Yazar: MURAT ÖKSÜZ

  • DOĞU AKDENİZ Açık deniz yelkencilerini bekliyor

    DOĞU AKDENİZ Açık deniz yelkencilerini bekliyor

    Yazılarımı takip edenler sürekli vurguladığım düşüncelerimi hatırlayacaktır. Birincisi; hiçbir ulus denizci doğmaz, denizci yapılır. Onları denizci yapacak olan devlettir. O nedenle önce devlet denizci olmalıdır. İkincisi; kullanmadığınız ve gitmediğiniz deniz alanları sizin değildir. Aynen ana vatanda olduğu gibi Mavi Vatan da sahiplenilmeli ve kullanılmalıdır.

    Mavi Vatan’ın bütünlüğü esastır. Bir okurumun bana yazdığı şu satırlara katılmamak mümkün değil: “Mavi Vatan, Misak-ı Millî’den sonra geliştirdiğimiz devrim niteliğinde bir kavramdır. Mavi Vatan, Atatürk’ümüzün devrimcilik ilkesinin doğal sonucu olarak, 21. yüzyılda vatan kavramını yeniden tanımlayışımızdır. Bundan sonra Mavi Vatan’ı çocuklarımıza, gençlerimize öğretmek görevimiz olmalıdır. Çünkü yeni nesiller, vatanın sınırlarının denizde başladığını öğrenecek, denizciliğe ilgi duyacak ve bundan sonra umarım denizcilik Türk’ün milli ülküsü olarak gelişmeye devam edecektir. Mavi Vatan sınırları içerisinde vatan bir bütündür, bölünemez.”

    MAVİ VATAN VE DENİZCİLİK FAALİYETLERİ

    Mavi Vatan sınırlarımız, 27 Kasım 2019 tarihinde Libya ile yapılan mutabakat muhtırası ile güneybatı sınırında mühürlenmiştir. Bu sahanın her karışında donanma varlığı ile birlikte her türlü denizcilik gücü faaliyetinin gösterilmesi esas olmalıdır. Özellikle sismik/sondaj faaliyetleri ile balıkçılık ve deniz bilimleri faaliyetleri varlığımızın ispatıdır. Rüzgâr çiftlikleri, suni adalar, boru hatları, balık çiftlikleri, deniz dibi çiftlikleri gibi uygulamalar bu sahaları sahiplenme ve vatan saymanın göstergeleridir. Sürekli olmalıdırlar. 

    AÇIK DENİZ YELKENCİLİĞİ

    Bu faaliyetlere çok önemli bir faaliyet alanı olan “açık deniz yelkenciliğini” de ekleyelim. Deniz Kuvvetlerimiz tarafından ilki 1967 tarihinde Türk Donanma Cemiyeti  Akdeniz Kupası adı altında başlatılan, bugünün Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Kupası Açık Deniz Yat Yarışları’nın 2019 yazında 49’uncusu yapıldı. Her ne kadar bu yarışın adı açık deniz yarışı olsa da parkuru kısa. Son yarışta İstanbul-Sığacık parkuru yaklaşık 295 deniz miliydi. Bu mesafe, Türk Deniz Kuvvetleri’nin önderliğindeki denizcilik gücümüzün deniz sporları arenasında bugün olması gereken yerini yansıtmıyor. Mustafa İhsan Denizaşan, Sadun Boro ve Erden Eruç başta olmak üzere, okyanus ve denizlere meydan okuyan nesillere tanıklık ve sahiplik eden Türk amatör yelkenli yat ve açık deniz denizciliği artık daha uzağa, daha zora ve daha prestijli yarışlara yelken açmalıdır. Neden bizim bir Hobart, Fastnet benzeri dünya çapında ses getirecek zorlu bir parkurumuz yok? Yelkencilerimiz doğadan çok, birbirlerine karşı hırs ve egolarını zorladıkları kısa parkurlu yarışların enerjisini açık denizin zorlu koşullarına yansıtma zamanı gelmedi mi? 

