Köyceğiz Gölü ile dünyaca ünlü plajımız İztuzu’nun uzandığı denizi birbirine bağlayan Dalyan Kanalı alarm veriyor. Normalde koruma altında olan bölgede denetimsiz günlük gezi teknelerinden kaynaklanan kirlilik gözle görülür bir hâl aldı. Kanalda yağ tabakası, kuruyan ve kısalan sazlıklar, azalan deniz canlıları keyfileri kaçırıyor. Çözüm ise temiz enerji!
Kıvrım kıvrım dolanarak Köyceğiz Gölü ile denizi bir birine bağlayan Dalyan’ı tarif edecek en güzel söz sanırım “doğa mucizesi” olur. İnsan boyunu geçen sazlıkları, görkemli kaya mezarları, dillere destan mavi yengeci, sevimli misafirleri Caretta Caretta’lar, balıkçılık ve su kuşlarının yaşam alanı olan delta ve Dalyan bugün kirlilikle karşı karşıya. Aslında 1988’de Özel Çevre Koruma Kurumu tarafından Köyceğiz-Dalyan “Özel Çevre Koruma Bölgesi” ilan edildi. Bugün Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü Özel Çevre Koruma Bölgeleri listesinde yer alan yörede çevre düzeni planlarından, uygulama planlarına kadar her şey bu kurum tarafından yapılıp onaylanıyor. Ancak günlük gezi teknelerin günümüzde kanala ve göle verdiği tahribatı denetleyen maalesef hiçbir kurum yok.
Bölgede 400’ü ticari, 500’ün üzerinde tekne var. Ticari teknelerin yaklaşık 300’ü toplam dört kooperatife bağlı çalışıyor. Dalyan Turizm Tanıtım Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve Dalyan Özel Yemekli Tekne Taşıyıcılar Kooperatifi Başkan Yardımcısı Alper Yalılı, bölgenin en önemli çevre sorununun kaynağının ticari tekneler olduğunu söylüyor. Sazların boylarının 10 metreden neredeyse 1 metreye kadar düştüğünü belirten Yalılı, teknelerde kullanılan kamyondan bozma motorların her türlü yağı, çiğ mazotu dışarıya attığını vurguluyor. Türkiye’nin tüm sularında Mavi Kart uygulanırken bu kontroller Dalyan’a henüz gelmemiş. Denetim de yok, atık alım merkezi de. Dolayısıyla yağ ve yakıt artıkları ile su tankı olan yemekli teknelerin pis su atıkları göle ve kanala gidiyor. Bundan 15 yıl önce kanalın dibi görünüyordu diyen Yalılı, bölgedeki teknelerin elektrikli motora geçmesi gerektiğine inanıyor. Aynı kanıda olanları bir araya getiren de güzel bir proje oluyor. Ankaralı Elsan Elektrik Temmuz 2014’te TÜBİTAK destekli bir proje başlatıyor. Projenin adı: “İç sularda kullanılan tekneler için elektrik motoru, gösterge ve kumanda paneli geliştirme.” 2016 bahar aylarında da proje tamamlanıp Alper Yalılı’nın sahibi olduğu Şelale Turizm’in Dalyan’da ürettiği 11,50 metrelik piyade tipi prototip teknesine uygulanıyor. Devamı Ocak 2018 sayımızda…
