Olağan dışı olaylara şahit olurken hazırladığımız… Bu cümleyi 2013’ten bu yana neredeyse her sene en az bir kere kullanmışım. Toplumsal olaylar, terör, darbe girişimi, doğal afetler, savaş riski derken dünya çapında bir salgın… Ne yapalım, bizim nesilin kaderi de buymuş diyerek her şart altında yaşamaya ve üretmeye devam ettik. Evet, bu sayıyı da yine olağan dışı şartlarda ama üzerine titreyerek yine dolu dolu bir içerikle hazırladık. Emeği geçen herkese teşekkürler…
Dergi baskıya giderken #evdekal çağırılarına uyarak geçirdiğimiz 45’inci gün de doluyordu. Tüm insanlığı eve hapseden virüs, doğanın dengesini bozduğumuzu bir kez daha gösterdi hepimize. İklim değişikliği, aşırı tüketim ve çevre kirliliğinin sonuçları sarsıcı bir şekilde çıktı karşımıza. Doğayla barışma, daha da önemlisi ona saygı duymak zorunda olduğumuzu hatırladık. Bu düşünceden yola çıkarak biz de çevre dostu tekneleri araştırdık; güneş enerjili, elektrikli ve hibrit sistemli 12 modeli bir araya getirdik. Kapağımıza da o dosyadan Polonyalı Sunreef’in “60 Eco-Electric” modelini koyduk…
Pandemiden yat sektörünün nasıl etkilendiğini Türk üreticiler ile global markaların ülkemizdeki distribütörlerine sorduk. Marinaları arayıp aldıkları önlemleri öğrendik. Deniz Kurt Görsev, ünlü yat şefleri ile görüşerek charter piyasasının durumunu ve megeyat sektöründeki personeli yeni dünyada nelerin beklediğini değerlendirdi. Yazarlarımız birbirinden çarpıcı korona temalı yazılar kaleme aldı. Hepsini buraya sığdıramayacağım, mutlaka okumalısınız…
Mart sonunda; ticari teknelerin seyri, amatör balıkçılık ve spor amaçlı her türlü denizcilik faaliyeti yasaklandı. Peki, yatçılar? Onlara kısıtlama var mı? Yazarımız Ali Boratav; Sahil Güvenlik’le, liman başkanlıklarıyla ve güneydeki tesislerle görüştü. Özel tekneler için durum nasıl? Hangi liman başkanlığı ne gibi yasaklar-sınırlamalar getirdi? Sahil Güvenlik ne gibi denetimler yapıyor? Tüm bu soruların yanıtını Boratav’ın “Tekneler marinada, gözler koronada” başlıklı yazısında bulabilirsiniz.
30 yıldan fazla teknesinde yaşayan Tanıl Tuncel, özellikle okyanus geçişlerinde karantinadan da zor şartları görmüş bir denizci. “İyi deniz insanı elindeki imkânları ekonomik kullanmayı öğrenmiştir, yarınını düşünür, tutumludur, suyunu elektriğini, mazotunu israf etmez.” diyen Tuncel bu sayıda teknede kendimize nasıl yetebileceğimizi anlattı. Yazımı onun cümleleriyle bitiriyorum:
“Fırtına içinde, camadan vb. yapacaklarımı yapmış, vardiyada bir köşeye büzülmüş, şartların düzelmesini beklerken kendime ‘Yapacak bir şey yok, hapistesin cezan bitene kadar otur. İyi şeyler de kötü şeyler de bir gün biter. Bu fırtına da geçecek, hedefimize ulaşacağız’ derdim. Gökyüzü karadan griye döner, derken mavi bir yama gözükür. Biliyoruz, o yama gittikçe büyüyecek ve gök masmavi olacak. Sadece biraz zaman gerek.”
