Yazar: MURAT ÖKSÜZ

  • S/Y STORM BIRD İLE UZUN YOL’da Ege Denizi’nde

    S/Y STORM BIRD İLE UZUN YOL’da Ege Denizi’nde

    Kuzeybatı Amerika kıtası kıyılarından uzak rotalara seyre koyulan S/Y Storm Bird’ün karinası Akdeniz’de, Türkiye sularındaydı artık. Uzakların ve geçmiş beş yılın bizde biriktirdikleri ile birlikte S/Y Storm Bird, Finike Setur Marina’ya bağlandığında derin bir nefes almış, özlediğimiz ne varsa içimize çekmiştik. Sıra onu, bizim de çok özlediğimiz Ege Denizi ile tanıştırmaya gelmişti… 

    Süveyş Kanalı’ndan çıkıp Kızıldeniz’in sularını arkasında bıraktıktan sonra yelkenlerini Akdeniz’in mavi rüzgârlarına açan S/Y Storm Bird, ışıldayan sularla buluşmuştu. Bir zamanlar Sümerler’in “deniz kıyısındaki güneş bahçesi” dedikleri Doğu Akdeniz’de orsa seyir yaparak, rotayı Türkiye’nin güneyinde Teke Yarımadası’na tutmuş ve dünya uygarlığının derin kaynağı Akdeniz’in coşkulu dalgaları ile Finike’ye ulaşmıştı. Kuzeybatı Amerika kıtası kıyılarından uzak rotalara seyre koyulan  S/Y Storm Bird’ün karinası Akdeniz’de, Türkiye sularındaydı artık. Uzakların ve geçmiş beş yılın bizde biriktirdikleri ile birlikte S/Y Storm Bird Finike Setur Marina’ya bağlandığında, derin bir nefes almış, özlediğimiz ne varsa içimize çekmiştik.

    EGE DENİZİ İLE TANIŞMA

    S/Y Storm Bird’ü burada çok hoş bir törenle karşılayan marina yetkilileri ve yakınlarımız ile palamarlarımızı sağlam yere teslim etmenin rahatlığı doğrusu bir başka idi. Ülkemizin sularında S/Y Storm Bird ile yeni bir seyir defterini açmak üzere ve duygu dünyamızı damgalamış renkler, sesler, kokular, lezzetler ile buluşmuş olmanın huzuruyla birkaç gün içinde teknenin bayrağını değiştirmek için bürokratik işleri başlatmıştık. Amerikan bayrağından Türk bayrağına geçiş için gerekli işlemler sürerken, biz de ülkemizin Akdeniz kıyılarında olmanın tadını çıkarıyorduk. Geçmiş zamanlardan süzülüp gelen “Işığın Ülkesi” Likya uygarlığının büyüleyici koylarından birinde olmanın keyfini biz sürerken, S/Y Storm Bird de adeta dünyanın, yapı taşları ayakta kalan en eski deniz feneri Patara Deniz Feneri’nin ortalığı hâlâ aydınlatan anılarına yakın durmanın verdiği güvenle, çok hakkettiği dinlenmeye çekilmişti. Yaklaşık bir ay kadar süren bayrak değiştirme işlemleri tamamlandıktan sonra, sıra Finike’den ayrılıp, S/Y Storm Bird’ü bizim de çok özlediğimiz Ege Denizi ile tanıştırmaya gelmişti artık. “Yelkeni, genç güney rüzgârı olduğunda veya yaşlı kuzey rüzgârı olduğunda çek” diyen eski bir Ege atasözünü dinleyerek, taze bir sabah rüzgârı eşliğinde Finike’den palamarlarımızı çözdük. Teke Yarımadası’nın kadim denizci ve demokratik halkı Lukkalıların topraklarına selam çakıp, batıya doğru seyrimize çıktık.

