“Ci Facciamo un aperitivo?” Ne dedi, ne dedi? İtalyanca, “Bir aperitivo yapalım mı?” dedi. Nedir bu aperitivo? Nasıl yapılır?
Aperitivo aslında aperatif kelimesinin İtalyancasıdır ama İtalyanlar için bir kelimeden fazlasını ifade eder. İtalya’da “aperitivo”, herkesin diline ve hayatına yerleşmiş bir yaşam biçimi, kültürlerinin parçası olmuş bir akşam üzeri alışkanlığıdır. “Happy hour” desem hepimiz anlarız sanırım değil mi? Türkçede de aperatif ya da aperitif saati olarak geçer (TDK da emin olamamış, böyle yazmış). Kısacası akşamüzeri keyif için alınan bir içki ile yemek öncesi geçirilen bir-iki saati ifade eder.
İtalya’da sosyal hayat akşam yedide, yani “aperitivo” saatinde başlar. 18.00’de bir mekâna girdiğinizde pek kimseyi bulamayabilirsiniz, 19.00’da ise kalabalık yüzünden kendinizi içeriye girmeye zorlanırken bulabilirsiniz! Birçok tanışma, birçok aşk, akşam yemeğinde değil aperitivo saatinde doğmuştur. Peki, nedir aperitivo’yu İtalyanlar için bu kadar eğlenceli kılan? Annelerinin karnından domates sosu ve parmesanla doğan İtalyanların yemek düşünmedikleri bir an bile olmadığı için, akşam üzeri alınan bu aperatif içkinin yanına da her zaman küçük atıştırmalıklar hazırlarlar. Başka ülkelerde bu atıştırmalık alışkanlığını göremezsiniz. Bir İtalyan, iyi bir şarabın eşlik ettiği bu “aperitivo” saatini asla atlamaz.
LÜKSLE DEĞİŞEN ÇEŞİTLER VE LEZZET
İtalyanlar, aperitivo zamanı çeşitli İtalyan peynirleri, salamları, focaccia, mini pizza gibi seçeneklerle açık büfeler kurarlar. Şarabınızla birlikte atıştıracağınız bu tabaklara ücret yazılmaz. Bir benzerini İspanya’da tapas adı altında bulursunuz. En lüks bardan en izbe kafeye dek herkes akşam saat 7’de aperatif çıkarır. Öyle ki, İtalya’nın kenarda köşede kalmış kasabalarında, yolunu kaybetmesen adımını bile atmayacağın rezil mi rezil yol barlarında bile saat yedi oldu mu bir kase patates cipsi, fıstık ve sabahtan kalma mini pizzaları ısıtıp önünüze koyarlar! Bu en kötüsüydü.
Aperitivo atıştırmalıklarının çeşitleri, mekânın lüks olma seviyesine göre yükselir. Elegant mekânlar çok daha özellikli kokteyl atıştırmalıkları, kanapeler hazırlarlar. (TDK bu kanape-kanepe konusunda da emin olamamış. Biz Fransızcası canape’den yola çıkalım.)
YAT ŞEFLERİNİN YORUMU
Yatlarda da, özellikle megayatlarda “aperatif” atıştırmalıkları en şık biçimiyle biz şefler tarafından sunulur. Bunu havyarlar, foie gras’lar, şampanya jöleleri ya da hazırlığı özellikli “balsamic pearl” gibi dokunuşlarla şıklaştırmak mümkün olduğu gibi, hazırlığı basit, karmaşık olmayan ama hoş görünen tabaklar da hazırlanabilir. Bu basit tabakların bizde en tercih edileni peynir tabağıdır. Yurtdışındaki yatlarda ise İtalyan yat sahipleri için İtalyan peynir ve salamlarından oluşan aperitivo tabağı hazırlarız, ancak başka uyruklar için peynir tabağı özellikle talep edilmedikçe sunmayız. Biraz kahvaltı alışkanlığı ya da yemek öncesi değil, sonrasında, tatlı menüsünde bulunan şaraba eşlikçi bir alışkanlıktır peynir tabağı. Özel şefler ve yat şefleri olarak içki yanına hazırladığımız atıştırmalık kanapeler için menü vermeyiz. Elde ne malzeme varsa şeflerin her gün yaratıcılıklarını kullanıp uyguladıkları kanapelerdir bunlar.
