Kategori: Edhem Dirvana

  • SIR PETER BLAKE Dünya yelkenciliğinin çıtasını yükseltti

    SIR PETER BLAKE Dünya yelkenciliğinin çıtasını yükseltti

    Değerli okurlar bu ay kaldığımız yerden Sir Peter Blake’in hayatını incelemeye devam ediyoruz. Bu yazı Blake’in America’s Cup serüvenini, denizlerin korunması için yaptığı farkındalık çalışmalarını ve trajik vedasını içeriyor. 

    Geçen ay sizlerle Peter Blake’in hem yaşam hem deniz öyküsünü paylaşmaya başlamış, yarış kariyerinden, tarihe geçen maceralarından ve zaferlerinden söz etmiştim. Bilindiği üzere, bu Yeni Zelandalı ünlü denizcinin kısa ömrü kendisini yelken tarihinin efsanevi isimlerine dahil etti. Şimdi kaldığımız yerden devam edelim ve önce Blake’in America’s Cup serüveninin ayrıntılarına bakalım.

    KAOS, GERİLİM VE YENİLGİ

    Peter Blake 1992’de Carl McKenzie tarafından Yeni Zelanda takımını yönetmek üzere takımın başına getirildi. Michael Fay’ın desteklediği takımları tartışmalı bir Louis Cup finalinde Paul Cayard’in dümenciliğini yaptığı, Germán Frers dizaynı Moro di Venezia takımına 5-3 yenildi. Bruce Farr dizaynı Kiwi teknesi radikal bir salma dizaynına sahipti. Favori olarak elemeleri tamamlayan teknenin cıvadrasındaki bir düzenek sayesinde attığı hızlı kavançalarla çok dikkat çekti. Fakat finallerde İtalyanların bu düzenekle ilgili çektiği bir protesto sonunda yarışları kaybetmiş sayıldı. Oluşan karmaşa yüzünden takım içinde yaşanan gerginlikler dümenci değişimine sebep oldu. Dümene geçen Russell Coutts tüm maharetine rağmen takımını kurtaramadı. Paul Cayard ve İtalyanlar Louis Vitton Kupası’nı aldılar ama San Diego’da düzenlenen America’s Cup’ta Bill Koch dümenciliğindeki Harry Melges dizaynı America3 (America Cubed) teknesine mağlup oldular.

    KIRMIZI ÇORAPLARIN HİKÂYESİ

    1995 yılında Blake bir kez daha America’s Cup’a katıldı. Aslında son kupada finale çıkamamasına sebep olan politikalardan hiç hoşlanmamış ve kupa eğer bu şekilde kazanılıyorsa bunun bir parçası olmak istemediğini de yüksek sesle dile getirmişti. Ancak çevresi onun liderliğine çok güvendiği için her yolu deneyip ikna etmeyi başarmışlar. Öyle ki, Peter Blake o zaman için kayıt ücreti olan 75 bin doları çıkarıp kendi cebinden ödemiş. Peter Blake yeni kampanyanın yelkencilerin liderliğinde ilerlemesine, onların geri bildirimleri ve daha çok sorumluluk almalarıyla kurgulanması gerektiğine inanıyordu. America’s Cup’ın standartlarına göre mütevazı sayılabilecek 27 milyon dolarlık bütçeyle bu işi yürüttüler. Kişisel fitness hocaları, diyetisyenler ve özel şefler yoktu. Blake’in eşi ona kırmızı bir çift çorap hediye etmişti. Bir anda bu çoraplar takımın sembolü haline geldi. Teknelerinin numarasının yazılı olduğu çoraplar takımın bütçesine destek amacıyla satılmaya başlandı ve 100 bin dolar gelir elde edildi. Fakat her yelkenci kendinden sorumluydu. Herkes kendi yemeğini hazırlıyordu. Russell Coutts kendini teknenin performansına o kadar kaptırıyordu ki, genellikle kendine yemek hazırlamayı unutup hep başkalarından tırtıklıyordu.

    43 YARIŞIN 41’İNDE GALİBİYET

    Black Magic ismini verdikleri teknelerin ekibinde Coutts dışında başka birçok yetenekli yelkenci vardı. Bu isimler yıllar içerisinde Team New Zealand’ın (TNZ) belkemiğini oluşturacak ve yaşları ilerledikçe daha çok yönetici rolleri üstlenecek insanlardı. Hepimizin başarılarından dolayı gıptayla izlediği TNZ’nin sağlam temelleri o günlerden atılmıştı. Brad Butterworth, Kevin Shoebridge, Murray Jones, Tom Schnackenberg, Craig Monk, Tony Rae gibi isimler hep Black Magic ile kariyerlerindeki büyük fırsatı yakaladılar. Blake yarışı kazanmak için üç temel ihtiyacı belirleyip onları sağlamıştı. Daha iyi bir tekne dizayn etmek, inşa etmek ve daha iyi yelken yapmak. Tekneleri o kadar hızlıydı ki, Louis Vuitton Kupası boyunca yaptıkları 43 yarışın 41’ini kazandılar. Bu elemelerde unutulmayacak bir başka an, Avustralya teknesinin kırılıp saniyeler içinde batmasıydı. Ekibin tamamı yara almadan kurtuldu. Kupayı müdafaa edecek Amerika takımını da belirlemek için üç takım arasında bir seri yarış yapıldı. Dennis Conner’in ekibi Stars & Stripes kazanan olsa da teknelerinin Black Magic’i geçecek kadar hızlı olamadığının farkındaydılar. Son bir umutsuz hamle ile yenmiş olmalarına rağmen daha hızlı olduğunu düşündükleri Young America teknesini rakiplerinden istediler ve bu tekneyle Star & Stars ekibini kullanarak Black Magic’in karşısına çıktılar. Ancak sonuç tam bir hezimet oldu ve 5-0 yenilerek kupayı 144 yıllık tarihinde ikinci kez kaptırmış oldular. Blake’in eşinin ona hediye ettiği kırmızı çoraplar uğurlu gelmişti.