    DENİZCİLİĞİMİZİN SINIRLARI ZORLANMALIDIR

    Mavi Vatan doktrini, mavi vatana her alanda sahip çıkmayı gerekli kılar. Mustafa Kemal 1 Kasım 1937 tarihli Türkiye Büyük Millet Meclisi II. Dönem açılışında ne diyordu?  “Denizciliği, Türkün büyük ülküsü olarak düşünmeli ve onu az zamanda başarmalıyız… Denizcilik sadece ulaştırma işi değil, iktisadi iş olarak anlaşılacak ve tersaneler, gemiler, limanlar ve iskeleler inşa edilecek, deniz sporları kulüpleri kurulacak ve korunup geliştirilecektir. Çünkü: toprakların üç bir yanı  deniz olan bir ulusun sınırını, halkının kudret ve yeteneğinin hududu çizer.” Evet, bu sınırı zorlamalıyız. Kendimize güvenerek, bilime, erdeme, disipline ve çalışmaya sığınarak sınırları zorlamalıyız. Türk yelkencisi artık turistik tatta, kısa parkurlu yaz yarışlarından Türk insanının dayanma, zorluklara tahammül ve toparlanma yeteneğini açığa çıkaracak, uzun süreli yarışlara geçmelidir. 

    İSTANBUL-KKTC/KARPAZ PARKURU

    Bunun ilk aşaması şüphesiz Deniz Kuvvetleri Kupası Açık Deniz Yat Yarışı’nı Doğu Akdeniz’e uzatmaktan ve yarışı durmaksızın (non-stop) yapmaktan geçer. Yeni Deniz Mecmuası’nın 1 Aralık 2019’da yayınlanan 16. sayısında yelkenci ve gazeteci Serdar Bapoğlu “Var mısınız Açık Denize? Var mısınız Akdeniz’e?’’ başlıklı yazısında bu durumu şöyle özetlemiş: “Türkiye’deki en uzun rotalı ve tek açık deniz yarışımız Deniz Kuvvetleri Kupası… Ama onun da ne kadar ‘açık deniz’ olduğu tartışılır. Zira daha çok bir kıyılara yakın rotası nedeniyle bir ‘saçak altı’ yarışıdır. İyi de, Türkiye’de neden gerçek anlamda bir açık deniz yarışı düzenlenmez? Düzenlemek bir yana, galiba buna önce ‘fikren’ yaklaşmamız gerek. Belki de bizi bu ‘fikre’ Deniz Kuvvetleri Kupası yaklaştırabilir.” 

    Bapoğlu, İstanbul-Karpaz (KKTC) arasında bir parkur düşünmüş, bunu da 3 parçaya bölmüş. İstanbul-Foça (265 mil); Foça-Marmaris (255 mil) ve Marmaris- Karpaz (445 mil). Toplamda 965 deniz mili. Ben bu aşamada bir adım ileri gidiyorum ve diyorum ki etaplar olmasın. İstanbul’dan start verilsin ve yarış Karpaz’da sona ersin. Bu yarışın Ege ve Doğu Akdeniz’i kapsaması gerek. 1964’ten bu yana Ege ve Doğu Akdeniz’i kendi evi bilen Cumhuriyet Donanması’na, gerekse son yıllarda Doğu Akdeniz’de kesintisiz şekilde sismik araştırmalar yapan sismik ve sondaj gemilerimizle balıkçılarımıza, “Türk amatör denizcileri sizlerin yanında, Mavi Vatan bekçiliğinde bizler de sizlerle beraberiz” mesajı verecektir.