Bodrum Açıkdeniz Yelken Kulübü’nün organize ettiği Schüco BAYK Kış Trofesi’nin üçüncü ayağı 39 teknenin katılımıyla 29 Şubat-1 Mart tarihlerinde Milta Bodrum Marina’nın ev sahipliğinde yapıldı. Hafta sonuna fırtına damgasını vururken, ikinci gün yapılabilen tek yarış sert havada ve zorlu geçti.
Trofenin üçüncü ayağının ilk günü Başhakem Ayberk Olcay’ın Milta Bodrum Marina’da bulunan Marina Club’da verdiği brifing ile başladı. Bir gün öncesinden başlayan sert rüzgâr yarış sabahı da şiddetini artırmaya devam ediyordu. Gün boyunca rüzgâr hızının azalmayacağı bilgisini veren hakem komitesi, 14.30’a kadar rüzgâr koşullarını beklese de rüzgâr limitleri yarışlara fırsat vermedi. Günün akşamında yapılması planlanan 2. Ayak yarışlarının ödül töreni ise İdlip’te hayatını kaybeden şehitlerimizin yası için bir sonraki ayağa ertelendi.
COĞRAFİ ROTADA ZOR ZAMANLAR
Haftanın ikinci gününe, yelken camiasının deneyimli ve sevilen ismi Engin Sili’nin kaybı nedeniyle denizde saygı duruşu ile başlandı. Ardından yarış hazırlıkları yapılırken rüzgârın önce yetersiz olması, ardından devamlı kararsız yönlerde esmesi yarış startını geciktirdi. IRC B ve Destek sınıfları için coğrafi rota, IRC A grupları için iki şamandıra yarışı planlansa da rüzgâr koşulları sebebiyle tüm gruplara aynı coğrafi rotalı yarış ilan edildi. Rüzgâr, startta 7-8 knot hızlarda olsa da ilerleyen saatlerde sert hava etkisini tekrar gösterdi. Rotaya göre Karaada Boğazı’ndan verilen starttan sonra tüm filo önce Karaadayı sonra da Çelebi Adası’nı sancakta bırakıp Bodrum’da finiş verdi. 16 deniz mili olan rotada hafif rüzgârda pupa startı ile yarışa başlayan filo zaman zaman 25-30 knot hızın üzerindeki rüzgârda yarıştı. Bazı ekipler balonla start ederken bir kısım ise balon açmadı. Starttan sonra birkaç teknenin birbiriyle çarpıştığı bilgisi de geldi. Ancak protesto görülmedi. Karaada dönüşünde rüzgârın sertleşmesi ile sıkıntılar yaşayan filonun bir kısmı da yelkenlerine camadan vurdu.
KARAADA DÖNÜŞÜ TAKTİK SAVAŞLARI
Adayı döndükten sonra orsa seyriyle çok fazla tramola atarak, taktik savaşlarıyla Çelebi Adasına gelerek dönüşlerini yapan filo yine balon seyriyle Bodrum’da finişlerini verdi. Ancak balon patlatan, teknik arıza yaşayanlarla birlikte yarışı terk eden ekipler de oldu. Orsa Cheese Sailing’in dümen palası kırılırken Milta Bodrum Marina botunun yedeklemesi ve Sahil Güvenlik botu refakatinde marinaya getirildi. Yarış 16.19’da sona erdi. Haftanın ilk ve tek yarışında Göztepe Yelken 1925 first finişi yapsa da IRC A1 grubunun birincisi Mersin Yelken Akademisi, Joy Lemon ise IRC A2 grubunun birincisi oldu. IRC B1 grubunda Gökova 3, IRC B2’de ise Ada Sailor & Çorlu Sailing Team trofedeki ilk birinciliklerini aldılar. IRC B3 grubunun birincisi ilk iki ayakta da birincilik kazanan Minx Hedef Yelken ekibi olurken Destek sınıfının birincisi ise Happy Lemon ekibi oldu.