    DENİZLERİN KORUNMASI İÇİN FARKINDALIK SEFERLERİ

    Kupayla Auckland’a dönen takım için Yeni Zelanda tarihinin en büyük kutlamalarından biri organize edildi. Peter, Blake 1997’de America’s Cup onur listesine eklendi. Aynı yıl Cousteau Derneği’nin seferlerinin başına geçti ve Antartic Explorer isimli teknenin kaptanı oldu. Daha sonra tekneyi dernekten satın alıp adını Seamaster olarak değiştirdi, Antarktika ve Amazonlar’a, Cousteau Derneği’nden ayrılarak kendisi seferler düzenlemeye başladı. Peter’ın denize ve tabiata olan sevgisi spora ve yarışmaya olan merakının ötesindeydi. Kendisini bir deniz insanı olarak tanımlayan Blake, denizlerin korunması konusunda farkındalık çalışmalarını hızla ilerletmeye başladı. Tabii bir yandan da bir dahaki America’s Cup’ın hazırlıklarına başlamıştı. Bu sefer Auckland’da kupayı müdafaa etmesi gerekecekti.

    TNZ’NİN SİHRİ

    Aslında 1995’te kupayla döndüğünde planlar yapılmaya başlamıştı bile. Yeni Zelanda hükûmetinin de desteğini alıp Auckland limanını yeniden yapılandırarak bir yarış köyüne dönüştürdü. Her şey dışardan bakıldığında güzel gidiyor gibi olsa da takım içinde huzursuzluklar vardı. Blake, TNZ’nin yönetimini bu kampanyadan sonra devam ettirmeyeceğini söyledi ama Coutts, Butterworth ve Schnackenberg kontrolü almak için daha fazla beklemek istemiyordu. Takımı geçen kampanyada destekleyen sponsorlar bu kampanyada da destekliyordu ancak bir sonraki için şimdiden söz vermek istemiyorlardı. Bu durum Coutts’un canını sıkıyordu. Blake, Coutts’a hak verse de bu sebepten mevcut sponsorlarla ters düşmeyi yanlış buluyordu. Giderek bozulan ilişkileri Coutts’un farklı sponsorlarla yan anlaşmalar yapmasıyla kopma noktasına geldi. Takım, America’s Cup zamanı geldiğinde aralarındaki anlaşmazlıkları bir kenara koyarak yelken bastı. Blake teknede yarışmadı ama TNZ, kupayı Amerika dışında başarıyla savunabilmiş ilk takım oldu. 1997 yılında kurulan Prada takımı üç sene hazırlanıp katıldığı bu ilk America’s Cup kampanyasında finale ulaştı ama TNZ’nin sihrini bozmaya güçleri yetmedi. Bu yarış aynı zamanda bir Amerikan takımının finalde meydan okuyan ya da müdafaa eden olamadığı ilk yarış olarak tarihe geçti. Ancak Coutts’un yarışı kazandıktan hemen sonra Alinghi takımı ile anlaşma yaparak tüm takımını İsviçreli bu takıma transfer etmesi ve sonrasında 2003’te kupayı İsviçre’ye kazandırması da TNZ’nin Peter Blake ile başlayan efsanevi başarısına bir anlamda gölge düşürdü. 

    KORSAN SALDIRISIYLA GELEN HAZİN SON

    Blake, 2000 yılında kupayı kazandıktan sonra kendini tamamen çevre bilinci ve denizlerin korunması üzerine projelere adadı. 2001 yılında Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın özel elçisi ilan edildi. Seamaster isimli teknesiyle Antarktika’ya yaptığı yolculuklarda iklim değişikliğinin etkilerini kayıt altına aldı. Amazonlar’daki yağmur ormanlarının yok edilmesinin iklime olan etkilerini araştırdı ve bu konularda belgeseller çekip bizleri bekleyen tehlikelere dikkat çekmeye çalıştı. 2001’in sonuna doğru Brezilya’da Macapa önlerinde gümrük kontrolleri için demirlemişlerdi. İki ay sürecek bir seferle Güney Amerika’daki küresel ısınma ve çevre kirliliği üzerine çalışmalar yapacaklardı. Ancak sefer esnasında tekneleri bir anda sekiz korsan tarafından baskına uğradı. Blake bu sırada içerdeydi. Korsanlar mürettebattan birinin kafasına silah dayayınca, Blake de tüfeğini alıp dışarı fırlayıverdi ve korsanlardan birini elinden yaraladı. Sonra kendi tüfeğinin tutukluk yapmasıyla, bir başka korsan tarafından sırtından vuruldu. Peter Blake’in hayatı aldığı yara sonucunda son buldu. Korsanlar 15hp bir motor ve mürettebatın saatlerini alıp kaçtı. Daha sonra polis tarafından yakalanan saldırganlar ortalama 30 yıl hapis cezasına çarptırıldılar. Aslında ekip olarak bu yolculuklarda, özellikle nehirde yukarı aşağı yaptıkları tüm seferlerde çok dikkatli olmuşlar ve her zaman güvertede nöbet tutmuşlardı ama bir seferlik dikkatsizlik trajediyle sonuçlandı.

    30 BİN KİŞİNİN KATILDIĞI CENAZE VE BÜYÜK YAS

    6 Aralık 2001’de vefat eden Sir Peter Blake gerçek bir maceraperest ve denizciydi. Blake’in ölümü Yeni Zelanda’yı ve dünyanın birçok yerinde sevenlerini yasa boğdu. Yatçılıkta kazandığı başarılar bir yelkencinin hayal bile edemeyeceği boyutta ve belki de bir daha mümkün olamayacak düzeyde. Bu sporun en tepesindeki her yarışı kazanmış başka birini tanımıyorum. Eğer yanılıyorsam lütfen düzeltin, onun hayatını da burada yazalım. Blake, ölümünden sonra bile geleceğe ilham veren bir karakter olarak kalplerde yaşamaya devam ediyor. Aukland’da düzenlenen cenazesine 30 bin kişi katıldı. Eşi Pipa ve iki çocuğu Sarah-Jane ve James babalarının bıraktığı bu mirası yaşatıyorlar. Mezarı İngiltere’nin güney sahilindeki Emsworth’te. Mezar taşında John Masefield’in meşhur şiiri Sea Fever’dan şu alıntı var: “Yine denizlere dönmeliyim / Issız denize, semaya / Bütün istediğim bir gemi / Ve yolunu gösteren bir yıldız…”