    DEVLETE ÇAĞRIMIZDIR

    Yarışın lojistiği için devletin desteği mutlaka sağlanmalıdır. İki tekne katılsa bile bir ilk mutlaka başarılmalıdır. Yunanistan’ın yakıt parası almaya dahi gücü yetmeyen Yunan Açık Deniz Yat Yarış Kulübü’ne 14-20 Haziran 2020 tarihleri arasında düzenlenecek Ege 600 (mil) açık deniz yarışında Denizcilik ve Adalar Bakanlığı; Turizm ile Kültür ve Spor Bakanlıkları ile Attica Valiliği sponsorluk sağlıyor. İlk kez yapılacak bu yarışı sadece Ege sularında icra ediyorlar. Devlet yanlarında. Buradan Türkiye Açık Deniz Yarış Kulübü ile  Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na ve ilgili bakanlıklara yani devlete sesleniyorum. Tarihi 50. Yıl Kupası’nda yat yelkencilerimizi Ege dışına çıkarın. Ana vatanın rüzgârını, Mavi Vatan üzerinden yavru vatana taşıyın. Bu Türkler artık çok oluyor dedirtin. Yaratacağı siyasi etki büyük olacaktır.☸

  • İki renkli eğlence: Opel Crossland X 1.5

    İki renkli eğlence: Opel Crossland X 1.5

    Kompakt SUV sınıfının çift renkli tasarımı sayesinde farklı görünen oyuncusu Crossland. Aslında artık her marka bir modelinde bunu uygulamaya başladı. Bazı otomobilseverlerin “hep aynı araba işte” görüşünden kurtulmak için başvurdukları bir değişiklik. Yerden yüksek yapısı ve güçlü görünümüyle güven veriyor Crossland. Ön ızgaranın metal çizgisi LED farlarla bütünleşik olarak görününce işte bu Opel modellerinin tanıdık siması diyorsunuz. Arka tasarım, markanın hemen her modelinde olduğu gibi düz ama şık profil çizgileri tercih edilmiş. Yaşam alanına girdiğimiz anda cam tavanında verdiği ferahlıkla bizi büyük bir genişlik karşılıyor. Omuz ve baş mesafeleri sınıfının en iyilerinden. Kumanda ve göstergeler kolay kullanımlı, bildiğimiz Opel karekterine sahip. Kullanılan yumuşak malzeme kaliteli. Dokunmatik ekran orta konsolun üzerine monte edilmiş. Sürüşünü gerçekleştirdiğimiz PSA Grubu’un yeni 1.5 litrelik dizel motoru, 130 HP güç, 300 Nm tork üretirken ortalama 4 litre yakıt tüketiyor. 45 litrelik deposuyla 800 km civarlarında menzile sahip. 0-100 aralığı 11.5 saniye.

  • Planet Okyanus -5- Dünyanın altı üstü

    Planet Okyanus -5- Dünyanın altı üstü

    Arktik tamamen kıtalarla kuşatılmış bir deniz, Antarktik ise tam tersi ortasındaki koca kıtayı kuşatmış, hiçbir kıtanın engeli olmadan dönüyor. Dünyamızın tavanında ve tabanında yer alan bu iki okyanusun geleceğimizde çok önemli rolleri var. Okyanus dünyamızın, küresel ısınmayla altı üstüne gelmiş durumda, bu karışıklıktan çıkma çabamızda son yazıya bıraktığım en yeni iki okyanusa bakacağım.

    Eski Yunanlar astronomik izlenimlerinden Arktik dairesi kuzeyinde, yaz ortasında bir gece yarısı güneşi, kış ortasında ise devamlı karanlık olduğu teorisini kurmuştu. Diğer popüler bir inanışa göre de, kutup bölgelerinde, kuzey rüzgârı ötesinde, “Hyperborean”ların sulh içinde yaşadığı sakin bir sonsuz ışık ve bolluk ülkesi olduğu idi. Bu spekülasyonlar maceracıları dayanılmaz yaşam zorlukları, risklerine rağmen kuzeye çekti. Kuzey Kutbu’na ulaşana kadar hayatlar kaybedildi…  19. yüzyılın sonlarına doğru Norveçli kâşif Fridtjof Nansen Arktik’in ortasında bir okyanus olduğunu keşfetti. Bu buzdan okyanusu Uluslararası Hidrografi Örgütü (The International Hydrographic Organisation-IHO) okyanuslar ailesine kattı. Dünyamızın tavanında ve tabanında yer alan, bu iki -gitmesek de görmesek de- okyanusun geleceğimizde çoook önemli rolleri var. Okyanus dünyamızın, küresel ısınmayla altı üstüne gelmiş durumda, bu karışıklıktan çıkma çabamızda son yazıya bıraktığım en yeni iki okyanusa bakacağım. Sadece bir göz atmak olacak, daha fazla bilgi için incelemenize değer. 