    BOZUKKALE’NİN SAKİNLİĞİNDE

    Toros Dağları’nın uzantılarının, sedir ve selvi ağaçları ile birleşip Akdeniz’e kavuştukları Finike’den sonra her şeye rağmen hâlâ bucak bucak gezilecek, görülecek, keşfedilecek büyüleyici güzelliğe sahip koylarımız, kıyılarımız boyunca yol almaya başladık ve Kekova’ya demir attık. Batık şehrin derinlerinden yukarıya çıkan pırıl pırıl sularında, güneşi batırıp orada bir gece kendimizi ve sessizliği dinledik. Sabah gün ışımaya başladığında demir alıp Kaş’a doğru seyre koyulduk. Kaş’ta okyanus seyirleri boyunca çok özlediğimiz taze meyve, sebze pazarında gönlümüzü ve gözümüzü doyurup, gece seyri yapmaya karar verdik. Ertesi sabah Kale Burnu-Değirmen Burnu arasından girip, Bozukkale’nin dingin koyuna demir attık. Keçilerin ve eşeklerin, kıyısında nöbet tutmaya devam ettikleri Bozukkale’nin temiz sularında denize girip, ruhumuzu yıkadık. Kalenin burçları, bize artık geçmişin Likya ile Karya uygarlıklarının birleştiği kıyılarda olduğumuzu hatırlatıyordu. Bu güzel doğanın kucağında, bize tarihin ve kültürlerin izini sürmemizi sağlayan bir ülkenin şanslı vatandaşlarından olduğumuzun bilincini içimize ve aklımıza bir kez daha kazıyorduk. Bize bu denizlerin “mavi” bilincini aşılayan ve Türkiye’de sivil bir denizcilik geleneğinin tohumlarını eken “Halikarnas Balıkçısı” Cevat Şakir Kabaağaçlı ve ekolüne bir kez daha minnetle dolarak, Datça Yarımadası’na doğru seyre koyulduk.

    “BAŞTAN BAŞA MASMAVİ BİR GÜLÜŞ”

    Batı Akdeniz’den tüm Ege’ye yayılan güzel kıyıları koy koy dolaşıp, bu kıyıların ardında, altında yatan ve kimsenin ilgilenmediği tarihsel ve kültürel sırlarını su üstüne çıkarmayı kendilerine amaç edinmiş bir grup aydın insanla birlikte başlayan “mavi yolculuk” seyirleri, Türk denizciliğinin çok önemli ve değerli bir dönemecidir. Doğu Akdeniz’den Anadolu’ya ve Ege’ye tarih boyunca kök salmış pek çok kültürün izlerini bu kıyılarda süren Balıkçı ve Azra Erhat, Sabahattin Eyüboğlu, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Mina Urgan gibi akademik ve aydın bir ekip “mavi yolculuğu” bir Türk efsanesi olarak kültür tarihimize armağan etmişlerdi. Bu denizlerin barındırdığı tarihe doğru seyir yapan bu “mavi yolcular” ve ardından gelen Orhan Duru, Şadan Gökovalı gibiler sayesinde Türkiye; denizin bir kültür, bir yaşam biçimi, coşku ve zevk kaynağı olduğunu öğrenmeye başlamıştır. Üstelik konfor ve lüks unsurları olmaksızın, geçimini denizden sağlayan yerel balıkçı ve süngerci kayıkları, tirhandiller ile başlayan bu yolculuklar, guletler ile zaman içinde toplumun refahını yat turizmi ile besleyici bir kaynağın da nüvesini oluşturmuştur. Bu ilk “mavi yolcular”, karaya bağlı bir zihin yapısının hâkim olduğu bir topluma, denizin ucu bucağı belirsiz bir muamma, macera alemi olmadığını aşılamış; onu tanımaya, anlamaya çağırmış, davet etmiştir.

    Ülkemizin eşsiz “mavi yolculuk” kıyılarında olmanın keyfini damıtarak, Balıkçı ve ekibine saygımızı sunarak, Bozukkale’den demir alıp Datça’nın Kargı ve Hayıt Bükü koylarında dostlarımızla buluşmaya seyrettik. Bu koylarda birkaç günlük hasret giderme fasılasından sonra, “birdenbire denizden yükselen bir güzellik” olan Knidos Feneri ve Burnu’nu dönüp Bitez’e demir attık. Artık bizim için dünyanın en güzel denizi olan Ege Denizi’ndeydik. Akdeniz gibi bir ihtişamın pırıl pırıl parlayan tacı olan Ege’deydik. Balıkçı’nın deyimiyle “baştan başa masmavi bir gülüş” olan Ege’deydik.

