Yazar: MURAT ÖKSÜZ

  • Mystic Seaport’tan Kasımpaşa-Haliç’e Denizcilik Kültürünü Korumak

    Mystic Seaport’tan Kasımpaşa-Haliç’e Denizcilik Kültürünü Korumak

     

    Mystic Seaport 1929 yılında müze olduğunda ardında 130 yıllık denizci bir mirasa sahipti. Ama bugün bu küçük kasabanın kurduğu müze kompleksi dünya çapında bir şöhrete sahip.

    Mart ayı başında ABD’nin Connecticut Eyaleti’nin Atlantik sahilinde yer alan ve ABD denizcilik tarihinde önemli yeri olan Mystic Seaport’a turistik bir ziyarette bulundum. 18. ve 19. yüzyılda balina avcılığı ve balıkçılık endüstrisinin lojistik merkezlerinden birisi olan bu bölge 20. yüzyıl başına kadar gemi inşa, bakım ve onarım üssü olarak öne çıkmış. Sanayi Devrimi bir dönemi kapatınca 1929 yılında birkaç denizci ailenin bağışları sonucu liman kompleksi müzeye dönüşmüş. Mystic Nehri Haliç’inde yer alan Mystic Seaport, bugün dünya üzerinde en iyi korunan deniz kültür hazinelerinden birine sahip. Kabaca 8 hektarlık arazi içinde eski tersane, doklar, balina avcılığı, balıkçılık, gemi malzemeleri üretimi ve satışı ile ilgili her türlü atölye ve dükkânı ve ayrıca armatörden kaptana, gemiciden balina avcısına kadar değişik denizcinin evlerini koruyabilmişler. Bu koruma sadece statik müzecilikle yapılmıyor. Atölyelerde ve tersanede halen Mayflower II gemisinin renovasyonu devam ediyor. Doklarında başta tarihin son yelkenli balina gemisi Charles Morgan (1841) ile 19 yüzyıl sonlarına ait Joseph Conrad (1882) balina gemisi yer alıyor. Onların dışında ünlü Bluenose uskunasının benzeri L.A.Dunton (1921) ve efsanevi Amerikalı yat dizayneri Nathanael Herreshoff’a (1848-1938) ait birbirinden güzel değişik yelkenli tekneler Mystic Seaport’ta yerini alıyor. Doklar ve sergi alanlarındaki yelkenli tekne sayısı 500 civarında. Müze kompleksi içinde ayrıca dünyanın en büyük balina avcılığı kütüphanesi ve dokümantasyon merkezi de bulunuyor. Tersane ve atölyeler bir yandan müze işlevini yürütürken, diğer yandan da gerek teknelerin gerekse tarihi binaların acil ve planlı bakımlarını yapıyorlar. Bir bakıma kendi kendine yeterli yaşayan bir müze kompleksinden bahsedilebilir.

    HALİÇ TERSANELER BÖLGESİ

    Mystic Seaport 1929 yılında müze olduğunda ardında 130 yıllık denizci bir mirasa sahipti. Ama bugün bu küçük kasabanın kurduğu müze kompleksi dünya çapında bir şöhrete sahip. Mystic Seaport’tan Haliç’e Tersaneler Bölgesi’ne gelelim. Haliç bölgesi 1453 yılından 1928 yılına, yani İzmit Körfezi’nde Gölcük tersane ve deniz üssünün kurulmasına kadar, kabaca 500 yıl, Karadeniz, Ege ve Akdeniz’deki Türk deniz gücünün kalbi oldu. 500 yıl boyunca Bahriye ve Kasımpaşa iç içe geçti. Türk Donanması denizlere Kasımpaşa, Sarayburnu ve Karaköy’de biriken halkı selamlayarak çıktı. 1890 yılında Ertuğrul firkateyni Japonya’da battığında 527 deniz şehidinin aileleri bu kıyılarda ağıt yaktı. Kasımpaşa bölgesini ve özellikle Azapkapı’dan Hasköy’e kadar uzanan Haliç kuzey kıyılarını ve mahallelerini dolaşanlar bilir. Burada çoğunluk sokak isimleri, ya gemicilik terimi ya da ünlü Türk denizcilerinin ismini taşır. Benzer şekilde bölgedeki camiler, çeşmeler ve anıtlarda deniz kültüründen izler görürsünüz. Çoğunun bir kenarında geleneksel bahriye çıpası vardır. Bölgenin denizcilik tarihi Fatih Sultan Mehmet ile başladı. 11 Aralık 1455’te, İstanbul Kuşatması’nda Tophane’den çektiği kadırgaları indirdiği, Haliç’te ilk tersaneyi o kurdurdu (11 Aralık halen Türk Tersaneciler Günü olarak kutlanır).

