Yazar: MURAT ÖKSÜZ

  • Maviliğin çağrısı…

    Maviliğin çağrısı…

    Uçsuz bucaksız enginlik çağırıyordu beni ama bu çağrıya ben hazır mıydım? Yaşamam gerekiyordu. Gittim, gördüm ve yaşadım. Sonuç mu?  Tarifsiz bir huzur, limitsiz bir keyif…

    Bu akşam vakti deniz

    O bütün hasretimiz

    Sanki gelmiş de dile

    Nedametin sesiyle

    Çarparak kayalara

    Yetmez mi, diyor deniz

    Karada çektiğiniz?

    Cahit Sıtkı’ya ait Deniz şiirinin bu dizeleri geçmişten okuyup da aklımda kalanlardan. Üstat, bunu hangi ruh haliyle yazmıştır bilmem mümkün değil, ancak benim ruh halim bu dizelerin manasını anlıyor gibi… Yelkenlimle yaşadığım yaz tecrübesi; dümen başındaki anlar, denizlerde geçen günler, sohbetler, dinginlik, huzur 52 yıllık hayatımın önemli köşe taşlarından biri oldu. Meğer yaşamın ne keyifli başka anları varmış! Olsun varsın o anları bir yerinden yakaladım hiçbir şey için geç değilmiş.  Yazın tadını fena çıkarmadım. Belki hatırlarsınız geçen Mart yine Yacht Türkiye dergisinde Sebati Karakurt’un fotoğraflarıyla Pelin Özcanlı’nın keyif veren röportajı yayınlanmıştı. Deniz sevdalısı Pelin’e ilk teknem “Anchorman”i büyük bir hevesle anlatmıştım. Beneteau 37’mi ve kendimi büyük bir heyecanla yaza hazırlamıştım. Arkadaşım ve hocam Tayfun Kocatoros’la ne sabahlarımız geçti Marmara’da. Ağzı olsa da Kalamış ve Fenerbahçe Marina’nın pontonlarının dili olsa da konuşsa… O boşluk senin bu boşluk benim girip çıkıyordum. Laf aramızda birkaç kere palayı tonoza taktırmadım değil. Tayfun da eksik olmasın her seferinde, “olacak o kadar” derdi. Oldu da, bir yerinden denizi yakaladım. Eksiklerimi bilerek yelkenci ve denizci olmaya çalışıyorum. Dediğim gibi, geç başladım bu işe, almam gereken çok yol var daha…

    MARMARA VE ÇANAKKALE

    Haftalar ayları kovaladı ve beklenen gün geldi. Denize artık çok daha yakından bakıp, içinde olacaktım. Haziran ayının 22’sinde sabaha karşı, İstanbul derin bir uykudayken usulca çözüp halatlarımızı Marmara’ya avara olduk. Çoğul konuşuyorum, çünkü üç kişiydik: Tayfun, 35 yıllık dostum Safter ve ben. Çok heyecanlıydım. İlk uzun yol tecrübem olacaktı. Evet, itiraf ediyorum aklımdaki tereddüt yanaşmalardaydı. “Ya tonoz yoksa, demiri düzgün atabilecek miyim? İki tekne arasına düzgün girebilecek miyim? Telaş edip de yapamazsam Tayfun el koyarsa ne yapacağım? Alargada kalırsak sabahı nasıl edeceğim?” gibi gibi… Neticede her şey bir şekilde yapılıyor. Yanlış yaptığınızda doğruyu öğreniyorsunuz.  Akşamüstüne doğru Marmara Adası’na giriş yaptık. Ama ne girişti! Balıkçı barınağına yarım saat kalmıştı ki, yağmurun kuvvetlisine yakalandık. Gayet nemli bir şekilde kendimizi limana atarken tekrar yüzünü gösteren güneş ıslaklığımızı kurutuyordu. Ben sağlamcı adamımdır. Demirleyeceğimiz duraklarla aylar öncesinden temasa geçmiştim. Zabıta memuru olarak çalışan Kadir el etti bize, arkadaşlarıyla birlikte bekliyordu sahilde. Tanıştık, öpüştük arkadaş olduk. Akşam Erhan’ın Yeri’ne gittik. Yengeçler harikaydı. Tadı hâlâ damağımda… Bizi karşılayan Kadir’le dört ay sonra bir Ekim günü de Marmaris’te esnaf lokantasında karşılaşıp, sohbet ettik. Ne mutlu oldum ama… Yelken sevdam olmasaydı adayı göremeyecektim, cana yakın bu gençle tanışamayacaktım. Size önerim özellikle Mayıs ile Eylül ve Ekim aylarında mutlaka adayı ziyaret edin. Çok keyifli, çok huzurlu bir yer… Ertesi sabah yine demir alma zamanıydı. Bu kez hedef geçmişte kahramanlık destanının yazıldığı topraklardı: Çanakkale Boğazı ve Çanakkale Limanı. Yolda otopilot arızası yaşadık. O anlarda aklıma düşen: “Ya tek olsaydım,” sorusuydu. Biliyorum ki, usta denizciler, “tek çıkma yolculuğa” derler. “Ben zaten tek olmazdım,” diye düşünüp rahatlattım kendimi. Tedbirliydim. Hemen teknik arkadaşı aradım. Bir şeyler yaptık otopilot kendine gelir gibi oldu. Sonra yine kafasına göre takıldı. Sıkıntı yaşamadan, deniz trafik kurallarına da uyarak Anadolu tarafından Çanakkale’ye geldik. Kentin şirin bir limanı var. Önceden yer ayırtırsanız iyi olur. Benzin istasyonuna kıçtankara yaptık, katamaranın yanına girdim. Yanaşmam biraz telaşlı oldu. Kimse bana katamaranın çift tonozla bağlandığını önceden söylememişti. Bu sayede öğrenmiş oldum. Bu kez Nurettin ve sevgili eşi Melahat karşıladı bizi. “Aç geliriz,” diye düşünüp hazırlık yapmışlardı. Bir de hediye verdiler bana, “yeni sezonda takarım” diye aldıkları renkli bir kravat. Tam zamanlı emekli olduğum için şu an kravatı takmam mümkün değil. Kravata özgü koşulların uygun olduğu bir ortamda takacağım. Söz.