    BLAKE VAKFI DENİZCİ YETİŞTİRİYOR

    Blake’in başlattığı programlar devam ediyor. Vefatından sonra kurulan BLAKE Vakfı her sene birçok gence özel eğitimler düzenleyerek, onları çevre bilincine sahip liderler olarak yetiştiriyor ve genç Yeni Zelandalıların dünyada pozitif bir fark yaratmasın önünü açıyor. TNZ’ye ektiği tohumların meyvelerini sadece Yeni Zelanda değil, tüm dünya yatçılığı keyifle yiyor. Her ülkeden profesyonel takımlarda mutlaka birkaç tane Yeni Zelandalı, ya dizayn ve imalat bölümünde ya da yelkenci ekibinde bulunuyor. Dünya yelkenciliğinin kesinlikle çıtasını yükselttiklerine inanıyorum. Sir Peter Blake, Yeni Zelandalı ruhunun zorluklara mücadele etmek olduğunun, takım olarak çalışmanın ve liderliğin de olağanüstü şeyleri başarabileceğinin adeta vücut bulmuş hâli. Bu ufacık ve okyanusun ortasındaki ülkede, kısıtlı kaynaklarla idame etmeyi beceren millete tekrar şapkamı çıkarıyor ve milli kahramanları Sir Peter Blake’in hatırası önünde saygıyla eğiliyorum. Keşke yaşasaydı da bizim denizlerimize de davet edip onunla sohbet edebilseydik. Değerli okurlar, bir dahaki ay bir başka macerada buluşmak üzere hepinize bol denizli ve sıfır Covid’li günler dilerim. ☸

    Team New Zealand-Young America/Stars & Stripes
    San Diego 1995

  • SIR PETER BLAKE Okyanuslardan bir efsane geçti

    SIR PETER BLAKE Okyanuslardan bir efsane geçti

    Mart ayında tamamlanan 36. America’s Cup’ı büyük bir başarı ile kazanan Yeni Zelanda takımının köklerini açıklayacak bir yazı hazırlayayım derken, aklıma tabii ki Yeni Zelanda’da yatçılığın gelişmesinde en büyük rolü oynamış kişi olan Peter Blake geldi. 

    Bu ay sizlere dünya yatçılık tarihine ismini altın harflerle kazımış ve ülkesinde milli kahraman olan birini anlatmak istiyorum. Maceraperest ruhu, azmi ve deniz aşkı ile ben dahil birçok denizciye ilham kaynağı olmuş bu müstesna beyefendi, 1989-1990 yılında Whitbread Dünya Turu Yarışı’nı, 1994’te Jules Verne Trofesi’ni, 1995 ve 2000’de iki defa America’s Cup’ı kazanarak, ufacık ve kısıtlı kaynaklara sahip ülkesinin ne kadar yetenekli ve çalışkan insanlar yetiştirebildiğini tüm dünyaya ispatladı. Yatçılığa yaptığı hizmetler neticesinde Kraliçe tarafından şövalyelikle onurlandırıldı. Sonrasında çevre bilinci üzerine Birleşmiş Milletler Özel Elçisi unvanıyla Antarktika ve Amazonlar’a birçok sefer düzenledi. Ne yazık ki 2001’de Amazonlar’daki bir seferde korsanların saldırısı sonucu trajik bir şekilde hayata gözlerini yumdu. Geride bıraktığı mirası hâlâ milyonları etkiliyor. Ektiği tohumlar Yeni Zelanda’yı yatçılığın zirvesine yerleştirdi. Evet, Sir Peter Blake’ten bahsediyorum. 

    DENİZLE ERKEN TANIŞMA VE YARIŞ KARİYERİ

    1948’de Auckland’da doğan Blake’in ailesi sanatçıydı. Küçük yaştan itibaren yelkene çok meraklıydı. Henüz beş yaşındayken ailesinin yelkenli dingisini kullanıyordu. 18 yaşında kardeşiyle birlikte inşa ettikleri omurgalı yelkenlileriyle 1967/68 Yeni Zelanda Gençler Açıkdeniz Şampiyonu oldular. Daha sonra Auckland Teknik Üniversitesi’nden makine mühendisi olarak mezun oldu.

    1971’de yarış kariyerine Ocean Spirit teknesinde Cape Town-Rio de Janeiro Yarışı’na katılarak başladı. Yarışı kazanan teknenin kaptanları Leslie Williams ve Robin Knox-Johnston, Blake’in denizciliğinden ve liderlik yeteneklerinden çok etkilenerek onu 1973’te düzenlenen ilk Whitbread Dünya Turu Yarışı’na beraber katılmak üzere davet ettiler. İlk etabı first finish yapsalar da Burton Cutter isimli tekne yeterince hazırlanmamıştı; yola çıktıklarında hâlâ tekneyi tamamlıyorlardı. Yiyecekleri koyacak dolaplar takılmamıştı. Teknedeki yiyeceklerin bir kısmı ağlar ile havaya asıldı, bir kısmı sintineye yerleştirildi. Bir süre sonra tesisatın yanlış bağlanmış ve pis suyun direkt sintineye basıldığını gördüler ve yiyeceklerinin büyük bir kısmını atmak zorunda kaldılar. Bu yarışta birçok sorun yaşayan ekip sonunda teknelerinin dalgalarla gördüğü hasar sonunda çekilmek zorunda kaldı. Yarışın son etabını kazansalar da bu overall’da onlara yeterli olmadı.