    Tersane bugünkü sınırlarına Yavuz Sultan Selim döneminde genişledi. Piri Reis’in de katkıları ile Haliç Tersanesi, Camialtı, Taşkızak ve Hasköy kıyılarını kapsayacak şekilde Kâğıthane’ye kadar uzatıldı. Kanuni Sultan Süleyman döneminde de bu kıyı şeridinde bulunan Tersane-i Amire’ye yeni yetenekler kazandırıldı. Tersaneler Bölgesi, yıllar içinde sadece gemi inşa ve onarımla değil, bahar ve yaz aylarında faal hale geçen kadırga ve 17’nci yüzyıl sonrası kalyon tipi savaş gemileri personelinin yaşadığı bir denizcilik semtine dönüştü.

    564 YILLIK DENİZCİLİK MİRASI

    İlk kalyon, Tersane-i Amire’de 1648 yılında inşa edildi. Özellikle 1770 Çeşme baskını sonrası kan kaybeden bahriyenin toparlanmasına büyük katkı sağlayan Cezayirli Gazi Hasan Paşa’nın, kış mevsiminde dağıtılan donanmanın, kalyoncu personelinin sürekli kalabileceği büyük kalyoncu kışlasını yaptırması ile Osmanlı Donanması ilk kez yaz kış harekât yeteneğine kavuştu. 1773 yılından itibaren bugünkü Deniz Harp Okulu ve Teknik Üniversite’nin temelini teşkil eden Mühendishane-i Bahri Hümayun’un da Kasımpaşa’da kurulması ile burası tamamen denizcilerin yaşadığı, her tarafı deniz ve deniz kültürü kokan bir hayat alanına dönüştü. Sultan III. Selim döneminde de Tersane’de ilk taş (kuru) havuz 1799 yılında inşa edildi. Sultan II. Mahmut zamanında da ikinci taş havuz 1825 yılında, ilk ahşap stimli gemi de 1837 yılında tamamlandı. Böylece Osmanlı’nın Sanayi Devrimi’ni kıyısından köşesinden yakaladığı coğrafi alanın Kasımpaşa bölgesi olduğunu da söyleyebiliriz. Sultan Abdülaziz, Osmanlı İmparatorluğu’nun Sanayi Devrimi sonrası görebileceği en büyük stimli ve zırhlı donanmayı yaratmaya çalıştı. Bunu çoğunluk gemileri yurt dışından ithal ederek sağladıysa da, döneminde özellikle bakım onarım ve ahşap yelkenli savaş gemilerin, stimli ve zırhlı gemilere dönüştürülmesi faaliyetlerinde tersane büyük rol oynadı ve çok gelişti. Aynı yıllarda 1799 yılında yapılan ilk taş havuz da büyütüldü. Tersane kendi ürünü ilk çelik ve stimli gemiyi 1874 yılında tamamladı. Sonraki dönemde II. Abdülhamit donanmayı küçültmeyi ve hatta yok etmeyi tercih ettiğinden, ne tersane gelişti ne de yeni gemi inşa edildi. Bu arada, 1886 yılında sadece iki adet Nordenfelt sınıfı denizaltı, Taşkızak Tersanesi’nde monte edildi. Tersane-i Amire, 1913 yılında İttihat ve Terakki döneminde üç ayrı idareye bölündü. Hasköy, Şirket-i Hayriye’ye (Şehir Hatları); Taşkızak (Valide Kızağı), Donanma’ya ve diğerleri de İnşaat-ı Bahriye-i Osmaniye firmasına devredildi. Haliç kıyılarında 11 Aralık 1454’den bu yana Türk çekiçleri gemi yapıyor. 564 yıl denizcileşme gayreti içinde olan bir devlet için ne büyük bir mirastır bu. Gerek sahip olduğu tarihi binalar ve tersane havuzları, gerekse Osmanlı ve Türk sanayi tarihi için taşıdığı değer ile Hasköy-Azapkapı arasındaki Haliç, Camialtı, Taşkızak Tersane bölgelerini kapsayan alanın Endüstriyel Arkeoloji mirası olduğu bir gerçektir. Bölgede 564 yıllık yaşanmış ve yaşanmakta olan denizcilik mirası bu değeri daha da artırmaktadır.