    Sabah ilk ışıklar… Usulca ayrılıverdik limandan… Aslında gelişimiz nasıl olduysa duyulmuş. Birisi ayrılış anımızı ölümsüzleştirmiş! Çektiği fotoğrafı da eşim Armağan’a göndermiş. Şunu anladım ki, günümüz dünyasında çoğu şey sır kalmıyor. Kıyı kıyı seyir yaparak Çanakkale’yi çıktık. “Dur yolcu,” önünde ecdadımıza minnet duygularımızı gönderdik. Eminim bizi de duydular. Ruhları şad olsun…

    KUZEY EGE

    Otopilot arızasından bahsetmiştim. Yine yaşadık. Kuzey Ege’ye açıldığımızda Bozcaada’ya gelmeden deniz ortasında uzaktan anlatım ile otopilot ayarı yaptık. Teknolojinin gözünü seveyim. Cep telefonuyla Simrad’cı sevgili Burak talimatı verdi, biz uyguladık. Tekne döndü de döndü, gitti de gitti. Sonunda söz dinlemeye başladı. Bir daha bu arızayı yapmadı. Akşama demirlediğimiz yer Babakale’den hemen sonra gelen Behramkale idi. İlk defa baştankarayı da orada yaptım. Bizi karşılayan isim Eden Otel’in sahibi Hilmi Bey oldu. Artık yavaş yavaş yorgunluklar etkilemeye başlamıştı bedenlerimizi. Yemeği yer yemez yatakta buldum kendimi… Güneş daha doğmamıştı ki motorumuzun inceden sesiyle ayrıldık tarihi Asos’tan. Şıkır şıkır ilerliyorduk Ege’de. Mavi daha bir farklı daha bir güzel burada… Lacivert gibi bir su… Marmara gibi kopkoyu ürpertici değil. İçine çekiyor insanı, bedenini sarıyor adeta. Giderken atlamak geliyor içinizden. Rüzgârımızın kolaylığı sayesinde yelken de açtık. Tatlı bir yolculukla Ayvalık’a geldik. Dümende ben vardım tabii. Dar kanaldan sakince geçip Setur Marina’ya girdim. Sevgili Umut karşıladı bizi. Palamarlar eksik olmasın çok yardımcı oldu, iskeleye bordalayarak yanaştım bu kez. Ufak tefek hatalar oldu, Tayfun yanımdaydı. Akşam Cunda’da ağırlandık. Lezzet doruktaydı. Setur’un palamarları uğurladı bizi marina çıkışına kadar. El sallaştık. Rotamız bu kez Kalem ile Garip Adası arasındaki akvaryumdu. Tanıdığım çok denizci, “mutlaka gir, alargada bir gece geçir” demişlerdi orası için. Dediklerini yaptım. İlk alargamı yapma mutluluğumu yaşadım. Tayfun ve Safter botla sırtı yaptı. 2 kiloluk bir baba levrek oltaya takılmıştı. Bir gün sonra eski Foça’da masamıza gelecekti bu levrek. İçini temizlemeden, pulunu almadan dolaba attık. Ama bir zayiatımız vardı. Maalesef balığın sırtındaki iğne ucunu andıran yüzgeçler botumu delmişti. Tamiratına kadar bir daha kullanamadım. Şairin dediği gibi kalbinizle ayak basarsanız çok seversiniz Eski Foça’yı. Ege’nin tipik, dokusunu bozmaya çalışanlara inat korumaya çalışır hâlâ kendini. Tabii başarabildiği kadar… Levreğin masayı lezzetlendirdiği keyifli bir gecenin sonrasında deliksiz bir uyku daha çektim.

    Karataş’a bir kez ayak basan

    Foça’dan ayrılmazmış derler

    Foça da sizi bırakmaz zaten

    Kalbinizle bastıysanız eğer

    Ataol Behramoğlu

    ÇEŞME VE SIĞACIK

    Sabah tekrar motor çalıştırıp Çeşme’ye kırdık dümeni. Ama ne rüzgâr yedik Karaburun Çeşme arasında! Anchorman bir battı bir çıktı. Her defasında Safter ve ben avazımız çıktığı kadar bağırıyorduk: Kamçıla… Çok keyif aldık. Aramıza Foça’dan katılan çok sevdiğim kardeşim Dr. Amaç bizim kadar keyifli değildi maalesef. Uyudu, uyandı ve kustu. Bir kere değil defalarca. Hatta bir keresinde oturduğu yerden havuzluğa yuvarlandı. O anda dümendeydim. Bir saçmalık yapıp havuzluğa düşen arkadaşıma yardım etmek için panikle dümeni bırakacaktım ki Allah’tan, “Ne yapıyorsun?” diye bağıran biri vardı da bıraktığım dümeni yine sıkıca tuttum. Karaburun’u döndükten sonra hava biraz sakinledi, tabii deniz de. Marinaya sakin sakin girdik. Ponton araları dar olduğu için manevrayı hemen dışarıda yapmak gerekiyor. Yerime kadar tornistan gidip, “pat” diye giriverdim. Akşamında yine davetliydik. Bu kez meşhur Limon Sailing’ten sevgili Tolga ağırladı bizi. Masanın üstü yine deniz mahsulleri ile doluydu. Aslında yemek bahane, önemli olan sohbetti. Hoş sedalı bir geceyi daha uğurladık bu kez Çeşme’den… Ve bir gün sonra akşam 18.00 suları… Ev pruvamda gözüktü. Sığacık’a girmek üzereydik. Teos Marina’da rıhtım üzerinde sanki çok uzun yıllardır görüşmemiş gibi özlemle bekleyen biri vardı. Armağan’dı o… Onu el sallarken gördüğümde kendimi upuzun bir seyirden dönen kaptanmışım gibi hissettim. Sevgili Faruk, D pontonda bir yer ayarlamıştı bana. Bu arada yazmadan geçmek istemiyorum Teos Marina bu güzergâhtaki çizgi üstü yerlerden biri.  Sekiz günlük tam mesaili yolculuktan geriye ne mi kaldı? En başta keyifli sohbetler… Sonra yeni yerler görmek yeni insanlarla tanışmak. Yardımlaşma, kader birliği, tecrübe ve pekişen dostluklar… Bir de limitsiz özgürlük hissi…

    Denize dönmek istiyorum!

    Mavi aynasında suların

    Boy verip görünmek istiyorum!

    Denize dönmek istiyorum.

