Yazar: MURAT ÖKSÜZ

Denizcilerin kitaplıkları zengin ve güncel bir gezi rehberi için özel bir yer açıyor. Deneyimli gezgin-yazar Ali Boratav tarafından titizlikle hazırlanan “Gökova’dan Kekova’ya Türkiye Kıyıları ve 12 Adalar Mavi Yolculuk Rehberi” geçen ay rafa çıktı. Yazı AYÇA GÜÇLÜTEN

Yaz sezonu için geri sayım başlarken, dünyaca ünlü kıyılarımız mavi yolcularını bekliyor. Bu yolcuların kimi popüler rotaları seçiyor, kimiyse yeni ve bir bilenin tecrübesiyle anlatılmış olanları keşfetmeyi tercih ediyor. 2007 yılından bu yana kesintisiz olarak Yacht Türkiye dergisinde denizcilik ve mavi yolculuk deneyimlerini, 2009 yılından beri de Tempo Travel dergisinde dünya gezilerinden izlenimlerini kaleme alan Ali Boratav’ın Denizler Kitabevi tarafından yayımlanan yeni kitabı “Gökova’dan Kekova’ya Türkiye Kıyıları ve 12 Adalar Mavi Yolculuk Rehberi” her iki mavi yolcu profilinin ihtiyaçlarını fazlasıyla karşılayan bir çalışma.

1300 FOTOĞRAF, 260 HARİTA

Her yıl çok sayıda gezi kitabı yayımlanıyor. Kimimiz gitmesek de, görmesek de hayal etmeyi seviyoruz; ne de olsa hayal kurmak serbest. Ancak bazı kitapların insanı hayalden gerçeğe sevk eden ısrarlı ve karşı konulamaz bir çağrı niteliği taşıdığı inkâr edilemez. Ali Boratav’ın yeni kitabı da buram buram yaşanmışlık kokan, özendirmenin de ötesine geçerek oldukça kıskandıran ve yüzünü bir an önce rüzgâra dönme arzusu uyandıran bir içeriğe sahip. Görsel zenginlikle güncel ve doyurucu bilginin bir arada yer aldığı rehber sayısının az olduğu da ilgili okurun zaten bildiği bir gerçek.

Kitapta 1300 fotoğraf ve 260 harita yer alıyor ki, bu derinlikte bir çalışma amatör denizciler için paha biçilmez bir paylaşım. Mavi kıyılarımızın uzak-yakın tarihinde, güncel bir bakış açısıyla, sakin bir seyre başlamak içinse tereddütte bırakmayacak denli kapsamlı, ciddi ve tatminkâr. Buradan da bir kez daha anlıyoruz ki, mavi yolcu kalmasın!

İNSAN VE ÇEVRE ODAKLI

Ali Boratav’ın kitabı, birçok benzerinin aksine kuru bir dili reddeden bir üslupla okura deniz kokusunu, teknedeyken rüzgârın yaşattığı o tarifsiz hissi sunuyor. Sadun Boro, Nükhet Anadol Tatari, Rod Heikell, Cemal Süreya, Azra Erhat ve Bedri Rahmi Eyüboğlu gibi sanatçıları ve denizcileri yad eden sunuş bölümünün ardından (altını çizmeye kıyamayacağınız bir formda olan kitabı elinize aldığınızda bir de kalem ve not defterini yanı başınızda tutmanız tavsiye edilir) ilgili okurun bilgisinin ve bilgili olanların ilgisinin artacağına şüphe yok. Öte yandan, zaten temel bilgilere sahip olduğunu düşünen ve denizcilikle ilgili kılavuz kitapları neredeyse ezber etmiş okura da hitap ettiğini vurgulamadan geçmek olmaz. Boratav’ın kitaba dair giriş metninden de bunu anlıyoruz.

“Elinizde tuttuğunuz bu kitapta, zaten kütüphanemize kazandırılmış ve her amatör denizcinin seyirde elinin altında bulundurması gereken bu bilgileri yinelemektense, yaşam kültürüne, bölge tarihine, amatör denizcilerin bazen can dostu, bazen öğretmeni olmuş kıyı insanlarına, deniz ve çevre sorunlarına ağırlık vermeyi tercih ettim.”