    Günümüzde dünya çapında UNESCO’nun Endüstriyel Arkeoloji mirası statüsünde olan 28 alan mevcuttur. Bu alanlar arasında Haliç Tersaneler Bölgesi’ne en yakın olanlar, Venedik Tersanesi ile Liverpool Deniz Ticaret Şehri sayılabilir. Haliç Tersaneler Bölgesi 2014 yılından itibaren ranta açıldı. Rezidanslar, beş yıldızlı oteller, ofis binaları ve marinalar ile donatılması planlanan tersaneler bölgesi ne bölge halkının ne de İstanbul halkının çoğulcu demokrasilerin olmazsa olmaz şartı katılımcılık prensibi içinde, görüş ve önerilerine, bir anket, bir kamuoyu yoklaması ve plebisitle başvurulmadan ranta açıldı. Bölgenin 564 yıllık tersanecilik ve denizcilik geçmişi yok sayılabildi. İstanbul’da donanmaya yönelik bir deniz müzesi varken, denizciliğimize yönelik devletin tek bir müzesi yok. Haliçport ismi ile anılan projeye bakınca, bölgede Taşkızak Tersane yakınında 2500 kişilik 1706 yapımı Çorlulu Ali Paşa cami varken, 1000 kişilik yeni bir cami projesi düşünülmüş. Ama 500 yıllık Osmanlı deniz mirasının kalbine denizcilik müzesi ya da tersane müzesi düşünülmemiş. Haliç Tersaneler alanı derhal UNESCO koruması altına alınmalı ve geçmişte yaşanan deniz kültür mirası kayıplarının yaşanması tekrar ettirilmemelidir. Tarihi taş havuzların  bazılarına tarihimize mal olmuş ünlü gemilerin (Mahmudiye, Bandırma) replikaları yerleştirilmeli. Bazıları amfiteatr olarak kullanılmalıdır. Halen bir kısmı faal olan Azapkapı yakınındaki Haliç Tersanesi sembolik birim olarak açık tutulmalı ve 30-40 kişilik bir kadro ile geleneksel Türk ahşap tekne imalatı dinamik müze statüsünde devam ettirilmelidir. Böylece 561 yıldır duyulan, dokların çekiç sesi sonsuza kadar devam ettirilmelidir. Alanda eski ve tarihi değeri olmayan eski binalar yıkılarak, yerine Osmanlı dönemi 19’uncu yüzyıl tersane binaları dış cephesi örnek alınarak yeni binalar yapılmalı ve içlerine denizcilik, etnografya, teknoloji, sanat, kültür ve tarih müzeleri ve akvaryum yapılmalıdır. Bir hatırlatma yapayım. 1,4 milyon nüfusu olan Japonya’nın imparatorluk başkenti Kyoto’da 203 müze vardır. Osmanlı’nın imparatorluk başkenti olan 12 milyonluk İstanbul’da ise 33.