Trofenin 4. Ayak yarışları ise yaşanan koronavirüs salgını sebebiyle TYF’nin aldığı kararla ertelendi.☸
30 Ekim 1918’de Limni Adası’ndaki Agamemnon isimli gemide Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandı. Bu bir ateşkes antlaşması değil, Doğu ile Batı arasındaki binlerce yıllık savaşta yeni bir sayfaydı.
ünya tarihinin gördüğü en büyük imparatorluklardan bir tanesi için çok önemli bir gündü 30 Ekim 1918. Osmanlı İmparatorluğu’nu sona erdirmek isteyen ateşkes antlaşması son birkaç gündür görüşülüyor; maddeler üzerinde anlaşılamıyordu. Bu öylesine bir antlaşmadır ki; imzalandıktan sonra Çanakkale’de geçilemeyen savunma duvarı bu antlaşmanın ilgili maddelerince geçilecek ve sadece iki hafta sonra 13 Kasım’da İtilaf güçlerine ait gemiler İstanbul’a gelerek Boğaz’a demirleyecekti. İmparatorluk, savaşlarla geçen son döneminin ardından oldukça yorgundu. Önce Balkan Savaşları hemen ardından da Birinci Dünya Savaşı İmparatorluğu oldukça bitkin düşürmüştü. Osmanlı İmparatorluğu’nun Bahriye Nazırı Rauf Bey sadece birkaç gün önce kısa denilebilecek bir deniz yolculuğunun ardından Limni Adası’na varmıştı. Ada, 1456 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından fethedilmiş; Balkan Savaşı’nda ise kaybedilmişti. Yüzyıllarca Osmanlı toprağı olarak kalan bu ada İmparatorluğun sonunu hazırlayan anlaşma için özel olarak seçilmişti. Rauf Orbay ve beraberindeki heyet yavaş ve yorgun adımlarla limanda demirlemiş İngiliz savaş gemisine doğru yürürken, binlerce yıllık düşmanlığın sudaki izleri yüzeye en net haliyle çıkmıştı. Limni Adası’ndaki Mondros Limanı’nda demirleyen ve görüşmelerin gerçekleşeceği savaş gemisinin adı Agamemnon’dur. Bu, Doğu ile Batı arasındaki binlerce yıllık savaşın hikâyesidir.
DOĞU-BATI
Bu ismin anlamına inmek için tarihin en önemli eserlerinden birine Homeros’un İlyada’sına bakmamız gerekir. Troyalı Prens Paris, Sparta Kralı Menelaos’un güzeller güzeli eşi Helen’i kaçırmıştır. Bunu öğrenen Menelaos çılgına döner ve kırılan gururunu kurtarmak için Troya’ya savaş açmaya karar verir. O güne kadar görülmemiş büyüklükte bir ordu ile Troya’ya saldıracaktır. Zira karşısındaki şehir surlarıyla ün salmıştır. Fakat bu büyük orduyu toplamak ve yönetmek için yardıma ihtiyacı vardır. Kardeşi Myken Kralı Agamemnon burada devreye girer. Agamemnon görünürde kardeşinin kırılan gururunu onarmak adına o güne dek görülmemiş büyüklükte bir donanma kurar ve Kıta Yunanistan’dan Anadolu sahillerine kadar yelken açar. En sonunda Troya sahillerine ulaşmıştır. Amacı aşılmaz denen surları aşarak Troya’yı ele geçirmek ve yıkmaktır.
“Körfeze girince dürdüler yelkenleri, kodular kara gemiye,
gevşettiler ön halatları çarçabuk,
indirdiler direği çatalın içine,
küreklere yapışıp yanaştırdılar kıyıya gemiyi,
denize delikli taşlar indirdiler,
gemiyi halatlarla bağladılar,
çıktılar sonra deniz kıyısına”.
İlyada Destanı, Birinci Bölüm
430 ve 435.