    MANAL KOYU’NA DOĞRU

    Bitez’de bizi bekleyen kadim dostlarımızla buluşup hayata, birlikteliğimize, Ege’ye minnet duygularımızı, özlemimizi paylaştık. Dostlarımızın deyişi ile biz Ege’yi, Ege’de bizi öylesine özlemişti ki, S/Y Storm Bird ile Bitez’e demir attıktan sonra şiddetli bir Bodrum depremi yaşamıştık! Bodrum ve koylarında bizim için çok kıymetli anılarımıza yenilerini ekleyerek, parlayan bir Ege sabahında demir alıp, uzun seyrimizin son ayağı olan Karaburun, Manal Koyu’na doğru yola koyulduk. S/Y Storm Bird’ün yelkenlerini Ege Denizi’nin hercai rüzgârları ile doldurup, kıyıların denize bir dantel örtü gibi sarıldığı sulardan, insanlığın değerli saydığı kültürlerin beşiği olan coğrafyayı estetik olarak belirleyen ışık huzmesinin içinden geçercesine süzülüp, Manal’a demir attık. Şimdi sıra karada bizi beş yıldır bekleyen ve en büyük destekçilerimiz olan sevgili ailelerimizle, sevdiklerimizle kavuşmaya gelmişti. Uğuldayan okyanusları dümen suyumuzda bırakmıştık. Zaman, Ege’nin akortlarını ve renklerini süzmek zamanıydı.☸

  • “Altıncı kıta” Akdeniz seyri başlıyor

    “Altıncı kıta” Akdeniz seyri başlıyor

    Resmi kayıtlara göre, seyrettiği yıl Kızıldeniz’i kuzeyden güneye ve güneyden kuzeye geçen dokuz tekneden biri olan S/Y Storm Bird, Halikarnas Balıkçısı’nın deyişi ile “hayatın başlangıç gülümsemesinin sürekli yenilendiği” Akdeniz’de seyrine başlamıştı. 

    Son ayakta Kızıldeniz’in kuzey sularındaki Süveyş Yat Klubü’nden demir alıp Süveyş Kanalı’na girdikten sonra İsmailiye Yat Klübü’nde bir gece geçirmiş olan S/Y Storm Bird, ertesi gün Süveyş Kanalı geçişinin geri kalanını tamamlamış ve kanalın kuzeydeki limanı Port Said’e uğramadan, yelkenlerini Akdeniz rüzgârlarına açmıştı. Böylece Sokotra Adası’ndan ayrılıp, Bab el-Mendeb Boğazı’ndan giriş yaptığı Kızıldeniz’in sularını da dümen suyunda bırakmıştı. Ve Halikarnas Balıkçısı’nın deyişi ile “hayatın başlangıç gülümsemesinin sürekli yenilendiği” Akdeniz’de seyrine başlamıştı.

    DENİZ HAYDUTLARI RÜZGÂRI

    S/Y Storm Bird ve Ahmet’in Hint Okyanusu’nun muson rüzgârlarıyla ulaştığı Kızıldeniz’in güney kapısı açıklarındaki Sokotra Adası’ndan başladığı Kızıldeniz seyri yaklaşık bir buçuk ay sürdü. Doğadan ve insandan gelebilecek sert, tehlikeli rüzgârları hesaplayarak geçen bu süre neyse ki vukuatsız atlatıldı. Kızıldeniz’de rahat bir seyir için, dar ve uzun biçiminin, kıyılarından içeride sıralanan dağlardan esip gelen rüzgârların yönünü de belirlediği bu sularda, havaya ve rüzgâra boyun eğmek ön koşul. Bu, her deniz ve okyanus için geçerli olsa da, Kızıldeniz için “olmazsa olmaz koşuldur” demek yanlış olmaz.

    İlk başta Capo Guardafui Burnu açığındaki Sokotra Adası’ndan demir alıp, Aden Körfezi’ndeki “Deniz Haydutları Rüzgârı”nı hesaplayıp, güvenlik önlemlerini almak için uluslararası bürokratik işlemleri tamamlamak, zaten bizim için belli bir zaman alıcı süreç olmuştu. Bab el-Mendeb Boğazı’ndan giriş yaptıktan sonra Mısır bölgesine kadar olan bölgede bu tehdit hep vardı ve biz de bu konuyu ciddi takip ederek seyir rotamızı uygun şekilde planladık. Bir taraftan deniz haydutları rüzgârını bertaraf ederek yola devam etmek, diğer taraftan bu denizin doğal rüzgârlarına göre seyir yapmak takvimden yaprakları ardı ardına koparttı. Ahmet ve S/Y Storm Bird, 1215 deniz millik Kızıldeniz seyrinde Sokotra Adası’ndan sonra Eritre, Sudan ve Mısır ülkelerinin sularında ve limanlarında duraklayarak bu denizi de ardında bırakmış oldu. Bize bildirilen resmi kayıtlara göre, S/Y Storm Bird o yıl Kızıldeniz’i kuzeyden güneye ve güneyden kuzeye geçen toplam dokuz tekneden biri idi.

