Yazar: MURAT ÖKSÜZ

  • ZEUS’UN ADASINA YOLCULUK-1  Seyyale Girit yolunda

    ZEUS’UN ADASINA YOLCULUK-1 Seyyale Girit yolunda

    Rotamız Olimpos’un büyük tanrısı Zeus’un adası, mitolojinin en keyifli öykülerinin geçtiği, Batı uygarlığının temeli olan Minos Ülkesi ve yüzyıllardır Akdeniz’i kateden denizcilerin uğrak noktası Girit Adası… Bu sayıda Kos, Astipalaia ve İos Adası’nı okuyacaksınız. Santorini, Girit, Karpathos ve dönüş yolu ise bir dahaki aya.

    Başucu kitapları candır. Çocukluğumdan beri yatağımın yanında bir sehpanın, bir komodinin üzerinde giderek yükselen ve neredeyse düşecek bir kitap kulesi olur. İlkokul yıllarındayken Hayvanlar Ansiklopedisi, Gökkuşağı, Resimli Bilgi kulenin temellerini oluştururdu. Resimli Bilgi’de büyük kâşiflerin maceralarını resimli roman tadında okur, kendimi mesela Amundsen’in gemisi Fram’ın güvertesinde bulurdum, ya da Magellan’la Pasifik Okyanusu’na açılırdım. Kitapların türleri değişti ama alışkanlığım hiç değişmedi. Ortaokul, lisede önce klasikler, sonra şiir kitapları ve sol yayınları külliyatı, sonra Latin Amerika edebiyatı ve yavaş yavaş onlara eklenen nöroşirürjinin esasları.

    Uzun zamandır ama başka kitaplar değişse de hiç değişmeyen başucumun kutsal kitabı Moby Dick. Bazen yatmadan önce, bazen sabah kalkar kalkmaz, canım sıkıldığında, bahar geldiğinde, hele de ufukta bir deniz yolculuğu göründüyse mutlaka; Moby Dick’ten bir ya da birkaç bölüm okurum. Moby Dick gerçek yaşam koçudur. İnsanın hırslarını terbiye eder, gezegen kardeşliğini geliştirir, macera ruhunu ateşler, hayalleri canlı tutar. Bazen de tak diye bir cümleyle yol gösterir, örneğin 82. Bölümün ilk cümlesi: “Kimi işlerde en doğru yöntem düzenli bir düzensizliktir”. Emin olun yıldız falı okumaktan iyidir. O haftayı düzenli bir düzensizliğin prensipleriyle yaşayabilirsiniz.

    Bir sabah, bu yaz Seyyale’yle nereye gitsek diyerek uyandığımda, koşa koşa hazırlanıp hastaneye yollarına düşmem gerekirken, bir bölüm okuyasım geldi Moby Dick’ten. Her zamanki gibi rastlantısal olarak açtım kalın kitabı, 133. Bölüm. “Kovalama, Birinci Gün”. Burada sonun başlangıcı anlatılır, hırslarının kurbanı olan her insanın bir gün tadacağı çöküşün başlangıcı -anlayana tabii-. Bölümde şöyle bir cümle:  “Tatlı bir sevinç, güçlü bir huzur sarar gibiydi hızla ilerleyen Beyaz Balina’yı. Ak bir boğa biçimini alıp kaçırdığı genç kıza, boynuzlarına tutunan Europa’ya, o güzel gözleriyle yan yan bakan Zeus bile, Girit kıyılarındaki düğün yatağına, büyülü bir hızla giderken, daha haşmetli, daha görkemli olamazdı o tanrılar gibi yüzen Beyaz Balina’dan.”