    • Two polar bears on a small ice floe surrounded by water and ice. Mother and two years old cub. Symbolic for climate situation in the arctic. Copy- space.
  • Hangi yelkenli sizin olmalı?

    Hangi yelkenli sizin olmalı?

    Fuar sezonu başlarken, tekne sahibi olmak isteyenler seçenekleri belirlemek için araştırmalarına başladı. Tek gövdeli yelkenli tekne seçimi yaparken dikkat edilecek birçok parametre var. Karar aşamasında göz önünde bulundurulması gereken en önemli konuları işin uzmanı Saro Paşalı’ya sorduk.

    Son dokuz yıldır karayla bağlantısı olmayan Saro Paşalı, Yeşilköy’de 10 metrelik Bavaria 32 model teknesinde yaşıyor. Yaza kadar haftanın her günü bireysel veya grup yelken dersleri veriyor. Yazları ise teknesini Marmaris’e götürüyor ve hem kendi teknesiyle hem de katamaranla, kaptanlı ya da kaptansız charter yapıyor. Yurtiçi ve yurtdışı tekne transferleri de gerçekleştiren Paşalı, ayrıca tekne sörveyi konusunda da geniş bir tecrübeye sahip. Biz de hazır İstanbul’da iki aylık fuar sezonu açılıyorken kendisiyle görüştük ve hayalinizdeki tekneye kavuşmadan önce kararlarınızı etkileyecek kritik konuları konuştuk.

    NEREDE KULLANACAKSINIZ?

    Doğru tekneyi ararken ilk kriter ne olmalı?

    Kullanım yeri. Tekneyi kullanılacağı yerden bağımsız düşünmek büyük bir hata olur.

    Büyük bir tekne Göcek’in korunaklı koylarında konforu artırırken, Ege’nin kısa aralıklı dalgalarında sürekli seyir yapacaksak bizi zorlar. Çünkü hacimli tekneyle birinci dalgaya çarpıyorsun, tam inecekken ikinci dalga vuruyor ve hızını düşürüyor. Ardından üçüncü dalga için kalkacakken o da teknenin üzerinde patlıyor ve yalpalamaya başlıyorsun. Açıyı biraz daha aldığında da bütün dalga yanda patlıyor, serpinti komple içeri giriyor. Dünya turu yapacak tekneler iki dalga arasındaki mesafeden dolayı 10-12 metrelik seçilir.

    İstanbul’da olanlar hangi teknelere yöneliyor?

    Rutin bir İstanbul kullanıcısı yılın sekiz ila dokuz ayını marinada geçiriyor; Adalar’a, Yalova’ya ve Trilye’ye kısa turlar yapıyor en fazla. Geri kalanında ise güneye iniyor. Hâl böyleyken haklı olarak havuzluğu geniş, içi ferah Akdenizli teknelere yöneliyor. Denizcilikten biraz taviz verse de büyük su ve yakıt depoları istiyor. 

    HANGİ BOY DAHA UYGUN?

    Tekne için ideal boy nedir?

    Tekne almadan önce en çok düşünülen konudur boy. Bir tekneye bakılır ve gelecek misafirlere kadar düşünülür. Oysa denizde yaşam karadakinden farklı, karadaki hayatı denize getirmek istersek hiçbir boy yetmez. Şimdi 50 feet ve üzeri teknelere ilgi hayli arttı. Bu boy tekneler, tek başınıza abrayabilecek yetkinlikte değilseniz profesyonel bir eleman gerektirir. Eleman da işin rengini komple değiştirir. 