    OKYANUSYA VE ALTINCI KITA

    S/Y Storm Bird’ün uzak rota seyri Kuzey Amerika kıtasından başlamıştı. Kısaca hatırlatmak gerekirse; Ege Denizi’ne kavuşmak üzere palamarları çözdüğümüz marina Alaska Körfezi ve Yukon bölgesinin güneyinde yer alan Salish Denizi’nin küçük koyu Saanich Inlet’in lacivert, yeşil soğuk sularındaki Angler’s Marina idi. Kanada’nın Brentwood Bay adlı koyundan ayrılıp, Vancouver Adası’nın fiyort vadilerinden esen soğuk kış rüzgârlarıyla yelkenlerimizi doldurmuş, Norveç’ten sonra dünya denizlerindeki en hızlı akıntı olan “skooks” akıntılarıyla birlikte, önce ABD’nin Washington eyaletinin Bellingham Bay koyunda kışı geçirmiştik. Mevsim ve rüzgârlar bizi Pasifik Okyanusu’na çağırdığında ise Juan de Fuca Boğazı’ndan çıkıp Kuzeybatı Pasifik Okyanusu’nun suları ile buluşmuştuk ve S/Y Storm Bird de dalgadan dalgaya, denizden denize, ufuktan ufuğa koşan uzun seyrine koyulmuştu artık.

    İlk ayakta; güneyde Kaliforniya, San Francisco Körfezi durağımız olmuş sonra da batıya olan ayaklarımız başlamıştı. Dünya okyanuslarının en büyüğü Pasifik Okyanusu’nda kuzeyden seyrimiz boyunca Hawai’i Adaları, Mikronezya Adaları, Karolin Adaları üzerinden izlediğimiz rotada S/Y Storm Bird, dünyanın en derin suları Mariana Çukuru (11 bin metre) ve Palau Çukuru (7.990 metre) üstünde yelken açmıştı. Seyirlerimiz sırasında gök enginlerinin, okyanus altı enginleri ile buluştuğu koca bir çanak olduğu için de bu okyanusa “Okyanusya” isminin daha çok yakıştığını düşünmüştük. Okyanusya’nın batısındaki Palau durağımızdan sonra dünyanın en derin üçüncü çukuru olan 10.540 metre derinliğindeki Filipinler Çukuru üzerinden Filipinler’e ulaştığımızda ise Filipin Denizi seyrimiz başlamış, binlerce millik Okyanusya arkamızda kalmıştı.

    Filipinler’den sonraki ayakta Selebes Denizi ve Sulu Denizi’ni aşıp artık Uzak Doğu Asya sularına girmiş, Borneo’ya demir atmıştık. Güney Çin Denizi’nde uygun rüzgârları yakalayınca, S/Y Storm Bird rotasını Borneo’dan Singapur Boğazı’na çevirmiş, şimşekli, sağanak yağmurlu, tropik nemi üfleyen “sumatra” rüzgârları ile Batı Malezya’da Puteru Harbor Marina’ya bağlanmıştı. Böylece S/Y Storm Bird Kuzey Amerika kıtasından Asya kıtasına uzanan seyrini de tamamlamıştı. Güneydoğu Asya sularının zorlu geçişlerinden olan Malakka Boğazı’nı geçip, Langkawi’de durakladıktan sonra ise, sıra bir sonraki okyanus olan Hint Okyanusu geçişine gelmişti. Andaman Denizi’nden Hint Okyanusu’na açılan S/Y Storm Bird, bu okyanusu da Sri Lanka ve Maldivler üzerinden aşarak Kızıldeniz’in güneyine, Afrika kıtasının sularına ulaşmıştı. S/Y Storm Bird Kızıldeniz’den Akdeniz’e çıktığında ise, sadece Latince adının ifade ettiği gibi “Mediterranean”, yani kıtalararası bir denizde değil, bize göre Halikarnas Balıkçısı’nın tarif ettiği “Altıncı Kıta”daydı. Kendi başına, öncü bir dünya, coğrafi anlamın çok ötesinde bir kültür dünyası, bir deniz-kıta olan Akdeniz’deydi.