     

  • Güney Çin Denizi seyri Borneo’nun Kuzey Ucundan Kota Kinabalu’ya

    Güney Çin Denizi seyri Borneo’nun Kuzey Ucundan Kota Kinabalu’ya

    Borneo’nun kuzey ucundaki Kudat’tan palamarları çözüp, rotamızı adanın kuzeybatısındaki Kota Kinabalu’ya çevirdiğimizde artık Sulu Sulu Denizi’ni ardımızda bırakıyor, S/Y Storm Bird ile Güney Çin Denizi’nin sularında yol almaya başlıyorduk.

    Judat Jetty Marina’dan ayrılıp 15 deniz mili kuzeyimizde Kalampunian Feneri’ni gördüğümüz yerde bu iki deniz buluşuyor ve ‘korsanlar denizi’ Sulu Denizi ile dünya deniz trafiğinin en yoğun ikinci deniz yolu olan Güney Çin Denizi’nin kafa kafaya geldiği sınırda sular çalkalanıyor, rüzgâr da sertleşiyordu. Kuzeybatı Pasifik Okyanusu ve Güneydoğu Asya kıtasının tayfun bölgesinin güneyinde kaldığı için yüzyıllardır yelkenlilerin sığındığı korunaklı limanlar yurdu olan Borneo Adası sakinliğini olabildiğince korumaya devam ediyor. Ama dünyanın üçüncü en büyük adasını çevreleyen denizlerde insanoğlunun yarattığı fırtınalı havalar dinmek bilmiyor.

    Kalampunian Feneri’nden pruvamızı Borneo’nun güneybatısına çevirdiğimizde, hemen 10 deniz mili doğumuzda bölgenin kadim deniz çingeneleri kabilelerinin son örneklerinin yaşadığı Banggi, Balambangan ve Malawali adalarını, 100 deniz mili kuzeyimizde ise Çin’in bu denizleri kontrol etmek için suni adalar inşa ettiği Spratly Adaları bölgesini arkamızda bırakıyorduk. 400 mil batımızda ise Vietnam, yani Asya kıtası uzanıyordu artık. Devamı Nisan 2018 sayımızda…

  • Tarımda PROTEİN azalışı!

    Tarımda PROTEİN azalışı!

    İklim değişimi dediğimizde sıralayacağımız başlıklar arasında ilk sıralarda herhalde “KURAKLIK” gelir değil mi? Sebze-meyve-narenciye, tahıl, fındık-fıstık…  Siz devam edin artık. Şimdi ben size 2050 yılına kadar milyonlarca insan yine iklim değişikliği yüzünden protein eksikliği ile karşı karşıya kalabilir desem ne dersiniz? Ne alâka şimdi proteinle bu tarımsal ürünlerin demeyin. Beraber inceleyelim bakalım, işin detayı neymiş ne değilmiş.

    Umarım 2050 yılına şunun şurasında 30-31 yıl kaldığını, geçmişle kıyasladığımızda 80’lerle olan farka göre daha kısa bir zaman olduğunu hatırlıyoruzdur. Dolayısıyla iklim değişimini tüm şiddetiyle yaşarken bugünlerin gelip sorunların kapımızı çalacağı konusunda kimsenin şüphesi yoktur umarım. Neyse konumuz protein, hazırsanız gelin hadi.

    Protein insan vücudunun temel olarak ihtiyaç duyduğu üç bileşenden birisi; insanın olmazsa olmazı, hepimiz biliyoruz. Önemini çok da fazla vurgulamama gerek yok aslında; hem zaten biliyorsunuz, hem de alanım değil.