    Nazım Hikmet

    YENİDEN MAVİLİKLERE

    “Deniz çağırıyordu,” dedim ya, yine demir alma vakti idi. Bu kez pruvam güneyi gösteriyordu. Didim, oradan Bodrum, sonrasında yol ayrımı ya Gökova ya Hisarönü Körfezi olacaktı. Oraya geldiğimde karar verecektik. Yine çoğul konuştum, yoldaşlar vardı bana eşlik eden: Burçin ve Alptekin… Dost yönünden şanslı olduğumu düşünüyorum. Ne para, ne mevki; varsa yoksa dostu olsun yanında insanın; birlikte yürüyebileceği, güven duyacağı… Eylül ortası maviliklere yolculuk tekrar başladı. Yunan sınırını aşmamaya gayret gösterdik. Nedeni malum ülkeler arası yaşanan gerginlik. Bayrak Adası’ndan sonra bir ara yelken açtık. Öyle dalmışız ki neredeyse sınırı aşıyorduk, son anda kendi sularımıza dümen kırdık. O yüzden balık çiftliklerinin arasından yavaş yavaş ilerleyerek Didim’e geldik. Geceyi tonoza bağlanarak geçirdik. Tonoza yaklaşmak da ilk tecrübelerim arasındaydı. Alarganın en keyifli yönü karaya ayak basmamanız. Teknenin içerisi ve havuzluğu size yetiyor. Hele bir de yorgunluk atmak için suya dalıyorsunuz ya paha biçilmez bir mutluluk. Akşam yemeklerini hiç saymıyorum. Olanaklar ölçüsünde mükellef bir masa, yanında şarap veya rakı… Alın size başka büyük bir keyif… Güneş doğdu yine doğudan, pruvayı verdik güneye. Ege’de sabahları hava sakin oluyor. Öğlene doğru batılı bir rüzgâr eşlik ediyor size. Ara ara motor, ara ara yelken yaparak yol alıyorsunuz. Yol ayrımına geldiğimizde biraz daha güneye inmeye karar verdik. Datça Burnu’ndan dönüverdik. Tarihi Knidos, Büyük Liman bizi bekliyordu. Sabahı orada ettik. Hedefe hızla yaklaşırken rehavet çökmeye başlamıştı. Burçin sırtıya meraklı bir denizci. Birkaç yerde sırtı attık ama hep boş çektik. Bu kez balıklar yüzümüze bile bakmadı. Aheste bir seyirle begonviller kenti, huzurlu Datça’ya girdik. Belediye iskelesinde el eden bu kez sevgili Erman oldu. Çok iş bitirici bir arkadaş. Selam olsun ona da.

    Kibrit çakıyorsun karanlıkta

    Badem çiçeklerini görmek için

    Ve mart denizlerinde tedirgin bir çift

    Sarnıç gemisi gözlerin

    Bir iş açacaksın sen başımıza

    Yangın mı olur artık, bahar mı?

    Can Yücel

    Görmediyseniz gidin görün Can Yücel’in Datça’sını. Yolu artık eskisi kadar virajlı değil. Huzur veren bir ortamı var. Çoğu şehirlinin burayı neden tercih ettiğini gittiğimde anladım. Geceden sabaha bir ziyaretti benimki ancak o bile yetti. Eğer giderseniz teknelerin bağlandığı yerde aile işletmesi Emek Restoran var. Listenizde bulunsun. Yedikleriniz çok lezzetli ve hesaplı bir mekân.

    BOZBURUN, SÖĞÜT, DİRSEK

    Karşılayan Erman, bu kez “yine gelin abi,” diyerek uğurladı bizi Hisarönü Körfezi’ne. Ama yolda yine karar değiştirdik. Dümeni kırdık Bozburun’a. Önce sakin bir koyda alargada birkaç saat suda oynaştık. Akşam saatlerinde Söğüt’te Octapus’un iskelesine bağlandık. Akşamında lezzet de Nirvana’ydı, keyif de… Yıldız yorganı altında sakin müzikler dinledik. Sabah hiç aceleci olmadık. Erken kalkmayı adet edinen bir yapım var. Yürüyüş yapmayı severim. Bir de yaz mevsimi, her yürüyüşün sonrasında ısınan vücutla denize atlamak günün en güzel anlarından biri. Çoğu sabah yaptım bunu. Ardından güzel bir kahvaltı ve istikamet bu kez Dirsek Koyu oldu. Yerlisi, “Ağıl Koyu,” diyor buraya. Ne denirse densin, bu bölgenin en güzel köşesi. Korunaklı, alan büyük, ister alarga ister kıçtankara yapabilirsiniz, hatta yer bulursanız Niyazi’nin iskelesine bile bağlanabilirsiniz. Biz kıçtankara yaptık. Su bildiğin turkuaz renkte. Neredeyse dipteki kumları sayıyor insan. O derece temiz bir deniz. Akşamına güzel bir masa kurduk kendimize. Komşu yelkenlideki kaptan da saksafon resitali verdi. Konser bittiğinde alkış sesleri inletiyordu koyu… Sabahında bir piyade yanaştı tekneye. İçinde hayli kilolu ama sevimli biri vardı. “Merhaba abi”  dedi. “Günaydın” dedik. Niyazi idi o, o zaman tanıştık. Otlu gözleme, bazlama, köy ekmeği, bal, reçel vardı kayığında. Sonradan tanıdı beni, sohbetimiz güzel oldu. İlerleyen günlerde arkadaşlığımız artarak devam etti. Ağıl’a demirlediğinizde mutlaka uğrayın Niyazi’nin restorana, selam söyleyin benden.