    Seyir hazırlıkları

    Evet, rotamız belli olmuştu. Olimpos’un büyük tanrısı Zeus’un adası Girit’e gidecektik. Mitolojinin en keyifli öykülerinin geçtiği, Batı uygarlığının temeli olan Minos Ülkesi ve yüzyıllardır Akdeniz’i kateden denizcilerin uğrak noktası Girit Adası’na. Hazırlıklar başladı, öncelikle Kaptanella İrem’in onayı alındı, başucu kitapları arasına Girit Rehberleri, mitoloji kitapları ve Rod Heikell’ın pilot kitabı katıldı. Bu yıl da ağustosta Kikladlar’ın sert hava mevsiminde çıkacağımız için fırtına, rüzgâr durumlarına göre A, B, C planları yapıldı.  Yaz başında Seyyale ile birkaç Leros, Kalimnos seferi eda edildi. Kızımızın ufak tefek bakımı yapıldı ve yolculuğa hazır hale geldi. Bu seferde bize Seyyale’nin babası Tanju Kalaycıoğlu da eşlik edecekti. Onun programı, İrem’in üniversiteden ayrılabileceği zaman, benim hastane durumları derken 8 Ağustos’ta Turgutreis’te buluştuk. Bir hafta önce tekneyi Didim’den Turgutreis’e getirmiş, Yorulmaz Yat Servisi’ne emanet etmiştik. Remzi ve Özgür Bey’le tekneyi ve yapılanları gözden geçirdik. Her şey yerli yerindeydi bir tek buzdolabında bir sorun var gibiydi, ama biz uğraşırken birdenbire kendi kendine çalıştı (yol boyunca da bunu adet edindi, bir durdu, bir çalıştı). Akşam Antarktika arkadaşım Fuat Yıldırım’a uğradık, gideceğimiz rota üzerine sohbet ettik. Santorini’de tekne bırakmanın zorluğundan söz edip, İos’a bağlanmamızı, oradan feribotla gidip adayı gezmemizi önerdi. Ertesi sabah küçük bir alışverişi takiben Ata Yatçılık’tan arkadaşlarla birlikte çıkış işlemlerimizi tamamlayarak 12.30’da palamarları bıraktık. Çatal Ada’da yüzme, kahvaltı molası verdik. Uzun zamandır zinciri atarken, bazen de çekerken gam yapıp takılıyor, uğraşıp duruyoruz. Yakın zamanda hastam olan Data Hidrolik’in kurucusu
    Orhan Bey’e sorunu söylemiş fikrini sormuştum. Problemin zinciri toplarken, zincir kütlesinin kule haline gelip yana devrilmesinden, sonra atarken zincirin alttan zorlanarak gelmesinden kaynaklanabileceğini, bir tahta parçasıyla düzgünce istiflenirse bu ihtimalin azalacağını belirtmişti. Çatal Ada’da İrem yüzerken, biz Tanju’yla 100 metre zinciri atıp, Turgutreis’te nalburdan aldığım bir balta sapıyla zinciri güzelce istifledik ve Orhan Bey haklı çıktı. Yolculuk boyunca iki yıldır sürekli yaşadığımız sorun nadiren karşımıza çıktı. Devamı KAsım 2015 sayımızda…

    astipalaia2 iosyolunda maltezanakoyu maltezanakoyu2

  • TANJU KALAYCIOĞLU “Tasarım benim için hayat tarzı”

    TANJU KALAYCIOĞLU “Tasarım benim için hayat tarzı”

    Klasik yelkenli de tasarlıyor megayat da tender da… “İçimdeki tasarım ateşi hiç sönmedi ama birçok tasarımcının aldığı yola benzer şekilde farklı güzergâhlardan geçerek oluştu” diyen Tanju Kalaycıoğlu, kendi deyimiyle kişiye özel ve özgün tasarımlar ortaya koyan eski terzilerden… Billionaire Club’dan Flavio Briatore’nin ve hatta ünlü aktör Johnny Depp’in teknesinde onun imzası var. Dergimizin yazarlarından Prof. Dr. Talat Kırış’ın maceralarına ortaklık eden Seyyale Mare de Kalaycıoğlu’nun bir eseri… Dünya Yachts’ın 72 metrelik yatı Axioma’nın, Sarp Yacht’ın ödüllü modeli Sarp 46’nın tasarımlarına da imza atan Tanju Kalaycıoğlu, Soma’da yaşanan felaketin unutulmaması adına da 12 metrelik bir performans yelkenlisi tasarlamıştı. Mesleğine ve dahası denize tutkuyla bağlı olan ünlü tasarımcı ile deneyimlerine, sektöre bakış açısına ve gelecek beklentilerine dair konuştuk.

    Sizin için tasarım serüveni ne zaman başladı?

    Sanıyorum 1984 yılında Yelken Dünyası dergisine yazı yazmaya başlama sürecine kadar gider. İngiltere’den gemi inşa mühendisliği okuyarak dönmüş ve o zaman için Türkiye’de konusunda özel sektör olarak en iyi yerde, Sedef Gemi Endüstri’sinde, işe başlamıştım. Fakat yelkenciliği ve yatçılığı konu alan bir dergi çıkınca çocukluğumda yazları içime işleyen tutku depreşti. Aslında meslek seçimim de aynı kökten geliyordu ama bir dergi çıkana kadar böyle bir sektörün ülkemizde ne kapsamda olduğunun farkında değildim. Dergiye gönüllü yazar olarak katıldım ama doğru ve ayrıntılı bilgiye dayanan yazılar yazabilmek için bir araştırma ve arşiv oluşturma hamlesine başladım; bu hamle hâlâ sürüyor ve sürecek. Yazılarımda özgün resimler kullanabilmek için kendi çizimlerimi yapmaya başladım. Bunlardan bazıları yeni tasarımlar olarak çıkmaya başladı. Dergi okuyucuları ara ara tasarım sormaya başladı. Bazı çok ilginç tekneler bu ilk çalışmalardan yapıldı… 