    Bizim de havalarımız çok sert artık…

    Göcek’in içinde koy koy gezerken rastlamıyoruz ama ekstrem hava şartları artık bizde de oluyor. 45-50 knot arasında üç gün boyunca şakır şakır devam edebiliyor hava. Artık bir yerden bir yere giderken böyle havalara bir şekilde yakalanıyoruz. Temmuzda dolu yağıyor mesela. Bu şartlarda büyük tekneyi kontrol edemezsen, seni rahatlatması gereken şey sinirlendiriyor ve sesin yükseliyor. Tatiller planlanana uymuyor. Sonuçta o da gelir dediğin kocaman teknende tek başına kalakalıyorsun. Tekneyi mutlaka kendi kapasitemize uygun boyda seçmeliyiz. Zaten teknede ne kadar misafir o kadar iş, bunu biraz kendi çapımızda düşünmeliyiz. 

    HER DONANIM ALINIR MI? 

    Donanımı nasıl seçmeliyiz?

    Tekneyi kullanma süremize göre. Tekne almak yeni bir yaşam biçimi almak demek ve karayla bağlantımız olmayacakmış gibi düşünmemeliyiz. “Yazlık yerine tekne” fikrinden biraz uzaklaşmamız lazım. Eşimizi dostumuzu da yazlık yerine tekne almaya ikna ettiğimizde sorun yaşıyoruz. Yazlık gibi değil tekne; denizde az şeyle yetinmek zorundayız. Yokluk çekmiyoruz belki ama suyu az harcamayı, elektriği kapamayı önünde sonunda öğreniyoruz.

    Bulaşık makinasını ele alalım…

    Çok iyi bir donanım fakat bulaşık makinası istiyorsak bir de jeneratör ve su yapıcı almamız gerek. Jeneratör alacaksak teknemiz 45 feet ve üzeri bir boyda olmalı. Tekneyi senede iki ay kullanacaksak ve onda da haftanın üç günü restoranda yemek yiyeceksek, 38-40 feet’lik bir tekne bize yetecekken sırf bulaşık makinası için yapılacak masrafı iyi düşünmeliyiz.

    Ya çamaşır makinası?

    Teknede fazla vakit harcıyorsanız çamaşır makinası da iyi bir donanım. Ama unutmamalı ki, kimse kabini bozup yerine çamaşır makinası koymuyor ve bunun için daha büyük bir tekne almak gerekiyor.

    Her tekneye uygun bir donanım söyler misiniz?

    İkinci buzdolabı diyebiliriz. Üstten dolumlu tek buzdolabının yanı sıra, raflı olan ikinci buzdolabı her teknede hayatı kolaylaştırır. Artan kahvaltılığınızı bir tabağa koyup üstten dolumlu buzdolabınıza yerleştirdiğinizi, sonra alttan bir şey almak için üsttekileri kaldırmanız gerektiğini ve bunu yaparken içeride bir şeylerin aktığını, döküldüğünü düşünün. Ne kadar meşakkatli. Oysa artan kahvaltılığı raflı buzdolabına koysanız…

    En önemli donanımlardan da bahsedelim. Yelkenler ve halatların ömrü ne kadar?

    Ben profesyonel olarak kullanmama rağmen yelkenlerim 10 sene dayanıyor. Normal kullanıcının yelkenleri ise bir aksilik çıkmadığı takdirde ve arada yıkatılıp ufak tefek tamiratları da yaptırılırsa 15 sene dayanır. Halatlar da yaklaşık dört sene kullanılabiliyor.

    MOTOR TERCİHİ

    Yelkenlide yakıt tüketimi nasıl?

    Yelkenlide motor çok mazot yakmaz. 45 feet’lik tekneye konan 75 beygirlik bir motor saatte 6 litre civarında yakıt harcar. O da sizi İstanbul’dan Bodrum’a durmadan götürür. Motoru 100-120 beygir gücünde olan yelkenliler ise saatte 12 litre kadar mazot tüketirler, işte onların yakıt almak için yolda bir yerlere uğramaları gerek. O zaman da biraz motoryat kategorisine girer. Şimdiki teknelerde 100-120 beygirlik motor pek kullanılmıyor, 70-75 beygir kullanılıyor en fazla.