    TURGUT

    “Ağıl’dan nereye gidelim”in kararını vermeye çalışırken, Instagram’dan takip ettiğim Hisarönü’nün meşhur Ayşe Kaptan’ı namıdiğer “ayşeninyelkenlisi” ile yazıştık. Ayşe Kaptan’ı uzun süredir tanıyordum. Tanıyordum derken hiç yüz yüze gelmemiştik. Bize, “Turgut Köyü’ne mutlaka girin” diyordu. Selimiye’ye bile uğramadan Turgut’ta soluğu aldık. Sevgili Ayşe Kaptan’ımla da orada tanıştık. 40 yıllık arkadaş gibiydik. İşte deniz böyle bir şey, insanları kaynaştırıveriyor. Turgut, tabiat olarak en güzel koy diyebilirim. Köy aslında bir kilometre kadar içeride. Kıyıda turistik işletmeler var. Ella ve Zakkum bu işletmelerden sadece ikisi. 30 yıllık aile işletmeleri. İkisi de zaten akraba. Kalınacak odalar çam ormanlarının hemen önünde şık ve temiz. Restoran keyifli, denize sıfır. Yedikleriniz harika. Ella ve Zakkum’un tekneler için iki de pontonu var. Mini bir marina gibi. Yazın yer çok bulunmuyor. Kışın çok tekne orada kışlıyor. Ella’nın kurucusu Adalet, yer ise annesinden. Geçmişte değersiz denilerek kız evlatlara verilen yerler şimdi ailenin geçim kaynağı olmuş. Yeri artık Adalet’in kızı Bahar ve oğlu Ufuk işletiyor. Ateş gibi gençler. İkisi de babaanneye minnettar. Babaanne ile ben de tanıştım. Severek izlermiş beni. Hatta bıraktığıma çok üzülmüş. Geldiğimi duyduğunda koca kadın beni görmek için tesise geldi. Farkındayım ayıp oldu çocuklar kapıp getirmişti. Karşılaştığımızda çömeldi yanıma gözyaşlarını koy verdi gitti. Beni de ağlattı. Adını sorsanız söylediler, ancak aklımda tutamadım. Artık benim için de babaanne…

    EN GÜZELİ EYLÜL-EKİM

    Eylül ayının sonuna yaklaşılırken dönüş tarihi için kararsızdım. Burçin ve Alptekin’i çoktan uğurlamıştım. Canım Sığacık’a dönmek istemiyordu. Armağan’ı çağırdım sonra. Çiftlik’ten ve kahveden fırsat bulup Turgut’a geldi. Tabii gördüğünde mest oldu. Bir hafta kadar onunla kaldık. Denizin serinliğini tenimize, yeşilin oksijenini içimize depoladık. İki gün Ağıl Koyu’na uğradık. Niyazi ve ailesine konuk olduk. Oralar için Eylül sonu Ekim harikulade zamanlar. Deniz trafiği azalıyor, koylara temizlik ve sakinlik hâkim oluyor. O sakinliğin içinde zaman zaman hoş sürprizler de yaşanmıyor değil. Yine sosyal medyadan takip ettiğim Arda ve Murat Kaptanlar namıdiğer “sailingkalamari” ekibi çıkıverdi karşımıza Ağıl’da. Kısa süre tekne üstünden muhabbet yaptık. Kahve verdik, zeytinyağı aldık. Mavi sularda, “tekrar görüşmek umuduyla” diyerek birbirimizi uğurladık. Bu arada bir sorunu çözmekte de elçilik görevi yaptım. Bu yıl Hisarönü’ne çöp toplama teknesi konulmamış. Ve tekneciler çöplerini boşaltabilmek için epey zorluk çekmişler. Bu sıkıntıyı anlatan Niyazi oldu. Marmaris Belediyesi’nin sosyal medya hesabına yazdım. Cevap gecikmeden geldi. Sorunu kabul ettiler, gelecek yıl bir tekne, teknecilerin çöplerini toplayacak. Şimdiden duyurabilirim. Artık mevsim bitti. Yelkenliler yavaş yavaş kışlama hazırlığı içindeler. Benim güzel kızım da bakımdan geçiyor şu aralar. Bazı eksikler ve yapılması gerekenler vardı. Bahara kadar eksikleri tamamlayacağım. Fırsat bulursam, hava da benim ölçülerime göre uygun olursa açılacağım tabi…

    Ez cümleye gelecek olursam: Mavinin çağrısına iyi ki kulak vermişim. İyi ki davetine icabet etmişim. Daha ilk yılımda tahmin edebileceğimden fazlasını güzelliklerle yaşadım. Selametle bir sezonu geçirdim. Mutlu oldum, sevdiğim insanları mutlu ettim. Keyifli sohbetler yaptım, denizi ve yeşili seven iyi insanlarla tanıştım. En önemlisi yaşam felsefemi yeniledim: Sakinlik, huzur ve paylaşma…

    Rüzgârınız hep kolayınıza, pruvanız neta, seyirleriniz selametle olsun…  Denizlerde buluşmak üzere…☸

  • Denizcileşme platformları

    Denizcileşme platformları

    Ülkemizde denizcileşme ve deniz kültürünün gelişme sürecine ivme katan girişimler sevindirici. Türkiye’nin ilk denizcileşme platformu Antalya’da kuruldu. Mavi Vatan uyanışı sürüyor.

    21. yüzyılda Türkiye denizcileşmelidir. Bunu başlatacak olansa devlettir. Ancak devletin Mustafa Kemal Atatürk sonrası dönemde görünmeyen bir el tarafından bırakalım denizcileşmesi, denizden uzaklaştırılmasından bahsedebiliriz. Üst üste gelen muhafazakâr iktidarlar sayesinde akıldan ve bilimsellikten uzaklaştırılan halk da dolayısıyla akıl ve bilimden gücünü alan denizcilik ve denizcileşmekten uzaklaştırıldı. Bu kapsamda 1987’de Anadolu ve Trakya’da her ilçede örgütlü Donanma Vakfı’nın 12 Eylül rejimi tarafından kapatılması denizcileşmeye en büyük darbeyi vurdu. Vakfın kapanmasından 33 yıl sonra günümüzde, “Mavi Vatan” uyanışı halkta yeniden denizi keşfetme ve sorgulama olanağı buldu. Artık, büyüyen devlet jeopolitiği, gelişen ekonomi ve artan nüfus denizcileşmeyi bir seçenek olmaktan çıkarmaktadır. Denizcileşmemiz muhafazakâr siyaset iklimine rağmen, artık mecburiyete dönüştü. Bu mecburiyetin başarılması için devlet eyleme geçmelidir. Ancak bu gerçekleşmediği takdirde halkın bunu devletten talep etmesi gerekir. Bunun başlangıç noktası ise denizcileşme platformları olmalıdır. Bu platformlar daha sonra örgütlenerek, STK olarak, denizcileşme merkezlerini hayata geçirmelidir. Bu süreçte hedef kitle her zaman olduğu gibi çocuklar ve gençlerdir.