    DOĞAL BİR LİDER, GERÇEK BİR CENTİLMEN

    Bir dahaki Whitbread’e gene Williams ve Johnston ile katılan Blake, Heath’s Condor isimli tekne ile yarışı tamamlamış olsa da, istediği sonucu elde edemedi. O dönemin bir başka okyanus yarışçısı olan değerli dostum Sir Chay Blyth’a Blake’i sorduğumda Blake’in tanıdığı en detaycı insan olduğunu söyledi. Doğal bir lider olan Peter’in çok popüler olduğunu, ayrıca gerçek bir centilmen ve iyi bir insan olduğunu da ekledi. İlk katıldığı Whitbread yarışında yaşadıkları zorlukların Peter’in okyanuslara ve yarışçılığa olan merakını tutkuya dönüştürdüğünü anlattı. Sir Chay Blyth’in hikâyesini Yacht Türkiye Mayıs 2020 sayımızda okuyabilirsiniz. Sir Peter Blake’in 1978’de Emsworth’e yerleşip Heath’s Condor teknesinin bakımına yardım ettiği sırada, sonradan eşi olacak Pippa Glanville’le Emsworth Yelken Kulübü’nde tanıştı. Tanıştığı hiç kimseye benzemediğini ifade eden eşi onun için “bir havası vardı, kesinlikle bir maceracı ve deniz insanıydı” demiştir.*

    1979’da evlenen bu güzel çift, balayının bir kısmını tamiri biten Condor’u Avustralya’ya Sydney Hobart Yarışı için transferini yaparak geçirdi. Teknenin kaptanlığına terfi ettirilen Blake, sonrasında Miami-Montenegro Koyu Yarışı, Antigua-Bermuda Yarışı (rekor dereceyle) ve 6 teknenin batıp, 15 yelkencinin kaybolduğu meşhur Fastnet Yarışı’nı kazanarak dikkatleri iyice üzerine topladı. O dönem dünya yelkenciliğinde bir Yeni Zelanda dalgası başladı ve birçok farklı yarışta bu millet adından söz ettirdi. Ama tabii kahramanımız Blake, adeta bu kabilenin Alfa’sı oldu.

    CERAMCO VE LION İLE TARİHE GEÇEN MACERALAR, ZAFERLER

    Blake, yaşadıklarından çıkardığı derslerle umut vadeden bir dizaynır olarak nitelendirilen Bruce Farr’a 68 ft bir yelkenli yaptırıp Ceramco sponsorluğunda kendi Whitbread takımını kurdı. Kendisi gibi deniz tutkunu ve Ceramco’nun CEO’su Tom Clark’ın desteği ile kurulan takım, katıldıkları 1980 Sydney Hobart Yarışı’nı kazandı. Bu olay Avustralyalıları herhangi bir konuda yenmekten daha fazla hiçbir şeyden zevk almayan Yeni Zelandalılar arasında büyük yankı uyandırdı. Ceramco, Yeni Zelanda’ya dönüp bir zafer turuna çıktı ve Whitbread Yarışı için binlerce dolar bağış topladı. 1981’de Portsmouth’dan start aldıklarında yarışın favorisi olarak gösteriliyorlardı. 23. günde çok iyi giderken bir anda direk kırdılar. İnatçı takım elde kalan parçalarla donattıkları tekneleriyle Cape Town’a ulaştı. Bu bile yatçılık tarihine geçmiş müthiş bir maceradır. Yeni direklerini takıp yarışın geri kalanında Auckland ve Portsmouth etaplarını kazanarak, yarışı genel sıralamada altıncı olarak bitirdiler. Bir sonraki yarış 1985 yılında yapıldı. Peter Blake bu sefer çok daha büyük bir bütçeyle Avusturalya ve Yeni Zelanda’da üretim yapan Lion Meşrubat firmasının sponsorluğunda Ron Holland dizaynı 80 ft bir Maxi için bir takım kurmuştu. 1984 yılında yapılan (tarihin en sert havalarından birinde yarışa katılan 150 tekneden 104’ünün bıraktığı) Sydney Hobart Yarışı’nı kazandılar. Blake, Lion’u Güney Okyanusu’nun en sert koşulları için yaptırmıştı, bu yüzden yarışı sorunsuz tamamladılar. Blake’in bu zaferi ülkesinde daha da çok ses getirdi ve ismi hemen hemen herkes tarafından bilinen bir hâle geldi. Whitbread başladığında açık ara favori gösterilen Lion’un dayanıklılığı ona hız konusunda pahalıya patladı ve yarışı ikinci olarak tamamlayabildiler. Fakat yarış sırasında iki farklı etapta iki kere balinayla çarpıştıklarını göz önünde bulundurursak iyi ki bu kadar dayanıklı yapılmış denebilir. Lion hâlâ Auckland limanında ve her gün ziyaretçilerini yelkene çıkarmaya devam ediyor.

    TÜM WHITBREAD ETAPLARINI KAZANAN TEK TAKIM

    Peter Blake ve takımı 1989 yılında yapılan bir sonraki yarışa daha da iyi hazırlanmış ve çok daha büyük çaplı bir projenin bir parçası olarak girdi. Lion firmasının ithal ettiği SteinLager bira markasının renklerinde üç tekne yapılması planlandı. Steinlager 1, 60 ft’lik bir trimarandı ve bu tekneyle Avustralya’nın etrafını iki kişilik bir ekip olarak dönme yarışına katıldılar. Kanat direkli yüksek teknoloji ürünü karbon kevlar trimaran o kadar hızlıydı ki, yarışı rakiplerinden beş gün önde bitirdi. Ama sert havalarda Peter ve ekibi Mike Quilter tekneyi abramakta o kadar zorlanmışlar ki, Blake bir daha asla çok gövdelilere binmeyeceğini söyledi. Steinlager 2, Whitbread’in yeni ve daha pupa seyre yönelik rotasına göre tasarlandı. Tekrar Bruce Farr ile çalışmayı tercih eden Blake, 83 ft uzunluğunda keç arma harika bir maxi tekne tasarlattı. Benzer armaya sahip ve gene Yeni Zelandalı bir ekip olan Fisher & Paykel teknesiyle kıyasıya mücadelelerin yaşandığı bir yarış oldu. Drama gene eksik olmadı. Yarışın ikinci ayağında bazı teknelerden denize düşenler oldu. Denize düşen toplam beş kişiden dördü kurtarıldı. Steinlager 2, tüm etapları kazandı ve son etapta çarmıh ayaklarından birinin kopmak üzere olduğunu fark eden ekibin son anda attığı kavança ile direği kurtuldu. Sonra hızlıca yapılan tamirat neticesinde Blake, Whitbread’i sadece kazanmakla kalmadı, tüm etapları kazanabilmiş tek takım olarak tarihe geçti. Bir diğer Yeni Zelandalı meşhur yelkenci Grant Dalton tarafından yönetilen F&P de ikinci oldu. “Dört başarısız girişimden sonra artık zamanı gelmişti” dedi Blake bu başarının ardından.