    İNSAN VARLIĞININ ÖLÇÜSÜ

    Süveyş Kanalı’ndan Akdeniz’e çıktığında ve rüzgâr karşıdan bastırınca Ahmet, S/Y Storm Bird’ün rotasını Lübnan/İsrail üzerine tutup, motor-yelken orsa seyri yaparak seyre koyuldu. Ertesi gün rüzgâr daha batıya dönüp asıl rotasına girmeye yardımcı olunca da Akdeniz’in parlayan mavi sularında yol almaya devam etti. Akdeniz’e çıktığının ikinci gününde denizde gaz, petrol sondajı yapan gemiler ve çalışmaların yapıldığı platformlar arasında seyrederken, Mısır bayraklı bir savaş gemisi de S/Y Storm Bird’ü yakın takibe almıştı. Gemi telsizle temasa geçmiş, tekne hakkında bilgi isteyip Ahmet’in tek başına seyir yaptığını öğrenince, bir ihtiyacı olup olmadığını sorarak “iyi seyirler” dileğinde bulunmuştu.

    S/Y Storm Bird, Halikarnas Balıkçısı’nın “insan varlığının ölçüsü” olarak tanımladığı dört mevsimlik Akdeniz ikliminin mevsimsel rüzgâr ve dalgaları ile seyrederken, biz de artık yeryüzünün uygarlık beşiklerinden biri olmanın ötesinde, zamana direnmeyip doğal olana en yakın ritmi yakalayan, hayatı hep yeniden ama gülümseyerek doğuran bir “insan dünyası”nda olmanın hazzı ile tekrar buluşuyorduk. Dün ile bugün arasında, tüm zamanlarda hep orada olan, duran zeytinler, bağlar, balıklar dünyasında idik. Finike’de, Türkiye’de, Akdeniz’deydik. S/Y Storm Bird de, biz de çok mutluyduk. ☸

  • Denizci hayvanlar

    Denizci hayvanlar

    Denizlerde geçen yıllar boyunca Kelebek’te bize bukalemundan cüce papağana, tembel hayvandan sevgili köpeğimiz Fancy’e kadar çeşitli hayvan okyanuslarda eşlik etti. Bunlar bizim dostlarımız diyeceğim ama aslında Fancy hariç diğerleri herhalde ilk fırsatta kaçarlardı.

    Eski devirlerde korsanlar, balina gemilerini yanaştırdıkları limanlardaki barlarda denizcileri sarhoş edip onlar uyanmadan demir alır, zorla tayfa yaparlardı. Buna “şanghay” etmek denir. Bir de kaçak yolcular var. Tropikte bir yerde, nasıl gelmişse bir ağaç kurbağası bir süre bize takılıp ortadan kayboldu. Sonra da yelken kılıfının bir köşesinde kuruyup mumya olmuş bedenini bulduk. İki defa da tekneye çıkan fareyi yerleşemeden kahramanca bir savaşla “etkisiz hale” getirdim. Teknenin altını istila etmeye çalışan kekamozlarla, mutfağımızı korumak için aramızdaki yüzyıl savaşlarıyla boğuştuğumuz kakalaklar da istenmeyen kaçaklardı. Kısacası, teknede hayvan konusuna bakalım, dostlarımızı da hatırlayalım istedim.

    Denizde karşılaştığımız teknelerde en çok rastladığımız hayvan türleri köpek ve kedi idi. 37 feet bir teknede iki koca kurt köpeği, bir diğer 40 feet altında teknede de dünyanın en büyük köpeklerinden, devasa “İrlanda kurt köpeği” taşıyorlardı. Nadiren de papağan, diğer kuş türleri, hatta Uzakdoğu’da Tayland’da göreceğiniz bir maymun türü olan “gibbon” bile bakan vardı (Gibbon ehlileştiriliyor. Bize de sevimli görünmüştü ama direğe tırmanıp vinç kolunu, diğer şeyleri denize atmak gibi bir kötü huyunu duyunca vazgeçtik). Bu “şanghay”lanan tayfalar çoğunlukla teknede yaşamaya karar verenlerin arkada bırakamadığı dostları ya da (rıhtımda melül melül bakan sevimli bir surat gibi) sonradan katılanlar. Kısmet’in mürettebatından Miço, Sadun Abi kadar ünlüydü. Yeni Zelanda’dan dostum Alvah Simon Kanada’nın Arktik bölgesinde buzlara hapsolmuş teknesinde yalnız kedisi ile kış geçirmişti (kedicik donan kulaklarının ucunu kaybetmişti). Dünyayı dolaşan denizcilerimiz Türkan ve Kerem’in de kedileri okyanusları arşınladı. Benim/bizim kedimiz olmadı; tercihimiz köpekten yana oldu. Karada yaşarken hemen her zaman bir köpeğim vardı (sahiplenip “köpeğim” diyorum ama onlar bizim hayvanımız mı yoksa biz onların insanı mıyız tartışılır). Teknelerinde kedi ile gezenlerden edildiğim bilgiler ve gözlemler ikinci elden iseler de köpekle dolaşmanın artı ve eksilerine birinci elden ışık tutabilirim. Devamı Mayıs 2019 sayımızda…