    Platformun ve daha sonra denizcileşme merkezlerinin temel görevleri Türk insanını çocukluktan itibaren denizciliğe teşvik etmek; deniz korkusunu sevgiye ve tutkuya dönüştürmek için devlet desteği ile yüzme öğretmek; Türkiye genelinde ilköğretim çağından itibaren okullarda denizcilik bilinci aşılanmasına yönelik müfredat düzenlemesi yaptırmak; su sporları, amatör denizcilik ve yelkencilik faaliyetlerini geliştirmek olmalıdır. Bu faaliyetleri desteklemek üzere, belediyelerin katkısı ile en ekonomik tasarımla, 25 metrelik kapalı/açık yüzme havuzlarının Anadolu’da tüm il ve ilçelerde hizmete sokulmasının hedeflenmesinde fayda var. Ayrıca çok ekonomik olarak imal edilebilen filika tipi yelkenli teknelerin yaygınlaştırılarak, çocuk ve gençlere deniz, yelken, kürek ve tekne sevgisinin kolayca aşılanabileceği göz önünde tutulmalıdır. Bu şekilde yaygınlaştırılacak toplumsal denizcileşme araçları, büyük bir sosyal proje olarak denizcileşme sürecinde kullanılmalıdır.

    Platformlar/merkezler başta gençlerimiz olmak üzere denizciliğin halka tanıtımı, sevdirilmesi ve yaygınlaştırılmasına odaklanmalıdır. Zira halkın denizcileşmesi devletin denizcileşmesinden bile önemlidir. Bu gayretlerin kamu ve özel sektörün tüm kurum ve kuruluşlarının yanı sıra diğer sivil toplum örgütleri ile eşgüdüm içinde yönetilmesi ve yönlendirilmesi esas alınmalıdır. Denizcileşme merkezlerinin büyük şehirler ve sahil şehir ve ilçeleri ile göl, baraj gölü ve akarsulara sahip yerleşimlerde yer alması göz önünde tutulmalıdır.

    İLK ADIM ANTALYA’DA ATILDI

    Denizcileşme Platformları ile Denizcileşme Merkezleri denizcilik gücüne katkıda bulunan tüm kurum, kuruluş ve sivil toplum örgütleri ile eşgüdüm ve iş birliği içinde olmalıdır. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Deniz Ticaret Odaları, gemi inşa, balıkçılık, yatçılık, dalgıçlık, römorkaj ve kurtarmacılık, pilotaj, sigortacılık, acentelik, brokerlik, limancılık, marinacılık, deniz eğitim sektörleri meslek kuruluşları, deniz müzeleri ve kültür kuruluşları, amatör denizcilik örgütleri ve dernekleri, yelken, kürek, yüzme, offshore kulüpleri, gemi modelcileri, denize ait dergi, kitap ve her türlü medya aracını üreten kurum ve kuruluşlar, “TURMEPA”, “Denizciler Dayanışma Derneği”, deniz ressamları, gemi modelcileri, deniz şairleri vb. gibi denizcilik gücüne direkt ya da endirekt katkıda bulunan tüm unsurlar, siyasetin etkisinde kalmaksızın denizcileşme faaliyetlerinde bir araya getirilebilmeli,

    işbirliği ve eşgüdümün sağlandığı bir sinerji ortamı yaratılabilmelidir.

    Bu kapsamda Türkiye’de ilk denizcileşme platformunun Antalya’nın kurduğunu belirtelim. Amatör denizci İzzet Ünlü başkanlığında kurulan platform ‘’Deniz Antalya’ya çok şey verdi. Biz denize ne verdik?’’ sorusu ile ilk hareketini aldı. Platform, Covid-19 pandemisinin kısıtlayıcı şartlarına rağmen başta sosyal medya ortamını kullanarak pek çok denizcileşme ve denizcilik kültürü hareketine ivme verdi. Hedefleri arasında, Antalya’da bir denizcilik müzesinin kurulması; her yaştan insana amatör denizcilik ve yelkencilik eğitimi vermek; gemi modelciliği kursları düzenlemek, uzaktan kumandalı model gemi kullanımı aktiviteleri; deniz sevgisini aşılamak için okullarda çalışmalar yapmak bulunuyor. Antalya’da gerek denize bağlı turizm sektörü ve gerekse Serbest Bölge içinde başta yat inşası olmak üzere gemi inşa sektörünün ileri seviyede olması denizciliğin en büyük gücü olması gereken denizcilik kültürüne katkı sağlayacak ortamı şekillendirebiliyor. Dilerim Antalya Denizcileşme Platformu kısa sürede bir denizcileşme merkezine dönüşür ve Türkiye’nin diğer deniz kentlerine örnek olur. Dilerim, Mavi Vatan uyanışı sivil toplum hareketi olarak denizcileşmeyi Türk milletinin aklına ve kalbine sokar.☸

  • Azalan biyoçeşitlilik artık alarm veriyor!

    Azalan biyoçeşitlilik artık alarm veriyor!

    Kuraklık, çölleşme, su kaynaklarının azalması, enerji sıkıntısı gibi sonuçlar biyolojik kompozisyonları değiştirdi ve değiştirmeye devam ediyor. Hatta insanlık tarihinde hiçbir dönemde yaşanmadığı hızda. İnsanın hep daha fazlasını isteme dürtüsü ve bilinçsiz tüketim alışkanlıkları da bu olumsuz değişimin devamlılığını sağlıyor.

    Dünyanın yaşantısı böyle aslında. Doğuşundan bu yana iklimde sürekli değişimler meydana gelmiş. Bunlar bazen binlerce bazen milyonlarca yıllık çok uzun periyotlarda görülmüş; dünyanın dönüşü, güneş faaliyetleri, volkanik patlamalar gibi doğal fenomenler sebebiyle. Ancak son 8 bin yıl için konuşursak, bu tarz doğal fenomenlerin de çok sık meydana gelmediği düşünülüyor. Hatta bu sebeple dünya nüfusunun epey arttığını söylemek bile mümkün, çünkü insanlığın gelişmesi için uygun iklim koşulları bu zamana kadar süregelmiş. Peki sorun nerede başlıyor?