    ENZA VE JULES VERNE TROFESİ

    Bir sonraki büyük macera, Jules Verne Trofesi’ydi. Artık her şey netleşiyordu. Blake dünyanın en zor yat yarışlarını kazanarak, Yeni Zelandalıların yatçılığın bir numarası olduğunu ispatlayacaktı. Teknolojinin gelişimi ve Fransızların çok gövdeli teknelerle açtıkları ufuklar, yatçıları dünyanın denizden 80 günden daha az bir zamanda dönülebileceğine inandırmaya başladı. Blake, bu işin kalbi olan Fransa’ya giderek eski dostu Sir Robin Knox-Johnston ile buluşup trofe için Fransızlara meydan okudu. Buna Bruno Peyron karşılık verdi ve bir başka macera daha başladı. Nigel Irens tasarımı 100 ft’lik ENZA adındaki maxi katamaranları hızlı olmasına rağmen yarışın 26. gününde sualtında bir cisme çarpınca yarıştan çekilmek zorunda kaldılar. Bruno Peyron, Explorer isimli katamaranıyla 79 gün 6 saatte 80 gün bariyerini kırarak trofeyi ilk kazanan oldu. Ancak inatçı Blake bu işin de peşini bırakmadı. Tekneyi kısa zamanda elden geçirdi, 3 metre uzattı ve 1994’te bir daha meydan okudu. Bu sefer karşısında rakip olarak Oliver de Kersauson vardı. Yarışın başından itibaren arayı açmaya başlayan ENZA, dev dalgalarla boğuşurken ciddi bir şekilde burnunu suya gömdü ve sürat bir anda 25 knot’tan 6 knot’a düşünce kamarada ayakta olan Peter savrularak birkaç kaburgasını kırdı ve sırtını ciddi şekilde zedeledi. Doktor kontrolünde 5 gün boyunca ranzasında yatarken, ekip dalgaların sarsıntısı zarar vermesin diye tekneyi yavaşlatmaya çalıştı. 5 gün sonunda kaptan 30’ar dakikalık periyotlarla tekrar dümen tutmaya başladı. Hâlâ rekor sürelerde ilerlemekteydiler. Yarışın son gecesi hava 10 şiddetine fırtınaya döndü ve ufacık bir fırtına floğu ile arkadan sarkıttıkları zincirler ve halatlar sayesinde tekneyi kontrol altında tutarak 74 gün 22 saat 17 dakikada Jules Verne Trofesi’ni kazandılar. Johnston bu başarıya dair bir makalede şöyle demiş: “Rekor kırmaya çalışan bir teknenin hiç bu kadar yavaş götürülmeye çalışıldığını görmedim.” Fransızlar dışında bu trofeyi kazanabilmiş tek ekip halen ENZA’dır. Değerli okurlar bu ayki yazımı iki bölüm olarak yayınlıyorum. Sir Peter Blake’in America’s Cup’ı kazanması, kırmızı çorapların hikâyesi, denizleri okyanusları korumak üzerine çalışmaları, zamansız ve trajik vefatını önümüzdeki ay yazacağım. ☸

  • 36. AMERICA’S CUP’ta ikinci yoktur!

    36. AMERICA’S CUP’ta ikinci yoktur!

    “There is no second your majesty!*” Kupayı ilk kazanan Amerika teknesini finişe yaklaşırken izleyen Kraliçe Victoria’nın “Amerikalılar birinciyse ikinci kim?” sorusuna aldığı bu cevap, yarışın tabiatını en iyi anlatan cümledir. Fotoğraflar AMERICA’S CUP RESMİ SİTESİ

    Sürprizlerle dolu finaller izledik. Prada’nın da rakibini yakaladığında, onu nasıl parkurun bir tarafına hapsettiğini gördük. Emirates Team New Zealand (ETNZ)’ın hız üstünlüğünün onu nasıl en zor durumlardan kurtardığına şahit olduk. Çok keyifli match race’ler oldu. Klasik match race’lerde gördüğümüz kanca hareketlerini göremedik. Bunun sebebi şuydu: Teknelerin yarattığı rüzgâr türbülansı o kadar yüksekti ki, bunu rüzgâraltından süratle delip geçmek mümkün değildi. Ama teknelerin hızlarının yakın olması, iki takımın da kendine has avantajlarının olması ortalamada eş tekneleri izlememize imkân verdi. Bu da yarış keyfini üst düzeye çıkardı.

    DRAMATİK OLAYLAR ÖRGÜSÜ

    Aralık ayında yapılan yarışlardan bu yana Luna Rossa Prada Pirelli, favori olmasa da takım olarak çok ilerlemişti. Şubat ayında yapılan finallere kadar büyük hayal kırıklığı yaratan bu takımın dönüşümü tek kelimeyle efsaneviydi.  Aslında bu kupada birçok dramatik hikâye yaşandı. İngiliz INEOS takımının dünya serisini sonuncu bitirip Prada Kupası ön elemelerinde hem Amerika’yı hem de İtalya’yı açık ara yenerek doğrudan finallere gidişi; Prada finalinde İtalyanlar tarafından 7-1’le yaşadıkları hüsran; Amerikan takımının dünya serisi esnasında çok yüksek performans gösterip sonra Prada Kupası’nda teknelerinin neredeyse batmasına kadar gidecek bir felaketler zincirinin içinde kupaya veda edişi ve diğer takımların yardımı ile teknelerini tamir edip tekrar yarıştılarsa da eski performanslarına bir türlü kavuşamayışları.