    ŞEKER ARTIYOR, PROTEİN SEVİYESİ DÜŞÜYOR

    Ben işin biraz daha konumuzu ilgilendiren kısmından bahsedeyim. Atmosferde sürekli artırmaya doyamadığımız karbondioksit seviyesi, pirinç ve buğday gibi temel ürünlerde protein miktarını düşürüyor. Şimdi iki tane çalışmadan elde edilen iki önemli bilgiyi birleştirip çıkan sonucu söylüyorum: Bitkiler 30 yıl öncesine göre daha fazla karbondioksit absorbe (yutuyor) ediyorlar. Belki biz hayatta kalabilelim diye bunu yapıyor, bilmiyoruz. Ama insanoğlu durmuyor. Ağaçlar, çalılar ve diğer karada yaşayan bitkiler yüzde 17 daha fazla sera gazı emiyor. Şimdi bu birinci bilgimiz. İkincisi ise bitkiye giren karbondioksitin fazlası bitkideki nişasta miktarını artırabilen bir özelliğe sahip. Yani şeker artıyor, protein azalıyor. Bakın nasıl bir bağlantı var: Biz fosil yakıtları yakıyoruz ya da herhangi çevreyi kirleten, ona zarar veren birtakım faaliyetlerle atmosfere karbondioksit salıyoruz ve bitkiler normalde aldığı karbondioksit miktarından daha fazlasını havadan çekiyor çünkü bulunduğu ortamda daha fazla karbondioksit var, havayı dengelemeye çalışıyor belki de. Daha sonra bu bitkinin bünyesine aldığı karbondioksit, şeker miktarını artırarak protein seviyesini düşürüyor ve sonuç yine insana dönüyor. Protein eksikliğine yol açarak hastalıklara da zemin hazırlıyor.

    Protein eksikliğinin insanda kas zayıflaması, yaraların geç iyileşmesi, saç dökülmesi, bağışıklık sistemi zayıflaması ve uzmanlarının bu temel başlıkların üzerine ekleyeceği onlarca zararı var. Bakın Birleşmiş Milletler’in küresel beslenme bilgisinde yeteri kadar protein alınmadığında büyümenin yavaşlayacağı, hastalıkların daha yaygınlaşacağı ve erken ölümlerin daha da artacağı yer alıyor.

    Harvard Üniversitesi’ndeki araştırmacılar tarafından yürütülen çalışmada, bitkilerin yüksek karbondioksit konsantrasyonlarına maruz kaldığı açık alanlar kullanmış. Dünyadaki insanların yüzde 76’sı, özellikle de dünyanın yoksul bölgeleri, günlük proteinlerinin çoğu için bitkilere güveniyor. Ve eğer bu bitkilerdeki nişasta artışı-protein azalışı devam ederse bundan en çok etkilenen ülkeler Sahra Altı Afrika bölgesi ile pirinç ve buğdayın anavatanı Güney Asya olacak. Rakamlar gerçekten çok çarpıcı. Bakın yalnızca Hindistan tek başına, standart bir beslenme için konuşuyorum, proteinin yüzde 5,3’ünü kaybedebilir ve bu da tahminen 53 milyon insan protein eksikliği riski altında kalacak anlamına geliyor. Hâlihazırda zaten kıtlıkla mücadele veren Afrika için durum daha vahim olabilecek, en çok etkilenen bölgelerden birinin de burası olacağı düşünülüyor.

    Birkaç rakam daha verip yavaş yavaş konuyu toparlayalım. 2050 gibi yakın bir zamana kadar CO2 konsantrasyonları arpadaki protein içeriğinde yüzde 14.6, pirinçte yüzde 7.6, buğdayda yüzde 7.8, patateste de yüzde 6.4 azalışa sebep olacak; hesaplamalar böyle. Bu arada karbondioksit mağduru tek besin protein değil. Demir ve çinko gibi önemli minerallerde de azalma gözlemlenmiş.

    ÇÖZÜM: KARBON SALINIMINI AZALTMAK

    CO2 seviyeleri tahmin edildiği gibi yükselmeye devam eder ise ki devam edeceği konusunda sanırım kimsenin şüphesi yoktur, zira temiz enerji yatırımları ve kullanımı artarken fosil yakıt tüketimi ve yatırımları devam ediyor. Dolayısıyla yenilenebilir enerji oranı toplam  enerji içinde artsa da toplam fosil yakıt tüketimimizi aşağı çekmiyoruz. Bu da 18 ülkenin nüfusu 2050 yılına kadar protein alımında yüzde 5’ten fazla kayıp yaşayacak sonucunu doğuruyor. Çünkü pirinç, buğday ve diğer temel bitkilerin besin değeri azalmış olacak.