    Tahmin etmişsinizdir, Sanayi Devrimi ile. Sanayileşmenin artması beraberinde birçok insan faaliyetini ve olumsuz sonuçları getirdi. Nüfus artışı, çarpık kentleşme, ormansızlaşma, yanlış arazi kullanımı ve “insanın hep daha fazlasını isteme dürtüsü” ile tüm bunların kısır döngüye girmesi. Hepsinin doğal yaşamı resmen bozguna uğratması, birçok tahribata yol açtı elbette. Kuraklığın artması, buzulların erimesi, orman yangınlarının artması, salgın hastalıkların yaşanması vb…

    EKOSİSTEMLER VE CANLI SİSTEMLERİ TEHDİT ALTINDA

    “Bünyamin bunları o kadar çok duyduk ki!” diyor olabilirsiniz. Dünyaya (aslında kendimize) yaptıklarımızın farklı bir noktasına değineyim dedim: Biyoçeşitliliğin azalması ve değişimi. Yani insanoğlu yalnızca kirli hava soluyup riskli hava koşullarında yaşamakla kalmıyor, yiyip içtiğiyle de zayıflatıyor kendini ve zehirliyor bünyesini. Az önce de saydığımız örneklerden kuraklık, çölleşme, su kaynaklarının azalması, enerji sıkıntısı gibi sonuçlar biyolojik kompozisyonları değiştirdi ve değiştirmeye devam ediyor. Hatta insanlık tarihinde hiçbir dönemde yaşanmadığı hızda.

    Mesela hemen su ekosistemini ele alalım. Isınmaya bağlı olarak birçok balık türü başta olmak üzere pek çok deniz canlısı üretkenliğini yitiriyor ve bir şekilde adapte olamayıp daha serin sulara göç etmeye başlıyor. Bunun sonucunda ne oluyor? Birincisi, gittiği yerde alışık olmadığı başka canlılarla karşılaşıyor ve beraber yaşamak zorunda kalıyor veya tabiri caizse büyük balık küçük balığı yiyor. İkincisi, bıraktığı evindeki besin bakımından ona bağlı olan diğer türler tehlike altına giriyor. Bir diğer sonuç ise, değişen sıcaklık değerlerine bağlı olarak oluşan yeni koşullarda belki de yeni yeni türler üremeye başlıyor. Her bir sonuç da tüm canlı sistemlerini etkileyecek yeni sonuçlar doğuruyor.

    Bu olanların benzerleri kara ekosistemi için de geçerli, orada da çok farklı bir durum söz konusu değil. Yok olan bitki türleri, toprak yapısında meydana gelen değişimlerin bazı mikroorganizmaları yok etmesi, kuşların göç yolculuklarının uzaması ve daha birçok etki kara ekosistemlerinde de gerçekleşti. Ve bu olaylardaki hızlı artış, gelecek 100 yılda daha fazla sayıda ve çeşitte sonuç görebileceğimizin ne yazık ki kanıtı. Henüz şu anki koşullarda bile ciddi sonuçlar söz konusu. Örneğin kutup ayıları, foklar, deniz ayılarının besin bulmakta zorluk çekmesi, kutup ayılarının vücut ağırlıklarının yüzde 10’unu kaybetmesi, buzulların küçülmesiyle habitatlarının daralmış olması gibi.

    KAYNAKTAN FAZLASINI TÜKETİYORUZ

    Yazımın burasına kadar geldiyseniz önemli bilgiye siz ulaşacaksınız demek. Dünya Vahşi Yaşam Fonu’nun bu yılki raporuna beraber bakalım. Rapor diyor ki, “1970’ten bu yana, yani son 50 yılda, antropojenik nedenlerle (insan kökenli eylemler nedeniyle) biyoçeşitliliğin yüzde 68’i yok oldu.” Nasıl? Sizin de gözleriniz açıldı değil mi? “Bu insanoğlu var ya…” Kim bu insanoğlu? Bizim dışımızda birilerinden bahsediyor gibiyiz. Başkasından değil, rapor senden, benden, ondan bahsediyor. Üstelik Karayipler ve Latin Amerika da dahil Amerikan tropiklerinde bu oran yüzde 94’e ulaştı. “Bunlar nasıl sayılar?” dediğinizi duyar gibiyim, ancak araştırmalar ortaya koyuyor. Size bunun en temel sebebini söyleyeyim mi?

    En başta da bahsetmiştim hani, “İnsanın hep daha fazlasını isteme dürtüsü.” An itibarıyla insanlık, gezegenin kaynak üretiminden 1.56 kat daha fazla tüketim yapıyor. Kaynaktan fazlasını tüketiyoruz, hep bir sonraki yıla borçlanıyoruz ve maalesef borcumuzu hiç ödemiyoruz. İşte çoğu şeyde olduğu gibi biyoçeşitliliğin azalmasında da bilinçsiz tüketimin katkısı var. Yanlış arazi kullanımı, yanlış tarım uygulamaları, ormanların tahribatı, ağaçların kesilmesi, iklim değişimine yol açan insani faaliyetler, çarpık kentleşme… Hepsi birden böyle büyük sayılara sebep oluyor.

    DENİZ CANLILARI VE BUZULLARI BEKLEYEN TEHLİKE

    Son olarak doğanın, ekosistemlerin, biyolojik çeşitliliğin aslında hep bir döngü olduğunu ve doğrudan veya dolaylı olarak hep birbirini etkilediğini gösteren bir örnekle bitirelim. Kuzey Kutup Denizi’nin buzları özellikle çevresindeki habitatlar için çok önemli. Ancak giderek erimesi ve azalmasıyla beraber daha soğuk okyanus sularının oluşmasına yol açıyor. Bu da okyanusun CO2 depolama kapasitesini artırıyor. Bu da okyanusta asidikleşmeyi artırıyor, ekosistemleri bir de bu yönden tahrip ediyor. Hem doğrudan hem dolaylı etkilere yol açıyor. Balıkçılık ve su kültürünü etkiliyor, bulaşıcı hastalık taşıyan bakteriler çoğalıyor, zararlı deniz yosunları gelişiyor. Peki daha vahim olan ne biliyor musunuz? 2050’den itibaren deniz buzunun miktarı bir önceki yüzyıldaki değerine göre yüzde 80 daha az olacak, hatta bazı projeksiyonlar 2060’lardan itibaren yaz aylarında tamamen ortadan kaybolacağını gösteriyor. Buzullar, foklar filan deyince çok uzakmış gibi geliyor ancak sonuç en çok bizi, insanı vuruyor aslında. Doğa bir şekilde kendini yeniliyor, ancak bizim yaşam şeklimiz, geçim kaynaklarımız, soluduğumuz hava değişiyor. Yani aslında biz de doğayla bir bütünüz. Bu bakış açısından sapmasak sanki iyi ederiz. İnsanın kendini şu dünyanın bir parçası gibi değil de, evrenin patronuymuş gibi görmesi, görmese de yaşaması çok garip değil mi? ☸