    LUNA ROSSA’NIN AZMİ

    Dört yıldır kupanın finali herkes tarafından heyecanla bekleniyordu. Çift dümencili Luna Rossa Prada’nın dümencilerinden biri olan Jimmy Spithill, Bermuda’da yapılan son kupada kaybeden ve ETNZ’nin genç dümencisi Peter Burling de kupayı ondan alandı. İntikam peşindeki Spithill, takımını kupaya en iyi şekilde hazırladı. Geçen Aralık ayında yaşadıkları başarısızlıkları aşıp kupaya rekabetçi bir şekilde başladılar ve herkesin umduğundan çok daha iyi bir performans sergilediler. Unutmayalım ki, Luna Rossa bu yarışa 20 yıldır katılıyor ve sadece iki defa finale yani America’s Cup’a çıkabildi, ikisinde de açık ara (5-0 ,6-0) yenilerek ayrıldı. Ancak takımın patronu Patrizio Bertelli, kupaya ilk katıldıkları dönemlerde hâlâ hayatta olan yelken tarihinin efsanevi isimlerinden Sir Peter Blake’in tavsiyesine uymaya devam etti. Bertelli, bir röportajında anlattığına göre 2000 yılında Yeni Zelanda’ya karşı kaybettikleri final yarışı sonrasında Blake ona “Kupayı kazanana kadar denemeye devam etmelisin” demiş. 2001’de trajik bir şekilde hayatı sonlanan bu müthiş maceraperest ve yarışçıyı da önümüzdeki aylarda yazacağım. 

    KANATLARA GÖRE KURGULANAN TAKTİKLER

    Tabii Aralık ayında düzenlenen yarışları ezici bir farkla kazanan ETNZ herkesin favori olarak gösterdiği takımdı, tekneleri süratliydi. Ama Aralık ayından beri de yarışmıyorlardı. Diğer yandan Prada takımı, çok yarışarak performansını ciddi ölçüde ilerletmişti. Dahası çift dümencili sistemi baştan beri uygulayarak bir avantaj yakalamış gibi görünüyorlardı. Bir diğer fark da kanat seçimleriyle ilgiliydi. Luna Rossa daha geniş ve Y tipi kanatları tercih etmişti. ETNZ ise daha ince uzun T tipi (yüzde 35) daha küçük kanatları kullanıyordu. Bu da prensipte şu anlama geliyordu: Luna Rossa hafif havada daha kolay uçabilecek, ETNZ ise esen havada ve maksimum süratte daha hızlı olacaktı. Yarışlardan sonra Prada Türkiye’nin davetlisi olarak Luna Rossa Prada takımının CEO’su Max Sirena ile yapılan bir Zoom toplantısına katılma şansım oldu. Max Sirena bir dahaki kupada yeniden olacaklarını, AC75 sınıfının şimdiye kadar karşılaştığı en güzel tekne olduğunu ve devamlılığını umduğunu söyledi. Uçuş kontrol sistemleri ile ilgili kendisine birkaç sorum oldu. Bütün takımlar bir kişiyi kanatları kontrol etmek üzere kurgulamıştı. Dümenci ise dümenin açısını değiştirebiliyordu. İtalyanlarda ise iki dümencili sistem vardı ve rüzgârüstündeki dümenci tekneyi ve dümen kanat açısını kullanırken, rüzgâr altında kalan dümenci ana kanatların açılarını kontrol ediyordu. Kritik manevralarda hızlı tepki verebilmek için dümen kanat açısını ayrıca vinççilerden biri de kontrol edebiliyormuş. Bir de tabii Spithill faktörü vardı. Match race’lerdeki başarısı ve soğukkanlılığıyla meşhur Spithill’in finallerde bir sürpriz yapabileceği de hepimizin beklentisiydi.  Yarış günü yaklaştıkça heyecan büyüdü. Hava genel olarak Prada takımın lehine olacak gibi 10-12 knot bandında gösteriyordu.

    GÜN GÜN GERİLİM DOLU REKABET

    1. Gün İlk startta iyi bir çıkış yapan ETNZ’yi Spithill orsalatarak penaltı aldırtmaya çalıştıysa da başaramadı ve ETNZ arayı açıp rahat bir şekilde finişe girdi.  İkinci startta durum biraz daha farklı gelişti. Start öncesinde biraz fazla oyalanan ETNZ’nin bu hatasını Prada affetmedi ve starta önde girerek önlerini kesti. Tramola atarak kaçmaya çalışan ETNZ’nin peşine düşen Prada, klasik match race taktikleriyle yarış boyunca kapama yapmaya devam etti. Son ana kadar heyecan içinde yarışı izledik. Hız olarak ETNZ ufak bir üstünlük göstermeye devam etse de taktiksel olarak Prada daha iyi yarıştı ve kazanan oldu.

    2. Gün ETNZ karşısında ilk gün ezilmeyen Prada, ikinci günün ilk startında avantajlı başladı ve ilk tramola sonrasında daha iyi orsa çekerek rakibini geride bıraktı. Prada Kupası’nda da rakipleri karşısında yüksek orsa açısı ile dikkati çeken Prada takımı, tramolaları da daha hızlı atıyordu. Yarışın başından beri yakaladıkları avantajı koruyarak günün ilk yarışını kazandılar. İkinci yarışın startı çok yakın oldu ama ETNZ daha iyi start ederek Prada’yı tramolaya zorladı. Dezavantajlı olmaları beklenen hafif havalı günde öne geçen Yeni Zelandalılar farkı giderek açarak finişe girdiler.

    3. Gün İlk yarış hafif havada yapılan startta ETNZ havalanamadı ve biraz geri kaldı, Prada bunu çok iyi değerlendirdi ve kazandığı avantajı yarışın sonuna kadar korudu. Günün ilk yarışını kazanan Prada, ikinci yarışta ciddi bir hata yaptı ve havasız kalınca Yeni Zelandalılara tutunamadılar. Startı farklı kazanan ETNZ parkur boyunca hatasız yelken yaptı ve farkı açarak devam ettiler ve günü başarıyla kapatıp genel skoru 3-3 berabere getirdiler.

    4. Gün Havanın çok hafif olması sebebi ile yarışlar abandone edildi.

    5. Gün Sıkışık bir startı avantaja çeviren Prada, yarışın kontrolünü eline geçirdi. Peşlerini bırakmayan ETNZ, yarışın üçüncü bacağında İtalyanların hatasını yakaladı ve rüzgâr değişikliğini de kullanarak startı kazanmamış olmasına rağmen arkadan gelip geçti. ETNZ tramolalarını geliştirmişti. Yakaladığı pozisyonu koruyan Yeni Zelandalılar yarışı kazandılar. İkinci startta tekneler birbirlerine çok yakınlardı ama Prada öne geçerek ETNZ’yi tramolaya mecbur bıraktı ve öne geçti. Yarışın ikinci bacağında pupa giderken Prada’nın arkasında kalan Yeni Zelandalılar türbülans yüzünden kanatlarından düştüler ve Prada bundan yararlanarak 2000 m fark yakaladılar. Ancak olan tam da Prada kesin kazanacak dediğimiz sırada oldu. Havanın hafiflemesi ve tramolada yapılan bir anlık yanlış yüzünden kanatlarından düştüler. Geriden gelen ETNZ, İtalyanların çaresiz bakışları arasında yanlarından uçarak geçti ve skoru 5-3’e getirdi.