  • Jono ile rüzgârın peşinde

    Jono ile rüzgârın peşinde

    Avrupa’nın etrafını windsurf’le dönmek için Mayıs 2017’de Norveç’ten yola çıkan ve bugüne dek 15 ülkenin kıyı şeridini geçen Jono Dunnett’le Mart ayında Boğaz’da buluştuk. Olumsuz hava koşullarının bile yıldıramadığı Jono ile hem biraz olsun yol arkadaşlığı yaptık, hem de eşi benzeri olmayan hayat hikâyesini dinledik.

    Jono Dunnett, İngiltere’nin etrafını windsurf ile yardımsız olarak dönebilen ilk kişi ve 98 günlük rekorun sahibi olarak tarihe geçmiş bir macera tutkunu. Tam adıyla Jonathan Dunnett küçük yaşta yelkenle tanışmış ve denizde vakit geçirmeyi, rüzgârla dans etmeyi her şeyden çok sevmiş. Bir dönem İspanya’da geçimini yelken eğitmenliğinden kazanmış. Çocuk yaştan beri hayali İngiltere’nin etrafını windsurf’le dönebilmekmiş. Hem ülkesini tanımak hem de böyle bir şeyi başarabilmek her zaman Jono’nun kafasını kurcalamış. 40’lı yaşlarına geldiğinde hayatıyla ilgili bazı kararsızlıklar ve biraz da mutsuz bir dönemde çocukluk hayalini daha da fazla ertelememesi gerektiğine karar verip yolculuğa çıkmış. 2019 Ocak ayına kadar Jono ile tanışmıyor ve hikâyesini hiç bilmiyordum. Tamamen tesadüf eseri, Facebook’ta Avrupa’nın etrafını windsurf’le dönüşünü anlatan linkini görüp incelediğimde iki yıldır süren macerasının son etabında İstanbul’a geldiğini gördüm ve bir ihtiyacı var mı öğrenmek için hemen kendisine e-posta gönderdim. Bu arada Jono, 1 Ocak’ta ayak bastığı İstanbul’dan üç aylığına kış molası için ayrılarak İngiltere’ye dönmüştü. Tanımadığım bu İngiliz için yapabileceğim bir şey varsa yardımcı olmak hissi, temel bir denizci dayanışması refleksi idi. Boğaz’ı geçmeden kalacak bir yere ama daha da önemlisi Boğaz geçişi için gerekli izinlere, tekne desteğine ve akıntı bilgisine gereksinimi vardı. Konuyu hızla kıymetli Amiralimiz Cem Gürdeniz’e bildirdim. Bu konuda Sahil Güvenlik ve Liman Başkanlığı’ndan gerekli onay ve desteğin alınmasını sağlayan Gürdeniz, bir maceraperestin ve denizcinin yardımına yetişmiş oldu. Bu sayede Jono’nun kafasındaki en büyük soru işaretini de ortadan kaldırabildik.