  • Yelkenci CEO HAKAN POLATOĞLU

    Yelkenci CEO HAKAN POLATOĞLU

    Eti Yelken Takımı’nı yarış parkurlarında görmeye başlamışken, en büyük destekçileri Eti CEO’su Hakan Polatoğlu ile bir araya geldik. Polatoğlu, yelken âşığı bir lider olarak bu sporda stratejiyi çözenin iş hayatında da başarıyı yakalayacağına inanıyor. Yazı PELİN ÖZCANLI, Fotoğraflar PINAR GEDİKÖZER, ETİ YELKEN TAKIMI ARŞİVİ

    Eti Yelken Takımı geçen yıl Alize Yatçılık’ın kurumsal filosuna dahil oldu ve İstanbul’daki yat yarışlarına katılmaya başladı. Ekiple ilk tanışma hikâyemiz ise çok güzel. İlk kez döndükleri yarış sonrası marinada bir yandan teknelerini topluyor, diğer yandan Eti atıştırmalıklar yiyorlardı. Firmanın mutluluk üzerine kurduğu pazarlama stratejisini düşününce, çalışanlarını hafta sonu beraber mutlu görmek en iyi reklamlarına bile taş çıkarırdı. Biraz daha derine inip takımı destekleyen kurumun CEO’sunu, kendisi de bir yelkenci olan Hakan Polatoğlu’nu yakından tanımak istedik. Zira bu takımın kurulmasını sağlayan, Polatoğlu’nun vizyonu.

    TAKIMIN KURULUŞ ÖYKÜSÜ

    Yelkenle nasıl tanıştınız?

    Balıkçı teknelerinden başlıyor bu işlere merakım. Çocukken Ankara’da otururduk ama Tuzla’da yazları gittiğimiz bir evimiz vardı. Rahmetli babam balık tutmayı çok sever, balıkçılarla ahbaplık eder, onlarla iki gün süren avlara çıkardık. Sonra arkadaşlarımın teknelerinde yelken yapmanın zevkini tattım. Onların teknelerinde buluşurduk sürekli ve benim teknem de katıldı aralarına. Yelken, hayatımda yaklaşık 25 senedir var.

    Eti Yelken Takımı’nın kurulmasındaki rolünüz nedir?

    Hem yelkeni sevdiğim için hem de şirkette güzel uğraşları gözettiğimden sponsor oldum. Fikir bana Kıdemli Tüketici ve Pazar Araştırma Müdürü Didem Ansel’den geldi. Bekliyordum açıkçası çünkü Eti Yelken Kulübü zaten 2008’den beri aktif. Çalışanlarımız kendi imkânları ve bizim kulüplere verdiğimiz maddi destekle bir yerlerde tekne kiralayıp turlara çıkıyorlardı. Şimdi ise bu ritim elbette daha organize. Bir kere artık Alize Yatçılık var. Onlardan eğitim alınıyor, yine önderliklerinde yarışlara giriliyor.

    TEMELİNDE ÇALIŞAN AİDİYETİ VAR

    Kurumsal takımlar birkaç şirket çalışanı ile başka yerlerden profesyonel yelkencilerden de oluşturuluyor ama sizde herkes Eti’den sanırım…

    Didem bana takım kurma ve yarışlara katılma fikriyle geldiğinde şöyle dedim: “Tamamen Eti çalışanlarıyla yarışın o zaman. Yavaş yavaş öğrenin, alt sınıftan başlayın, öğrendikçe ilerleyin.” Şimdi bu takımın Eti Eskişehir’den gelen bir ekibi de mevcut, hatta Eti Makina’dan gelen hekim bile var. Dönüşümlü yapıyorlar, süreçleri Alize yönetiyor. Arkadaşlarım meraklı ve daha da fazla meraklısı çıkacağını düşünüyorum aslında. Bence bu takım büyür. IRC 4’le başladılar geçen yıl, hızlıca IRC 3 sınıfına yükseldiler, daha hızlı teknelere de geçerler.

    Sosyal kulüplerin çalışanları şirkete bağlaması konusunda ne düşünüyorsunuz?

    İş, hayatımızın önemli bir bölümünü işgal ediyor ve insanlar sosyal kulüpler sayesinde iş yerlerinden arkadaşlar, dostlar edinebiliyorlar. Sosyal kulüpler önemli bir şirkette çalıştığını ve bir bütün olduğunu hissettirir. Üniversitede de böyle, şirkette de böyle; sosyalleşecek zemin istersin. Biz insanların mutluluğu için uğraşan bir şirketiz, önce kendi çalışanlarımızın mutluluğu geliyor tabii ki. Yelken takımı kurma teklifinin altında da aidiyet duygusu yatıyordu. “Bir sürü kurumsal firma denizde, Eti neden değil?” dendi. Bu, şirkete bağlılığı gösterir. Zaten çalışanların çoğu uzun yıllardır şirkette.

    BİR SABIR ÖĞRETİSİ

    Liderler yelkenden ne öğrenebilir?

    Strateji öğrenebilirler. Zaten yelken tamamen bununla ilgili; rüzgârdan elde ettiğin kuvvetle teknenin ulaşabileceği en iyi performansı yakalamakla. Yelken stratejisini çözen, işte de başarılı olabilir. Doğru öngörülerde bulunmak ve onun planını hazırlamak öğrenilebilir. Ekibin önemini de anlarsın. Ekibin iyi olmalı ve iyi hazırlanmalısın çünkü uygulamada başına her türlü lanet gelebilir ama bunlar sayesinde yine başarabilirsin. Yelkenin risk yönetimi, ekip yönetimi gibi konularda çok doğru bir pratik olduğuna inanıyorum.

    Sabretme becerisini de geliştiriyor, değil mi?

    Yelken dünyanın en yavaş ulaşım aracı ya da ulaşım aracı bile değil ki. Bir yere yelkenliyle gideceksen her şeyi sabırla yönetmen gerek. Doğaya göre hareket edeceksin, bazen uzun süreler sadece suda beklemek zorundasın. Balıkçılıkta, hatta denizcilikte de böyle. Hepsi sabrı tüm yönleriyle öğretiyor.