    6. Gün İtalyanlar üzerlerinde büyük bir baskıyla başladıkları günde startı biraz kaçırmış olsalar da, orsa ayağında çok iyi bir performans gösterip ETNZ’yi geçtiler. Pupa ayağında hızının avantajı ve parkurun doğru tarafında konumlanan Yeni Zelandalılar öne geçseler de Prada’nın önlerine attığı bir kavança ile rota dışına çıkmak zorunda kaldılar. Bir sonraki ayakta öne geçen Prada, kendisinden sürekli hızlı olan ETNZ’yi tutmaya uğraşsa da parkurda ayrılmayı başaran Yeni Zelandalılar yetiştiler. Beşinci ayakta tekrar bir araya geldiklerinde Prada, stratejik bir hata yaparak parkurun sol tarafını korumaya aldı. Sağ taraftan artan rüzgâr ve hızlı rakipleri yarışı ellerinden alıverdi. Bu yarış kupanın dokuzuncu yarışıydı ve herhalde kupa tarihindeki en güzel, en çekişmeli yarışlardan biriydi.

    7. Gün Birbirlerine yakın start eden teknelerden ETNZ, starttan hemen sonra parkurun sağ tarafını seçti ve oradan gelen kuvvetli rüzgârı kullanarak Prada’yı parkurun soluna sıkıştırdı. Bu andan itibaren de yarışın tüm kontrolünü ele geçirdi. Sürati daha yüksek olan ve yarışın geri kalanını hatasız yarışan Yeni Zelandalılar, yarışı kazanarak kupayı da kaldıran takım oldu.

    KUPA ETNZ’DE!

    Uzun zamandır izlediğimiz en iyi yarışların olduğu 36. America’s Cup, Yeni Zelandalıların başarılı savunmasıyla sonuçlandı. Yaklaşık 5 milyon nüfusa sahip bu ufacık ülkenin yelkencilikte gösterdiği büyük başarı ve inovasyon yeteneği tüm dünyanın hayranlığını da kazanmış durumda. Geliştirdikleri AC75 sınıfı tekneler izlemesi çok zevkli ve heyecanlı yarışlar ortaya çıkardı. Tarihte Amerikalılar dışında kupayı koruyabilmiş tek ülke oldu. 40 knot orsa süratleri, 50 knot pupa süratleriyle yelkenciliğin ve mühendisliğin sınırlarını zorladılar. 

    Öte yandan, kaybetmiş olsa da, Prada takımı yarışın startlarının çoğunu kazanarak daha üstün bir tekneye karşı olabilecek en iyi performansı sergiledi. Hem sportmenlikleri hem azimleriyle göz doldurdular ve kaybetmenin bile zarafetle yapılabildiğini herkese gösterdiler. Yarışları America’s Cup YouTube kanalından takip edebilirsiniz. Ayrıca bu yarışları yorumlamak üzere bir araya gelmiş ülkemizin en kıymetli yelkencilerinin birçoğunu içeren CodeZero YouTube kanalında yaptığımız yayınlardan da detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz. Önümüzdeki ay görüşmek üzere, bol yelkenli ve denizli günler dilerim.☸

    10/03/21 – Auckland (NZL)
    36th America’s Cup presented by Prada
    America’s Cup Match – Race Day 1
    Emirates Team New Zealand

    12/03/21 – Auckland (NZL)
    36th America’s Cup presented by Prada
    America’s Cup Match – Race Day 2
    Luna Rossa Prada Pirelli Team
  • 36. AMERICA’S CUP’ta heyecan ve gerilim dorukta!

    36. AMERICA’S CUP’ta heyecan ve gerilim dorukta!

    Dünyanın en büyük ve en köklü yat yarışlarından birini soluğumuzu tutarak takip ediyoruz. Sürprizleri, talihsizlikleri ve anbean yükselen tansiyonu ile 36. America’s Cup’ta elemeler sona erdi, finale geri sayım başladı. 

    Değerli okurlar, bildiğiniz üzere 36. America’s Cup eleme yarışları bitti ve Mart ayında Yeni Zelanda’nın karşısına İtalyanlar, İngiliz ve Amerikalıları tam olarak kıran kırana bir mücadele sonunda eleyerek çıkıyor. Öncelikle bugüne dek olanlar, takımlar ve teknelerle alâkalı kısa bilgiler paylaşalım.

    İKİ KAPTANLI İTALYAN TAKIMI

    Bermuda’da 2017’de yapılan yarışta Oracle’ı mağlup eden Emirates Team New Zealand (ETNZ), kupayı Auckland’a götürüp yeni bir klasmanda tekne üzerine planlar yaptı. Sonuç olarak, ilk başta herkes için sürpriz olan bir dizayn ortaya çıktı. 23 metrelik yeni tekneler yumuşak kanat yelkenli ve 11 kişilik bir takım tarafından kullanılıyor. Takımdaki sekiz kişinin ana görevi sürekli vinç çevirerek hidrolik depolarını dolu tutmak. Teknenin tüm trimleri hidrolik olarak kontrol ediliyor. İtalyan takımı Luna Rossa Prada Pirelli ise farklı olarak iki kaptan kullanıyor, dolayısı ile manevralar esnasında dümencinin yer değiştirmesine gerek kalmıyor. Tabii burada iki dümenci arasında mükemmel bir bağ olması gerekiyor. Bu seçim İtalyanlara ilk yarışlarda epey pahalıya mal oldu. AC75 sınıf kuralları teknelerin belirli konularda tek tip, bazı konularda da yoruma açık olarak geliştirilmesinin önünü açtı.