    Standart motor mu opsiyonel mi?

    Bizim ülkemizde her zaman opsiyoneli alma taraftarıyım. Para harcayacaksam buna harcarım. Standart motor 55, opsiyonel 75 beygir ise 75’i alırım. Çünkü bizim Çanakkale gibi tırmanmamız gereken yerler var. Kuzeyde yaşıyoruz ve devamlı güneyden kuzeye çıkıyoruz. Kuzeyden güneye doğru hâkim rüzgâra ve dalgaya doğru gidiyoruz. Yarın Kanal İstanbul da açılırsa akıntı rejimi komple değişir. Boğaz’a giderken Beşiktaş önlerinde akıntıya kapılıyoruz, makinalar olmasa çıkışlar eziyet olur. Tork için düşünüyoruz motoru, hız için değil… Nasıl düşük beygirli bir araba kullanmak ekonomik değilse ve onunla yokuş tırmanırken daha çok yakıyorsan, bu da aynı mantık. O yüzden önerilen en yüksek motoru almakta fayda var.  

    YURTDIŞI TESLİM Mİ YURTİÇİ Mİ?

    Teknemizi nereden teslim almalıyız?

    Tekneler ya yurtdışındaki fabrikalarında ya da Türkiye’de teslim ediliyor. Teknenizi profesyonel bir kaptanla beraber yurtdışından getirmeyi seçmek epey öğretici olur. Tekne teslim zamanları genelde kış aylarına denk gelir. Bu da tekneyi zorlu şartlarda görüp ona güvenmenizi sağlar. İstanbul’dan teslim alacağınız teknenizle yapacağınız en uzun seyir büyük ihtimalle 350-400 millik güney yolculuğu. Ama bir Güney Fransa’dan buraya gelirken Akdeniz’de geçireceğiniz 10-15 gün sizi teknenize alıştırır. Yolculuğun tamamına vakit ayıramayacaksanız da mesela kaptana Slovenya’da katılıp Yunanistan’a kadar gitseniz bile kârdır. 

    Donanımları da yurtdışında mı taktırmalıyız?

    Türkiye’de montaj kısmında çok iyi olduk. Örneğin San Francisco’dan can salımız olmadan yola çıkamayız tabii ki ama ısıtıcıyı, jeneratörü ve radar gibi şeyleri Türkiye’de taktırabiliriz. Mümkün olan en az malzemeyle yurtdışından gelmeliyiz, burada yapılan montaj binlerce Euro kâr ettirir. 

    İKİNCİ ELİ KUVVETLİ OLSUN

    Marka tavsiyeniz var mı?

    Tekne teknolojisi inanılmaz hızlı gelişiyor ve bir tekne beş sene içinde eskimese de eskiyor. Böyle hissedecekseniz ikinci eli sağlam markalara yönelmek avantajlı olur. İyi markaların ikinci el departmanları çok düzgün şekilde raporlar çıkardıktan sonra satışa geçiyorlar ve arkalarında duruyorlar. İkinci eli kuvvetli boy aralığı ise şu an 40-50 feet. Ama bir tekne alıp evladiyelik kullanmak niyetindeyseniz daha niş şeylere yönelebilirsiniz.

    Başka bir öneriniz…

    Satın almak istediğiniz tekneyi, en azından boyutunu görmek için kiralayın. Çok şanslıyız, bizdeki charter filosu yepyeni. Yunanistan’da 2004-2005 model teknelerle charter yapılıyorken bizim ülkemizde onlar eski kalıyor. Bizde neredeyse en eski 2013-2014 filosu var. Dünyadaki trend küçük ve kompakta giderken bizdeki trend büyük ve kullanımı kolaya doğru gidiyor. Özellikle büyük tekne hayali kuruyorsak, o boyda bir tekneyi önce kiralamayı öneriyorum.☸