzden salına salına geçen iguanalar…

    Antigua ve Barbuda, isminden de anlaşılacağı gibi ayni hükümete bağlı iki adadan oluşuyor ama ben Barbuda’ya hiç ayak basmadım açıkçası. Özellikle bu yıl yaşanan Atlantik tarihinin en yıkıcı kasırgası Irma’dan sonra ne yazık ki Barbuda’da taş taş üzerinde kalmamış ve ada dümdüz hale gelmiş. Antigua ise ucuz kurtarmış. Ada hâlâ eski güzelliğinde. Büyük bir ada aslında. Başkenti St. John’s. Bizlerin dönüp dolaşıp buraya gelmesinin nedeni ise yine tabii ki süperyatlar.

    KLASİKLER VE ÖDÜLLÜ YATLARLA BİR ARADA

    Karayipler, süperyatlar için enteresan bir şekilde kendi içinde ayrılmış durumda. Geçen ayki yazımda da bahsettiğim gibi, süperyat sektöründe tekne sahibinin teknede olduğu zamanlar uğranılan limanlar ile tekne sahibi yokken beklemek için tercih edilen limanlar ve adalar farklıdır. Karayipler’de de kendiliğinden öyle olmuş. Antigua son derece lüks otellere ve muhteşem sahillere sahip olsa da, tekne sahibi teknede olduğunda değil, olmadığında konaklanan limanlardan biridir. Tekne sahibi geldiğinde genelde St.Barts, St.Lucia ve Bahamalar gibi başka adaların kristal sularının keyfi çıkarılır. Nedense bu durum böyle kimlikleşmiştir. Bizler de tekne sahibi olmadığı zamanlarda tıpkı süperyatların uğradığı diğer bir ada olan Sint Maarten’de olduğu gibi, adanın keyfini çıkarır, adayı işimizin de gereği olarak avucumuzun içi gibi biliriz.

    Bu kez adaya ayak bastığımda Mart ayının sonuydu. Aralık ve Ocak’ta hareketli olan ada biraz sakinlemiş, genelde Amerikalı olan turistler azalmış, yelken yarışları da olmayınca bu aralar daha bir yerel hayat süregelir durumdaydı. Süperyatların limanı ise English Harbour dediğimiz bölge ve özellikle Falmouth Marina’dır. Orada yer bulamayanlar Nelson’s Dockyard’a geçerler. Bu iki marinada dünyada ün yapmış birçok süperyata yan yana rastlarsınız. Bu gelişimde marina çok dolu olmasa bile yine de 75 metre boyuyla dünyanın tek direkli en büyük yelkenlisi M5 bütün ihtişamıyla Falmouth’da ilk göze çarpan tekneydi. Biz oradayken birçok bilinen süperyat gelip gitmeye devam ediyordu. Gördüklerim içinde eşsiz klasik bir yelkenli olan 79 metrelik ATHENA, bilinen büyük motoryatlardan 52 metrelik SEVEN SINS, 67 metrelik SEA SENSE, 74 metrelik NAIA, bunun dışında regatta’ların gözdesi ve birçoğundan da ödülle ayrılmış yelkenli süperyat UNFURLED ve ROSEHEARTY, ismini göremediğim birkaç büyük yelkenli de gıcır gıcır, salına salına gelip gittiler.

    DİNGİN VE LÜKS

    English Harbour bölgesinde gidilebilecek en tatlı ve şık restoran, aynı zamanda küçük bir koy olan Pigeon Beach’e bakan Catherine’s Plage. Ben dahil hepimiz mutlaka orada şık bir öğlen yemeği yiyerek hoş vakit geçirmeyi severiz çünkü Falmount’a yürüme mesafesindedir. Muhteşem renkteki gerçek Karayip denizinde yüzmek, bembeyaz kumlarda yürümek istiyorsanız, adres Jolly Beach tarafı. Jolly Beach’i öneremem çünkü güzel bir atmosferi yok ama deniz inanılmaz güzel olduğundan adanın o tarafında olan tüm otellere gidilebilir. Deniz muhteşem turkuaz renginde ama dalgalıdır. Ben bir de Carlisle Bay’e gittim; sakinlik ve çarşaf gibi pırıl pırıl bir koy arayanlar için lüks otel ve beach…