    JONO’YA KARŞILAMA

    Yazışmalarımız sonrasında Karadeniz etabını tamamlamak için mart ortası İstanbul’a dönüp Boğaz’ı geçebilmesi için uygun havayı beklemeye karar vermişti. Ve o gün geldi. Jono, ayın 15’inde İstanbul’a ulaştı ve hiç vakit kaybetmeden hemen ertesi gün sabahtan windsurf’ünü kurup Mimar Sinan’dan İstanbul Yelken Kulübü (İYK) tesislerine kısa bir seyir yaptı. Amacımız, hem kendisini Boğaz girişine yakın bir yere konumlandırıp yola çıkmaya hazır hale getirmek hem de ülkemizin en köklü yelken kulübü olarak böyle tarihi bir gezgine ev sahipliği yapabilmekti. Kısa sürede organize olduk. Havanın da hafiflemesiyle, Fenerbahçe açıklarına ulaşan Jono’yu Mimar Sinan Windsurf Kulübü’nden Mert Doluel ile denizde karşılayıp İYK’ya doğru kendisine refakat ettik. Bu arada Mert’ten söz etmem lazım. 2018 sonlarında Jono, Türkiye’ye yaklaşırken Mert Doluel’den mesaj alıyor. Mimar Sinan Windsurf Kulübü’nde sörf yapan Mert de Jono’nun blog’unu görüp ona yazmış ve 1 Ocak’ta Mimar Sinan’a ulaştığında kulüp yönetimiyle kendisini karşılayıp kendisine yardımcı olmuşlar. Yolculuğun ikinci senesindeki İngiliz de ikinci kışlama molasını yapmış ve malzemesini burada bırakıp ülkesine dönmüş. Biz de bu vesileyle Mert’le tanıştık. Jono’nun fan kulübü de diyebiliriz. Jono’yla sahilde kucaklaşıyoruz. Daha önce hiç tanışmamış olsak da, ilginç bir yoldaşlık hissi var. Gazeteci arkadaşım Sedat Açıl da aramıza katılıyor o esnada. Jono malzemesini İYK deposuna yerleştirirken başlıyoruz ayaküstü laflamaya. Kendisine sormak istediğimiz o kadar çok soru var ki. Bu fikir nereden çıktı, yapacak cesareti nerden buldun, en korktuğun yer, en beğendiğin yer (bu sorunun ardından en güzeli Türkiye değil mi gibi evet denmesi zorunlu bir soru da patlatıyoruz tabii) vs… Biraz sohbet ve fotoğraf çekildikten sonra Jono’yu geçici evi olacak olan Tuzla’daki yat kulübümüze götürüyoruz.

    Önümüzde Boğaz geçişi var. Hava raporları önümüzdeki bir hafta boyunca beklenen rüzgârı vermiyor. Akıntıyı geçerken sorun yaşanmaması için kuvvetli rüzgâr gerekiyor.

    Bir hafta boyunca Tuzla’da dinlenip ara sıra şehre inen Jono ile 21 Mart’ta İYK’dan hareket etmek üzere plan yapıldı. Sahil Güvenlik Komutanımız Sayın Albay Tayfun Paşalıoğlu ile yaptığımız koordinasyon sonrasında 21’i sabahı İYK’da Sahil Güvenlik botu ve bizim teknemiz Jono’ya refakate hazırdı. Bot Komutanı Aydın Astsubay ve ekibi bizi güler yüzle karşıladılar ama Jono’nun bir tahta parçası üzerinde Avrupa’yı nasıl döndüğüne dair olan hayretlerini gizleyemediler. Aralarından birisinin ise tepkisi çok ilginç ama haklıydı. Sürekli denizde vakit geçirdikleri için en iyi denizciler anlar bu durumu. “Yahu bunun ailesi, çoluğu çocuğu yok mu?” Gerçekten böylesine uzun ve yalnız bir yolculuğa çıkarken geride sizi bekleyenlerin olduğunu bilmek insanı durdurabilir aslında.

    BOĞAZ GEÇİŞİ

    Jono ile sabah 11’de seyre başlıyoruz. Yanımızda TRT Belgesel’den ve TV 24’ten çekim ekipleri var. Boğaz’ın akıntılarını bilmediği için biraz yardımcı oluyoruz. Havanın düşmesiyle Salacak Burnu’nu dönerken epey zorlanıyor. Bir ara başaramayacak mı diye düşünsek de zorlayıp devam ediyor. Bir yandan trafik, bir yandan akıntılar Boğaz’ın bu etabı da hayli zorluyor ama görüntü muhteşem. Bir yanda Tarihi Yarımada, bir yanda Kız Kulesi; tarihe bir kez daha tanıklık ediyorlar. Kısa tramolalarla Boğaz’ı körfeze kadar çıkıp orada bir hafta daha hava bekliyoruz.