    Çözüm ne? Tabii ki cevap çok kısa: “Karbon salınımını azaltmak”. Ek olarak da, daha çeşitli beslenme şekillerini desteklemek, temel bitkilerin besin içeriğini zenginleştirmek ve CO2’ye karşı daha az hassas ürünler yetiştirmek olabilir

    Ya sorma, böyle. Hiçbir şey yapamıyorsan, yine tüket ama israf etme. Yazmıştım; sırf gıda israfının önüne geçsek ne bu kadar sorunlar afetler hastalıklar yaşayacağız, ne de bu yazıyı okuyacağız. Çiçekten böcekten konuşup, içine girmeye başladığımız bahardaki aşklardan dem vuracağız. Hadi gelecek ay, birkaç sayfa ileride ya da geride, yine buralarda buluşalım. Sağlıcakla kalın. ☸

  • SÜPERYAT LİMANLARI

    SÜPERYAT LİMANLARI

    Süperyatlar keyfine düşkün bebeklerdir ve havalı yerlerde salınmayı severler. Eğer teknesi olan biriyseniz, teknenizin büyüklüğü ne olursa olsun, suyla bir kez haşır neşir olmuş ve bir daha da kopamamış biriyseniz, marinalar hayatınızın bir parçası demektir. Peki süperyat sektöründe çalışanlar yani bizler için marinalar ne ifade ediyor derseniz, onlar bizim evimiz!

    Hani bu iş uzaktan bakıldığında çok renkli görünüyor, hani Bahamalar senin Saint Tropez benim diye diye ‘seksen günde devriâlem’ yapıldığı sanılıyor ya, aslında uğradığımız limanlar hep aynı olduğundan dön dolaş aynı terane! Çok iyi bilirim içinde uyuduğum milyonlarca dolarlık teknede, aman yine mi St. Tropez diyerek kafamı tekrar yastığa gömdüğümü! (çalışmıyorsam tabii). Çünkü bırak o yılı, sadece o yaz sezonu içinde dahi en az üç kez uğramışızdır St. Tropez’ye. O halde çoğu insanın ancak uzun tatil planları yaparak gidebildiği, bizimse evlerimiz olan şehirler ve marinaları listeleyelim biraz.

    YAZLARI AKDENİZ, KIŞLARI ATLANTİK

    Süperyat sektörü, bütün dünya sularını kapsasa da, aslında iki ana merkezde hükmünü sürmekte: Akdeniz ve Karayipler. Yazları Akdeniz’in hırçın ama masmavi sularında seyir eden tekneler, eğer büyüklüğü 40 metreyi aşıyorsa yani bir süperyatsa, kış aylarında da Atlantik Okyanusu’nu geçerek Karayip Adaları’nın vahşi ama kristal berraklığındaki sularında seyrederler. Bir kısmı da Pasifik sularına açılıp Maldivler, Seyşeller, Tayland gibi Asya ve Hint Okyanusu’nun popüler limanlarına giderler.

    Uğradığımız limanları ikiye ayırmak gerek:

    1. Teknede konuk ve tekne sahibi varken uğranılan limanlar.

    2. Tekne bakıma, onarıma ya da beklemeye çekildiğinde demir attığımız limanlar.

    Akdeniz’i İspanya’dan başlatıp Türkiye’de bitirirsek eğer, teknede konuk varken uğranılan kıyı kentleri ve marinaları çoğunuz duymuşsunuzdur. Çünkü turizm acentalarının da baş sayfalarını dolduran ünlü limanlardır onlar.