    Bunun dışında Antigua’yı tam tepeden görebileceğiniz bir yer var ki, hayatta bir kez orada vakit geçirmek şart! Sadece Perşembe ve Pazar günleri bir çeşit açık hava partisi yapılan Shirley Heights. Karayipler’in olmazsa olmazı reggae çalan bir grup geliyor. Mangallar kuruluyor ızgarada tavuk, hamburgerler ve Karayip soslarıyla midenizi biraz yoracak ama lezzet fışkırtan sokak lezzetleri sunuluyor. Elinize de bir bardak rom punch alıp o muhteşem manzarayla güneşi batırdığınızda “Oh be!” diyorsunuz dünyanın ta bir ucundan, “Oh be, iyi ki buradayım!”… ☸

  • Okyanusun iki farklı yüzü

    Okyanusun iki farklı yüzü

    Volvo Ocean Race’te (VOR) yedinci ayak “zor, belki de en zoru” olarak tanımlanıyordu. Takımlar zorlu etabın bilincindeydiler ve buna hazırlıklıydılar elbette ama maalesef bir kayıp yaşandı. Sun Hung Kai/Scallywag takımından deneyimli denizci John Fisher denize düştü ve tüm arama-kurtarma çalışmalarına rağmen bulunamadı. VOR, sekizinci ayağa bir kayıp denizciyle devam ediyor.

    Yazı AYÇA GÜÇLÜTEN, FOTOĞRAFLAR James Blake, Pedro Martinez, Rich Edwards, Ugo Fonolla, Sam Greenfield

    İspanya’nın Alicante şehrinde başlayan yarışta aylardır yaşananlar sadece rekabetle sınırlı değil. Nefeslerin tutulduğu, tansiyonun yükseldiği ve gerilim dozu kestirilemeyen bir yarış VOR. Tecrübenin, dikkatin ve kazanma azminin bir yere kadar geçerli olduğunu da unutmamakta fayda var. Çünkü bir noktadan sonra galibiyet değil, hayatta kalmak esas olan. Yazık ki, Auckland’den 18 Mart’ta start alan yedinci ayakta dramatik bir olay yaşandı. Sun Hung Kai/Scallywag takımından 47 yaşındaki John Fisher, 26 Mart’ta Cape Horn’un yaklaşık 1400 deniz mili açıklarında denize düştüğü bildirildi. Alicante’deki Yarış Merkezi ile koordinasyon halinde yapılan arama-kurtarma çalışmaları maalesef sonuç vermedi. VOR’da bu sene yaşanan ikinci kazaydı. İlki de dördüncü ayak sonunda Vestas 11thHor Racing’in bir balıkçı teknesine çarpması sonucu yaşanan ve tekneden bir kişinin ölümüyle sonuçlanandı. Okyanusun dingin, huzurlu yüzünün yanında öngörülemeyen tehlikeli yanını da bir kez daha hatırladık.

    SEKİZİNCİ AYAK BAŞLADI

    11 ayak sonunda tamamlanacak olan VOR’un sekizinci ayağı 22 Nisan’da Brezilya, Itajaí’den start aldı. Yarış takvimine göre son kuzeyden-güneye ayağı böylelikle başladı. Genel sıralamda ikinciliğe sahip olan Mapfre, lider pozisyonda olan Donfeng Race Team’i geride bıraktı. Team Brunel ve Turn the Tide on Plastic takımları da ayağın atağa geçen takımları oldular. Kestirilemeyen hava koşulları nedeniyle tüm takımlar zorlandılar. Takımların özellikle ilk geceye dair ifadeleri de bunu doğruluyor. AkzoNobel’in dümencisi Simeon Tienpont “Çok dengesiz. Rüzgâr, 30 derece soldan sağa 10 knot esiyor” derken, tüm ekipler öngörülemeyen hava koşullarında zorlu bir açılış yaptıklarını doğruladılar.