    O haftayı da boş geçirmedik. Cem Amiral’le KÜDENFOR (Koç Üniversitesi Denizcilik Forumu) olarak ve İYK Başkanı Ahmet Saruhan’la birlikte kulüpte Jono’ya bir seminer organize ettik. Çoğunluğunu Galatasaray Yelken Şubesi windsurfçülerinin oluşturduğu (ne acı ki Kalamış Koyu’nda sadece tek kulüpte hâlâ windsurf sınıfı var) bir dinleyici grubu bu macerayı dinledi. Katılanlardan biri de windsurfçü ve yelken yarış organizatörü Kerem Mutlu’ydu. Mutlu ve Galatasaray Windsurf Antrenörü Tuğrul Hoca ile birlikte Jono’nun Karadeniz sahili boyunca rahat bir seyahat yapmasını sağlamak ve Karadeniz misafirperverliğini göstermek adına sahil boyu yelken kulüpleri arasında bir planlama yaptık. Körfeze varışından bir hafta sonra hava düzeldi ve Boğaz’ın geri kalanını çıkmak için yola koyuldu. Sahil Güvenlik tekrar destek için bir botla geldi ve sorunsuz bir şekilde Jono’ya Poyrazköy’e kadar refakat ettik. Sonrasında Karadeniz kıyılarımızı geçip Gürcistan’a, oradan da Rusya’ya geçecek. Oradan da bisikletle başlangıç noktası olan Norveç-Rusya sınırına giderek Avrupa’nın etrafını dönmüş olacak. Karadeniz’e açıldıktan sonra Jono her gittiği yerde denizde karşılandı. Ereğli, Zonguldak, Amasra, Sinop gibi şehirlerimizde tüm yelken kulüpleri ona kapılarını açtı ve ağırladılar. Bunu başarabildiğimiz için tüm emeği geçenlere bir kez daha buradan teşekkür etmek isterim. Gerçek bir denizci dayanışması sergilendi.

    BU “ÇILGINLIK” BİTMESİN

    Pek çok gezgin farklı coğrafyalardan çıkıp, çoğu insanın imkânsız olarak düşündüğü şeyleri gerçekleştirmiştir. Bu kişilerin varlığı insanoğlunun sınır tanımayan, meydan okuyan ve sürekli gelişen tabiatının adeta vücut bulmuş halleri. Bunlardan biri Almanya’dan 1932’de başlayıp 1939’da Avustralya’ya varan, 30 bin millik yelkenli kano ile yaptığı seyahatle efsaneleşen Oskar Speck. Bir diğeri de, gene aynı yıllarda hak ettiği ilgiyi ve desteği bulamayan, Cumhuriyet tarihimizin ilk gezgini Mustafa İhsan Denizaşan’dır. Yacht Türkiye dergimizin Aralık 2011 tarihli 70. sayısı ve Şubat 2016 tarihli 120. sayısında bu zat-ı muhteremin maceralarıyla ilgili iki makale yayınlanmıştı. Bir başka deniz aşan çılgın Türk de Erden Eruç. Onun da maceraları ve dünyayı kas gücüyle dolaşmasını hayretler içerisinde okuduk. Bu karakterlerin yaptıkları yolculuk; fiziksel dayanıklılık, denizcilik, meteoroloji, beslenme, doğru malzeme seçimi, kullanımı, yol boyunca oluşan ve oluşabilecek hasarları öngörerek hazırlık yapmanın yanında bir de büyük miktarda psikolojik uygunluk gerektiriyor. Yani herkesin yapabileceği iş değil. Bir kere doğru psikolojik ve zihinsel kapasiteye ihtiyaç var.

    Zamane maceraperestlerinden bir çılgın bu sefer İngiltere’den çıktı. Aslında İngilizler maceraya düşkünlükleri yüzünden bu tip şahsiyetler üretme konusunda oldukça başarılılar. Bizde maalesef maceraperestlik, kullanım ve anlam itibarıyla maceraperest kişi hakkında toplumda negatif bir algıya karşılık geliyor. Zamanla ve gelişen yeni nesillerle bunun değişeceğini ümit ediyorum. “Ben Türkiye’nin etrafını windsurf’le döneceğim” diyen birinin çıkacağını ve etrafındakilerin de “Yahu ne işin var, otur şurada bir kahve içelim” demeyerek, yıldızlara giden yolu bir kahvehanede sonlandırmayacaklarına inanmak istiyorum. Bu makale ile Yacht Türkiye dergisinde artık “Maceraperest” ismini verdiğimiz bu köşede yazılarım olacak. Umarım siz değerli okuyucularımız için vakit kaybı olmayacak makaleler olur. Önümüzdeki ay görüşmek üzere… ☸

    DCIM105MEDIADJI_0049.JPG