    Röportaj ESRA MAKARA, [email protected], Fotoğraflar TANJU KALAYCIOĞLU ARŞİVİ

    4 ilios SARP

  • Katamaranla Atina’ya

    Katamaranla Atina’ya

    Vardiyadaki Ertuğ (Kantaroğlu), “Kusursuz Fırtına gibi değil mi?” dedi. Bunu, “Ne güzel, iyi ki buradayız” dercesine söyledi. Yağmur bulutlarıyla kaplı karanlık bir gece. Marmara Denizi’nin ortasındayız. Etrafımızdaki dalgalar Ertuğ’un gönderme yaptığı filmdeki kadar olmasa da oldukça büyük ve kırılanlar yüzünden denizin üstü beyaza kesiyor. Teknede beş kişiyiz. Ben, Ertuğ, Sarp (Güneş), İsmail (Tezdiker) ve Yiğit (Özşener). Havuzluk masasında mezelerin son lokmaları duruyor. Arada rakımızı yudumluyoruz. Altımızdaki tekne 48 feet Leopard yelkenli katamaran.

    Hikâye şöyle başladı. İsmihan, yaşamaya devam edeceğimiz teknenin bir gün katamaran olmasına karar verdi ya, artık neredeyse fuarlarda sadece katamaranları inceliyoruz. Pendik Marina’daki tekne fuarında da hayalimizdeki katamaranı aramaya yoğunlaştık. Solo Deniz’in temsilcisi olduğu Leopard’ı gezerken, verdiği güven duygusu İsmihan’ı pek etkiledi. Dolayısıyla beni de. Üstelik tekne charter için yapılmış en sade olanlarındandı. Birkaç yıldır tanıştığımız Solo Deniz’in sahipleri Özlem-Rebi Akadurak çifti, her zamanki samimiyetleriyle “Durun sizi Sarp’la tanıştıralım. Tekneyi Atina’dan o getirdi, en iyi o anlatır” dediler. Sarp Bodrum’da yaşıyor. Ortak arkadaşlarımız çıktı. “Fuardan sonra tekneyi Atina’ya geri götüreceğim. Hadi siz de gelin, denizde daha iyi anlarsınız tekneyi” deyince, İsmihan, “Sen git, ben işlerle ilgilenirim” dedi.

    Ertesi gün Cibalikapı Haliç’te Yiğit’le karşılaştık. Hep “Bir gün denize çıkalım” diyorduk da lafta kalıyordu. Atina yolunu bekliyormuşuz, “Ben de varım” dedi. Devamı Kasım 2015 sayımızda…

    091_YAT115_BEHZAT IMG_3529 IMG_3727

  • Toprak Gemi

    Toprak Gemi

    Yacht Türkiye Dergisi, bana düzenli yazı yazma teklifini getirdiğinde, bunu kabul ettim. Türkiye’nin denizcileşmesine, daha doğrusu halkın ve devletin deniz ve denizcilikle etkileşim içine girebilmesine fikir ve eylem temelinde katkı sağlayacak her gayretin içinde yer almak; ister amatör ister profesyonel; ister aktif, ister emekli olsun her denizcinin en azından vatandaşlık görevidir. Türkiye’nin denizcileşmesine katkı sağlamak, gelecek nesillerin yaşayacağı aydınlık Türkiye limanına rota tutmaktır.

    DSC_7060

    Dergide okuyucuyla buluşacak yazılarımın ilkinin başlığını, 1976’da çok genç yaşta kaybettiğim deniz şairi rahmetli annem Rahime Gürdeniz’in bir şiirinden aldım. Annem, çocukluğunu 1949 Yüksek Denizcilik Okulu mezunu, deniz ve yelken âşığı babam ile beraber geçirmiş, denizi en az onun kadar seven, gerçek bir amatör denizciydi. 60’lı ve 70’li yıllarda evimizin bulunduğu, Büyükdere sahil şeridinde denize giren, balığa çıkan, kürek çeken ve denizi doya doya yaşayan az sayıda ev hanımından biriydi. Yazdığı deniz şiirleri yıllarca Deniz Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’nın periyodik yayını olan “Derya” dergisi ile Deniz Yolları T.A.Ş.’nin periyodik yayını olan “Denizin Sesi” dergisinde yayınlanmıştı. Gerçek bir Atatürkçü ve vatanperver hisleri son derece öne çıkan bir Türk aydını idi.