    SCALLYWAG YENİ LOGOYLA DEVAM EDİYOR

    VOR devam ediyor. Yaşanan trajik olaylar elbette unutulmuyor veya kayıplar yok farz edilmiyor ve rota planlandığı şekilde sürdürülüyor. Sun Hung Kai/Scallwag, takım arkadaşları Fisher’ı unutmadıklarını ifade eden yeni logosuyla sekizinci ayakta yerini aldı. Sekizinci ayaktan önce, yedinci ayak ödül töreninden sonra yapılan basın toplantısında Scallywag dümencisi David Witt, gözyaşlarını güçlükle tutarak uzun bir konuşma yaptı. Cümlelerinden biri şöyleydi: “John burada olsa ‘En iyi olmak zorunda değiliz ama birlikte olmalıyız’ derdi.” Takıma Pete Cumming katıldı ve Luke Parkinson dönüş yaptı.

    Mücadele mi? Kimse yılmış değil, tüm takımlar taktik kurma ve süreci en doğru şekilde yönetme hususunda belli ki çok kararlı. Tahmin edileceği üzere, sekizinci ayakla ilgili verilen brifingler ve uyarılar tüm katılımcıları bir hayli heyecanlandırdı. VOR fanları, heyecan ve üzüntü arasında gidip gelen duygular içinde soluksuz takip ediyorlar süreci. ☸

  • EGE’NİN KELEBEĞİ ASTİPALYA

    EGE’NİN KELEBEĞİ ASTİPALYA

    Astipalya, 12 Adalar ve Kikladlar arasında bir kültür köprüsü. Tepede tüm Ege Adaları’nda eşine az rastlanacak görkeme sahip Venedik Kalesi. Kalenin çevresine yamaçtan aşağı bir Hellenistik amfi-tiyatro gibi yerleşmiş köyde, geleneksel Kiklad mimarisinin zarif estetiği… Beyaz evler, çivit mavisi kapı ve pencereler, daracık, taş kaplı, labirent gibi sokaklar… Adanın çevresinde neredeyse Göcek Körfezi zenginliğinde küçük koylar, iç denizler, kanallar, adacıklar… Bu koylarda da yakut, safir ve turkuaz renginde, kristal berraklığında denizler… Ulaşım zorlukları nedeniyle ada kültürü bozulmamış; insanları alçakgönüllü ve dost. Bu adaya yolculuk kolay değil ama bir kez geçerseniz kendi kendinize “Burası bir Ege Adası ise, diğerleri ne?” diye de sorabilirsiniz…

    Bu sene 2018 sezonunu uzun zamandır hayalim olan Astipalya (Astypalea-İstanbulya) rotası ile açtık. Astipalya, Kalimnos’un merkezi Pothia ve Nisyros Adası yat barınağı Pali’ye eşit uzaklıkta; 39 mil mesafede. İdari olarak 12 Adalar’a bağlı olmakla birlikte coğrafi olarak Kikladlar’ın en uzak üyesi olarak kabul edilen 1300 nüfuslu bir ada. Bu nüfus kış aylarında 700-800’e düşüyor, yaz aylarında ise ağırlıklı olarak Yunanistan’dan gelen yazlıkçılarla 5 bin kişiye kadar çıkabiliyor. Conde Nast Traveller dergisi bu adayı “kalabalıklardan kaçmak için en iyi Ege adası” seçmiş. 150 bin otel ile çalışan Trivago’nun “Avrupa’nın en iyi 10 adası” listesinde de İskoçya’daki Arran Adası’ndan sonra tüm Ege adalarını geride bırakarak ikinci sırada yer alıyor. Tripzilla’nın sıralaması da farklı değil; Kikladlar’daki Folegandros’tan sonra tüm Ege Adaları sıralamasında ikinci sırada. Neden bu beğeni? İlk yanıtlar: Sükûnet, bozulmamış ada kültürü, Chora ve kalenin eşsiz estetiği ile inanılmaz güzel denizleri… Devamı Mayıs 2018 sayımızda…