    İyi bir yelkenciyi diğerlerinden ayıran nedir peki?

    İleriyi görebilmesidir bence. Kaptana bakalım. Rüzgârı, dalgayı, gerekirse nereye yanaşacağını, her şeyi kafasında kurar. Teknedeki sorumluluğu taşır ve gözü daima en zayıf halkadadır. Evet, kesinlikle ileriyi görebilmek ayırır.

    YARIŞLAR İYİ BİR EĞİTİM ŞEKLİ

    Hiç yat yarışlarına katıldınız mı?

    Yarışlara ilgi duymuyorum. Müsait olduğumda zevk için yaptığım bir şey yelken. Ama yarışlar iyi bir eğitim şekli. Teknem var ve adı Blue Dolphin, çocuklarımın isimlerinden geliyor: Kızımın adı Mavi, oğlumunki Yunus. Hafta sonları vakit ayırabildiğim ölçüde gidiyorum, kışları daha fazla gidiyorum. Genelde en az iki kişiyle çıkarım denize. Arkadaşlarımlayken keyifli buluyorum.

    Denizde başınıza gelen ve meraklısına motivasyon sağlayacak bir olay anlatabilir misiniz?

    Bir sabah arkadaşlarla uyandık ve keyfe keder yelken açtık. Havayı incelemeden rota belirledik. İyi bir rüzgâr çıktı önce sonra fırtınaya döndü ve sürüklenmeye başladık. Hayatımda iz bırakmış bir olaydır bu. Fırtınada kaldığında yapılabilecek en iyi şey en yakın limana sığınmaktır ya, bizim en yakınımızda Yunan Adası vardı ama yanımızda pasaportlarımız yoktu. İnanılmaz panik yaşadık, hırpalandık, resmen hatalar silsilesiydi. İlk hata da yolu havayı incelemeden açılmak işte… Plansız iş yapmanın simülasyonu gibiydi.

    Röportajımızı yelkenler açık, seyir halindeyken, tramola aralarında gerçekleştirdik. Yelken takımının bir kısmı da bizimleydi ve başta gördüğümüz ruh aynıydı. Takımla, bir gün birlikte de yarışmak üzere ayrıldık.☸

    ETİ YELKEN TAKIMI

    Didem Ansel–Cenova trimcisi / Kadın takımı skipper

    Kıdemli Tüketici ve Pazar Araştırma Müdürü olarak görev yapan Didem Ansel 2017’den beri yelken yapıyor, iki senedir yarışıyor. Strateji, takım ruhu, adrenalin gibi olguların kendisini yat yarışlarına bağladığını söylüyor.

    Mertol Kurtoğlu–Cenova trimcisi

    Dağıtım Kanalları Satış Grup Müdürü Mertol Kurtoğlu üç senedir yelkenle iç içe. Rekabetçi ruhunu besleyen yat yarışlarında edindiği dostlukları ve biriktirdiği anıları seviyor. İlk yarışına 2019’da Eti’de katıldı.

    Ece Taş–Cenova trimcisi

    Pazarlama Ürün Müdürü Ece Taş, hem fiziksel hem mental dayanıklılığını artırdığını söylediği yelkeni üç yıldır deneyimliyor. Yarışmaya Eti’de 2019 yılında başladı.

    Emir Altınok–Cenova trimcisi

    Kıdemli Ürün Geliştirme Mühendisi Emir Altınok, ekibe bağlı sıkı bir çalışma ve odak gerektiren yat yarışlarında doğanın bir parçası olduğunu hissetmekten keyif alıyor.

    Murat Çamkoru–Ana yelken

    Satınalma Grup Müdürü Murat Çamkoru’nun çocukluğunda kendi ahşap teknelerinde kürek çekerek başlayan denizle ilişkisi 2008’den itibaren yelkenle devam etmiş. Doğanın gücünü kullanarak istediği yere gidebilmeyi heyecan verici buluyor.

    Özgür Gedikli–Başüstü

    Teknik Malzeme Satınalma Mühendisi Özgür Gedikli, yelkende değişen koşullara uyum sağlama, problem çözme, odaklanma konularında gelişmenin tadını çıkarıyor.

    Yasemin Bayrak–Başüstü

    Kıdemli Süreç Geliştirme Analisti Yasemin Bayrak, yat yarışlarındaki aksiyonu şöyle tanımlıyor: “Bir yandan fiziksel ve mental açıdan zorlanırken bir yandan takım halinde çalışmayı ve birbirimize gitgide daha çok güven duymayı seviyorum.”

    Selman Dirlik–Direk dibi

    İdari İşler Yöneticisi Selman Dirlik, yat yarışları sayesinde hızlı ama doğru karar verme yeteneğinin, ayrıca takım çalışmasına uyumunun geliştiğini de somut şekilde görmüş.

    Can Çetin–Direk dibi

    Kıdemli İhracat Ticari Stratejiler Yöneticisi Can Çetin, yelkenin insanı özgürleştirdiğini düşünenlerden. Ve yat yarışları hem rekabetçi yanına hitap ediyor hem de ona huzur veriyor…

    Emre Yüksel–Eğitmen / Skipper

    Alize Yatçılık’tan Emre Yüksel, Eti takımıyla vakit geçirmeyi, onlarla beraber yeni şeyler keşfetmeyi kendisi için de terapi gibi görüyor.

    Hüseyin Emirdağ-Cenova trimcisi

    Ürün Geliştirme Yöneticisi

    Koray Tetiker-Ana yelken

    Kıdemli İhracat Özel Projeler Müdürü

    Ümit Demirtaş-Ana yelken

    Geleneksel Kanal ve Okul Kantinleri Yöneticisi

    Sevgi Eğilmezbaş-Piyano

    Kıdemli Sosyal Hizmetler ve Yan Haklar Uzmanı

    Belen Gündoğdu-Piyano

    Ticari Pazarlama

    Yöneticisi

    İlhun Aras- Direk dibi

    İş Yeri Hekimi

    Yacht Türkiye, Pelin Özcanlı, Pınar Gediközer Fotoğraf, Eti
    Yacht Türkiye, Pelin Özcanlı, Pınar Gediközer Fotoğraf, Eti