    “Toprak Gemi”, annemin 21 Nisan 1972’de ben Deniz Lisesi’ne girmeden dört ay önce yazdığı bir şiirin adıdır. Bu şiirde, çocukluğundan itibaren denizle olan bağlarını ve babamla kurduğu aileyi anlatır. Şiirdeki “Toprak Gemi”, çocukken oyun maksadıyla babamla beraber bahçelerinde toprağa oydukları gemidir. Ancak şiirin son mısraları aslında Türkiye’nin denizcileşme arzusunu haykıran düşünceleridir. Bu yönü ve benim yorumumla “Toprak Gemi”, bir bakıma Anadolu Yarımadası’dır. Ama bu düşüncemi erken vefatı nedeniyle onunla paylaşamadım. Şiirin son bölümü aşağıdaki gibiydi:

    Tüm çocuklar şimdiden size sesleniyorum

    “Toprak Gemi”ler yapın, filonuz büyük olsun

    Tayfalar hep gönüllü, geminiz tayfa dolsun

    Sonra gemileriniz pırıl pırıl parlasın

    Kurşun ve çelik olsun, hepsi denize aksın

    Barbaroslar olun siz, Barbaros rahat yatsın

    Fatih Sultan karadan tahta kalyon yürüttü

    Hepiniz bilirsiniz, Haliç’te mucizeler yarattı

    Haydi, çocuklar haydi!

    Toprağına gümüş katın

    “Toprak Gemi” yürüsün, mucizeler yaratın

    Onu sizler parlatın

    Pırıl pırıl ışıklı aydınlık bayrağımız

    Gönüllü tayfaların size olan aşkıdır

    Sancak direğinde o süzüm süzüm süzülsün

    Yedi deniz üstünde saçlarını sürüsün

    Bayraklar çoğaldıkça

    Sen çalışkan ve hürsün

    Evet, bayraklar çoğaldıkça yani gemiler arttıkça; Türk halkı ve devleti yüzünü denize döndükçe yani denizcileştikçe; daha çok kazanacak, daha çok üretecek, daha çok çalışacak ve sonuçta daha bağımsız yani hür olacaktır.

    Toprak Gemi, yani Anadolu Yarımadası, “Mavi Vatan” üzerinde yüzmektedir. “Mavi Vatan” ise çevrelendiğimiz denizlerimizdeki ilan edilmiş ve edilmemiş deniz yetki alanlarımızdır (Karasuları, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge). Bu vatanın sathı, su kütlesi, dibi ve dibinin altındaki kara kütlesi bizimdir. Bu vatanın büyüklüğü kara ülkemizin yarısına eşittir. Denize kıyısı olan her devletin mavi vatanı vardır. Jeopolitik reflekslerin en temel hareketi denize yöneliş ve mavi vatanı sahiplenmektir. 2010 yılı itibarıyla, dünyada tüketilen petrolün kabaca yüzde 30’u, doğal gazın yaklaşık yarısı denizlerden çıkarıldı. Günümüzde 11 bin metre deniz derinliğinde kuyu açmak teknik olarak mümkün, ekonomik olarak cazip hale geldi. Bugün dünyanın en zengin ülkeleri denizden ve denizcilikten en büyük payı alan ülkelerdir. Türkiye’nin “Mavi Vatan” potansiyeli genç ve dinamik nüfusu ile birleştiğinde, gelecek on yıllarda Türkiye’yi Norveç’in 1969 sonrasında yaşadığı gibi zenginler kulübüne taşıyacaktır. 21’nci yüzyılda Anadolu’nun geleceği denizlerdeki mücadeleye bağlı olacaktır. Bu mücadeleyi kazanmak sadece ekonomik bir hedef değil, aynı zamanda jeopolitik bir gereksinimdir. Yarımada devletinde denizlerden soyutlanarak yaşanamaz. Gelecek nesiller “Toprak Gemi” ile “Mavi Vatan”ı mutlaka buluşturmalıdır. Bu da denizcilik gücüne her alanda katkı sağlamakla, halkı ve devleti bilinçlendirmekle mümkün olacaktır. Denizcileşme rotasında Toprak Gemi Anadolu, durmaksızın orsaya yükselmelidir. Varış limanına gelen denizci Türkiye daha bağımsız, daha uygar, daha demokratik, daha akılcı, daha bilimsel, daha üretken, daha çalışkan, daha cesur, daha çevreci ve tüm bunların sonucunda daha zengin ve daha mutlu olacaktır. ☸