İşte Agamemnon ismi buradan gelir. Troya Savaşı’nı çıkaran ve çok büyük bir orduyla Kıta Yunanistan’dan Anadolu kıyılarına gelen komutan. 1918 yılında Limni Adası’nın Mondros Limanı’nda müzakerenin sürdürüldüğü Kraliyet gemisinin adı da Agamemnon’dur. Homeros, İlyada Destanı’nda savaşa gelen tüm gemileri ve komutanlarını sayar. “Yüz yirmi delikanlı binmişti Boiotialılardan her gemiye, bunlar elli tane gemiyle yola çıkmışlardı.” Agamemnon’un emrinde oldukça görkemli bir donanma ve büyük bir ordu vardır. Troya önlerine gelen bu donanma gibi Çanakkale Deniz Savaşı için bir araya gelen donanmada “Irresistible, Ocean, Inflexible, Goulois, Suffren, Bouvet” gibi dönemin birbirinden büyük ve güçlü savaş gemilerini barındırıyordu. Çanakkale Deniz Savaşı’ndan birkaç yıl sonra 1918 yılında anlaşmanın imzalanmak üzere olduğu Agamemnon’da bu görkemli donanmanın bir parçasıydı. İtilaf Devletleri öylesine güçlü bir donanma ile gelmişlerdi ki; bu güç komutanlarının kibrini boğazdaki dalgalar gibi kabartıyordu. İstanbul’u alacaklarından öylesine emindiler ki, bunun için bir bayrak dahi hazırlamışlardı.
SÖMÜRGE BAYRAĞI
Çanakkale Savaşı’na ait bir mendil üzerinde tüm bu kibir kendini açıkça ele verir. İlk bakıldığında mendilin üzerinde, Çanakkale Boğazı’ndan başlayarak İstanbul’a kadar olan bölümü gösteren büyük bir harita vardır. Haritada, Türk birliklerine ait stratejik noktaların isimleri belirtilmiştir. Ayrıca yerleşim merkezlerini, Fransız, İngiliz ve Anzak Birlikleri’nin çıkartma yerlerini de görmek mümkündür. Asıl önemli detay ise mendilin sol alt köşesindedir. İngilizler savaşın sonucundan o kadar emindir ki, Osmanlı İmparatorluğu’nu işgal ettikten sonra kullanacakları sömürge bayrağını sol alt köşeye eklemişlerdir. Mendil, savaşın sonucundan emin olarak tasarlanmıştır. Fakat Çanakkale Savaşı’nda Osmanlı İmparatorluğu İtilaf kuvvetlerini yenecektir. 30 Ekim 1918’de antlaşmanın imzalandığı HMS Agamemnon gemisi Kraliyet Donanması için inşa edilerek 1906’da denize indirilmişti. Gemi aynı binlerce yıl önce Kıta Yunanistan’dan çıkan ve Troya sahillerine kadar gelerek savaş çıkartan Kral Agamemnon gibi uzak bir yoldan gelmiş; Çanakkale Deniz Savaşı’na katılmıştı. O ve beraberindeki güçlü donanmanın komutanları da kendisinden binlerce yıl önce bu kıyılara gelen kudretli komutan Agamemnon gibi kibirliydiler.