    EN POPÜLER KIYILAR, ÜNLÜ LİMANLAR

    İspanya’nın meşhur Baleriac Adaları, yani çılgın kulüplerin adası İbiza, keşfedilmesi gereken çok güzel koylara sahip Mallorca ve yine kristal deniziyle ünlü şık ve lüks kenti Formentera bunların başında gelir. Bundan hemen sonra Fransa kıyıları başlar. Batıdan doğuya doğru en çok rağbet gören Güney Fransa kıyılarının başlangıç noktası ise Saint Tropez’dir. Marsilya’ya kimse uğramaz mesela. Kim uğrar? Genellikle Hollanda’dan yola çıkmış, 10-12 metre boyunda bohem yelkenli teknelerini görürsünüz büyük şehirler ya da popüler olmayan kıyılarda. Süperyatlar biraz daha keyfine düşkün bebeklerdir ve havalı yerlerde salınmayı severler. Çünkü özellikle de kiralanan bir tekne ise yani charter yapıyorsa, haftalığına yarım ya da bir milyon veren bir milyarder bu vaktini popüler kıyılarda geçirmeyi tercih eder.

    St. Tropez’den sonra neredeyse İtalya sınırına kadar olan bölgeye hepimizin de bildiği gibi Cote d’Azur yani “French Riviera (Fransız Riviera’sı)” deriz. Cannes ve Monaco en ünlü limanları, aralarında da Antibes, Villefranche-Sur-Mer, Saint Jean Cap Ferrat, Eze, Cap d’Ail, Roqbrune Cap Martin kıyıları da mutlaka demir atılıp keyfi çıkarılması gereken kıyılardır. Nice’e de kimse uğramaz mesela bir süperyatla. Uğruyorsak tek sebebi Nice Uluslararası Havaalanı’na inen konukları tekneye almak içindir.

    İtalya kıyıları ise şarkılara konu olan minnacık kıyı Portofino ile başlar. Çok küçük bir limandır Portofino. Öyle küçüktür ki, iki tane büyük süperyat aynı anda içeri giremez. O yüzden Portofino’nun muhteşem güzelliği kıyıdan görülemez. Tam köşeden bütün ihtişamıyla koya bakan kale gibi ev Berlusconi’ye aittir. Bunun dışında bu sınırlı alanda başka ev yakalamak zor olduğundan olsa gerek, diğer İtalyan zenginlerinin evleri çevresindeki Santa Margherita ve Rapallo kentlerine dek uzanır. Portofino’ya sadece bir öğle yemeği için uğrayan tekneler oradan Korsika ve Sardinya adalarına geçerler. Esas kristal deniz oralarda başlar. Korsika Adası’nda kuzeyde Calvi, güneyde Porto Vecchio ve Bonifacio, Sardinya’da ise kuzeydeki ada parçacıkları La Maddelena ve süperyatların Akdeniz’deki başkenti Porto Cervo, son derece popüler limanlardır. 

    Sonraki ülke Hırvatistan. Son yıllarda Montenegro’nun yükselişini kimse yakalayamadı diyebilirim. Ülkemizden önce Avrupa sularındaki son durak ise elbette ki Yunanistan. Denizi ve bozulmayan etnik Yunan kültürü ve yemekleriyle yatların vazgeçemediği tek adres. Bütün Yunan adaları, özellikle de Mikonos, Santorini, Milos, Paros, Patmos ve Rodos başlıcaları. 

    Okyanusun öbür yanına geçtiğimizde, Karayipler denen upuzun adalar zincirinin en popüler adaları kuzeyde Bahamalar, St. Barts, güneye doğru St. Lucia, Grenadines ada zinciri özellikle de geçen ayki sayımızda yazdığım gibi ünlülerin gizli adası Mustique.

    Gelecek sayımızda da işin arka yüzünü yani bu süslü şehirlere gitmeden önce, teknede konuk yokken nerelerde en çok duruyoruz, hangi marinalarda aylarımızı geçiyoruz onlardan bahsedeceğim. Siz bu yazıyı okurken ben yine bir süperyatla Karayip adası Antigua & Barbuda’dan yola çıkarak Atlantik Okyanusu’nu geçiyor olacağım. Mayıs ayında Avrupa kıtasında görüşmek üzere. ☸