VE YOL BAŞLIYOR

Nasıl bir kitabı elinize aldığınıza dair sağlam bir girizgâh etabından geçtikten sonra nihayet mavi bölümlere geçiyorsunuz. Ali Boratav “Türkiye’nin denizi temiz, sezonu uzun, doğa ile baş başa kalabileceğiniz beş klasik mavi yolculuk bölgesi var” diyor. Başlangıç, elbette Gökova, kitaptaki tanımıyla “Mavi yolculuğun Başladığı Cennet”. Rota seçenekleri, bölge rehberi, tipik gulet rotaları, favoriler derken bölgedeki küçük koylarla ilgili detaylı bir anlatımla baş başa kalıyorsunuz. Fotoğrafların ve haritaların eşlik ettiği öyküleme, bugünün panoramasını da gözler önüne seren gerçekçi bir -coğrafya notlarının yanı sıra tarih bilgisi de içeren- belge niteliği taşıyor.

EGE İLE AKDENİZ’İN ARASINDA

Gökova’nın ardından, Ali Boratav’ın “mavi yolculuk kıyılarımızın son zamanlarda en popüler gezi noktası” olarak nitelediği Hisarönü-Yeşilova bölümü başlıyor. Ve sırasıyla Marmaris Körfezi, Fethiye Körfezi, Kalkan-Kaş, efsanevi Kekova, 12 Adalar… Yazar bizi kıyılarımıza yabancılaşmaktan, tarihi unutmaktan, sorunlarımızı görmezden gelmekten alıkoyan bir kurgu tasarlamış. Muadili birçok kitaptaki “Gezelim görelim” çerçevesini derinleştirerek yaptığı yolculukları, kazandığı deneyimleri bilgiyle harmanlarken doğaya da insana da olabildiğince yaklaşmış.   

TÜKENEN ORFOZ, DENİZ KESTANESİNİN SIRLARI

Kitabın zenginliğinde iştah kabartan, az bilinen, merak edilen lezzet ve mutfak notları da önemli ölçüde yer tutuyor. “Deniz kestanesinin sırları”, “Datça balının öyküsü”, “Ahtapotun karizması”, “Ölüdeniz ve Belceğiz’in pancar motorlu gözlemecileri”, “Mutfak sanatlarında Ege-Akdeniz sentezi” gibi başlıklar altında hem bilgi hem de püf noktaları cömertçe paylaşılıyor. Boratav’ın gastronomiye olan ilgisi ve doğrusu bu alandaki bilgisi etkileyici. Okurları, yazarın dergi yazılarından da bu alandaki bilgisini iyi bilirler. 

“BİR RENKTEN ÇOK DAHA FAZLASI”

Geçen ay raflarda yerini alan “Gökova’dan Kekova’ya Türkiye Kıyıları ve 12 Adalar Mavi Yolculuk Rehberi” tam 530 sayfa. “Mavi yolculuğun dünü ve bugünü arasında kayda değer farklar oluştuğunun tanığıyım” diyen Ali Boratav gezip gördüğü yerleri, artan kirliliğin ve iklim değişikliğinin yarattığı tahribatı, tanıştığı özel lezzetleri ve bazılarının hikâyelerini, tanıştığı değerli, ilham veren insanları, canını sıkanları, ruhunu okşayanları kayıt altına alarak kıyılar tarihimize ve belleklerimize önemli bir katkıda bulunuyor.

Cemal Süreya’nın “Mavi, bir renkten daha fazlası” dizesini de hatırlatan Boratav, şöyle bir yorum da getiriyor:

“… ‘Mavi yolculuk’ daha da fazlası olabilir. İnsanın kolundan saatini çıkardığı, zamanı unuttuğu bir yolculuktur. Oysa arkada bir yerlerde zaman işlemeye hep devam eder… (…) bugün hâlâ, mavi denizlerimizde yaşanacak çok güzel günler olduğu kesin. Mavi, hâlâ bir renkten daha fazlası…”

Amatör denizcinin kitaplığı önemli bir bilgi hazinesi daha kazandı. Kitaplığınızdaki eksikleri tamamlamak için Ali Boratav’ın son kitabını hazırlarken başvurduğu kaynakçayı incelemeniz yeterli. Sonrası… İyilik, güzellik, en mavisinden… ☸