Kral Agamemnon’un donanması Troya sahillerine varmış ve kenti kuşatma altına almıştı. Ancak, Troya’nın surları oldukça güçlüydü. Troyalılar kentlerini dokuz yıllık savaş boyunca büyük bir cesaretle savundu. Aynı Çanakkale savaşında vatanı savunan binlerce kahraman gibi. Troya Savaşı sırasında aşılamayan surlar ahşap bir at ile geçilecek ve Troya sonunda düşecekti. Böylece Batı, doğu ile olan savaşını kazanmış oldu. Aynı Troya, 1871 yılında Alman Heinrich Schliemann tarafından kazılmaya başlanır. Schliemann İlyada Destanı’nı ve Troya’yı takıntı haline getirmişti. Tek amacı bu efsanevi kentin zenginliklerine ulaşmaktı. Nitekim 1873 yılında kazılar sırasından bulduğu arkeolojik eserleri yurtdışına kaçırır. Troya ikinci kez yağmalanmıştır. Troya Savaşı’ndan farklı olarak Çanakkale’deki Deniz Savaşı’nda İtilaf Donanması’ndan Irresistable, Ocean, Bouvet zırhlıları batırılmış, Inflexible, Goulois, Suffren ise ağır yara alarak saf dışı bırakılmıştır. Agamemnon da isabetli atışların ardından saf dışı kalmıştı. İtilaf güçleri Agamemnon ve beraberinde gelen donanmanın yaralarını 30 Ekim 1918 yılında Limni Adası’ndaki Mondros Limanı’nda görüşülen ateşkes antlaşmasında onarmaya çalışacaktı. Nitekim antlaşma Agamemnon’da imzalanacak ve Agamemnon ateşkesin hemen ardından 13 Kasım 1918 yılında İstanbul’a giden İtilaf güçlerine ait donanmanın bir parçası olacaktır. O sıralarda İstanbul’a gelen düşman donanmasını Boğaz’da gören Gazi Mustafa Kemal Atatürk ise Kartal istimbotunda şu sözleri söyler: “Geldikleri gibi giderler.” Gazi’nin ne bu sözleri söylerken içinde bulunduğu Kartal istimbotu ne de Samsun’a çıktığı Bandırma Vapuru o an baktığı İtilaf Donanması kadar kudretli görünmüyordu. Ama kudreti yüreğinde ve mensubu olduğu halkta buldu. Doğu ile Batı arasındaki binlerce yıllık mücadelede Batıyı ilk durdurabilen önder olarak tarihe geçti. Deniz gözlü devin büyük taarruzda hedefini “Akdeniz” olarak belirlemesi sizce hâlâ bir tesadüf mü? ☸
Dünyayı sarsan sevimsiz virüsümüzün adını neden Meksika’nın ünlü bira markasından aldığını hâlâ çözebilmiş değilim. Ama bendenize Meksika virüsü gerçekten bulaştı. Bu ülkeye bayıldım!
eksika deyince akla; Trump’ın duvarı, uyuşturucu kartelleri, ulaşımdaki can güvenliği, ve fakirlik geliyor. Oysa, yeryüzünün en egzotik, tarzı olan ülkelerinden biri. İnsanları cana yakın, iklimi 12 ay denize girmeye ve yelkene müsait, fiyatları uygun… İnanılmaz doğal ve insani zenginlikleri olan, muhteşem yerel mutfağı doyumsuz, Mayalara ve Azteklere ait inanılmaz kültürel mirasa sahip, âşık olacağınız bir ülke sizi bekliyor. Özellikle deniz severler yollarını mutlaka, başta Cancun Yukatan Yarımadası’ndaki Karayipler’in Meksika şubesi olan şehirlere düşürmeli, ve yeraltı sularının, dikey mağaralarda oluşturduğu dünyada eşi benzeri olmayan cenote’lerde yüzmenin keyfini kaçırmamalı. Biz de öyle yaptık ve fazladan her bulduğumuz yerde yelkenli teknelere atlayıp denizin keyfini çıkardık…
12 AY TURİZM CENNETTİ
Meksika’nın bir tarafı Atlas, diğer tarafı Pasifik Okyanusu. Meksika Körfezi, sadece Meksika’nın değil, tüm Amerika’nın, ıstakoz ve yengeç başta gelmek üzere ucuz deniz ürünleri deposu. Atlantik tarafı giderek popülerleşen Cancun ve çevresi sayesinde, 12 ay turizm cenneti. Fiyatlar Türkiye’ye göre bile çok ucuz. Hele de “street food (sokak yiyeceği)”dan hoşlanıyorsanız, hayat size bayram! Devamı Nisan 2020 sayımızda…