    YENİ ZELLANDA’NIN YARASA KANADI

    Tekneler dış görünüşte birbirlerine çok benzese de hepsinin içinde bir sürü fark var. Gözle görünen en büyük fark, su kanatlarında. ETNZ düz T kanat denilen tarzı, diğer takımlar daha V şeklindeki versiyonları tercih ederken Amerikan ve ETNZ kanatlarının ortasında torpil gibi bir parça var. Yeni Zelandalıların gövde tasarımı en iyi aerodinamik yapıyı sunuyor, takım üyeleri gözükmüyor bile. Ayrıca ETNZ dümenciyi en arkaya değil, takımın daha ortasında bir yere konumlandırmış ve manevralarda direğin önünden diğer tarafa geçiyor. Yeni Zelandalılar inovasyon konusunda en radikal kararları almışlar. Şubat ayı içinde yeni bir ana yelken kullanmaya başladılar. “Yarasa kanat” dedikleri yelkenin tepesinde güngörmez yakasında Batman’in uçağı gibi çıkıntılar yapmışlar. Bu ve direk dibinin daha aşağıya çekilmesi yelkenin güverteyle birleştiği bölgedeki alanını artırıyor, bu da özellikle düşük havalarda kanatlar üzerine havalanabilmek için çok ihtiyaç duydukları gücü artırıyor.

    SIR BEN AINSLIE ŞAŞIRTTI

    2020 Aralık ayında 36. America’s Cup World Series (Dünya Serisi) yarışları Auckland’da düzenlendi. 2020 senesi boyunca Amerika, İngiltere, İtalya ve Yeni Zelanda’da yapılması gereken yarışlar Covid-19 salgını nedeniyle yapılan uygulamalar sonucunda sadece bir etap oldu. Bu yarışlar çok ilgi çekti. Dünya Serisi sistemi, yarışın tarihinde nispeten yeni bir uygulama. Etkinliğin sene boyunca gündemde kalmasına ve takımların birbirlerini tartmalarına imkân veren bir organizasyon. Normal şartlarda America’s Cup sahibi olan takım rakipleriyle kupa yarışına kadar hiçbir zaman karşılaşmıyordu. Herkesin favori olarak gösterdiği ETNZ (Emirates Team New Zealand) bu seriyi rahatlıkla kazandı. Sadece American Magic takımı karşısında sürpriz bir mağlubiyet yaşadılar. Bu seri esnasında ortaya çıkan tabloya göre Amerikan takımı en hızlı ve oturmuş takım olarak göz doldurdu. Diğer yanda İtalyanlar ve İngilizler gerçekten bu kupayla ilgisi olamayacak iki takım gibi kendi aralarında hatalar ve sorunlarla dolu maçlar yapıp seriyi tamamladılar. Özellikle İngilizlerin performansı herkes için büyük bir hayal kırıklığı yarattı. Seriyi sıfır galibiyetle bitiren Sir Ben Ainslie’nin nasıl olup da böyle bir takımla buraya geldiğini hayretler içinde izledik. ETNZ’ye meydan okuyan takımlar arasında American Magic takımı ve teknesi Patriot (Vatansever) her halleriyle göz doldurdu. Hatta kupayı geri alabilme potansiyelleri de oldukça yüksek gözüküyordu. Tecrübeli kaptan Dean Barker’ın dümenciliğini yaptığı takımın startları ve manevraları diğer takımlara göre mükemmel gözüküyordu. 17-19 Aralık tarihlerinde düzenlenen Dünya Serisi yarışlarının ardından havasızlık sebebiyle iptal olan Noel Kupası (Christmas Cup) da düzenlenemedi ve herkes heyecanla Prada Kupası Challenger Series’i (Meydan Okuyanların Eleme Yarışları) beklemeye başladı. Hepimizin yıllardır alışık olduğu Louis Vuitton eleme yarışlarının yerini Prada aldı.

    YENİ YILDA DENGELER DEĞİŞTİ

    15 Ocak 2021’de başlayan Prada Cup’ın ilk yarışı İngilizler ve Amerikalılar arasında yapıldı. Hepimizin beklentisi Patriot’un Britannia’yı kolaylıkla mağlup edeceği yönündeydi ancak yarış kimsenin beklediği gibi geçmedi. İngilizler, Patriot karşısında ezici bir üstünlük sergiledikten sonra aynı gün yapılan diğer yarışta İtalyanları da ezip geçtiler. Bir aydan daha kısa bir sürede adeta farklı bir tekne ve takım gelmişti. Sir Ben Ainslie bir mucize gerçekleştirmişti. İtalyanlarla yaptıkları yarışlarda da büyük bir üstünlük sağlayıp doğrudan doğruya Prada Cup finallerine gitmeye hak kazandılar. Amerikalılar için ise durum o kadar iç açıcı değildi. Aralık ayındaki takımdan eser yoktu. Devam eden günlerde yapılan yarışlarda İtalyan ve İngilizlerin hızlarının giderek arttığını, Amerikan takımının da sahip olduğu hız avantajı kaybolmasa bile giderek azaldığını ama her şeyden önemlisi taktiksel ve tekne idaresinde sorunlar yaşamaya başladıklarını şaşkınlıkla izledik.

    PATRIOT’UN VEDASI

    Startlarda yapılan basit hatalar ve manevralarda yaşanan sorunlar herkeste ama en çok Amerikalılarda şok etkisi yarattı. 17 Ocak’ta İtalyanlara karşı yapılan yarışta güç bela liderliği yakalamış durumdayken orsa kapısını dönüşte riskli bir manevrayı tercih ettiler. İşte burada her şey ters gitti. O anda gelen şiddetli sağanak, sancak şamandırası yerine iskele şamandırasını seçmelerinden dolayı gereken tramola ve üstüne kafa açmaları, bu sırada rüzgâraltında kalan runner’ın boşlanmaması felaketi getirdi. Bir anda şahlanan teknenin kontrolü kayboldu, runner boşlanmadığı için anayelken kasılı kalarak güç üretmeye devam etti, havalanan tekne üzerindeki yükle birlikte iskele kanadının ürettiği kaldırma gücüne rağmen suya vurdu. Yana yatık vaziyette kalan tekneyi hızlıca düzelttiklerinde başlarına gelen felaketin boyutlarını daha iyi anladılar. Oluşan muazzam yük sonucunda iskele tarafındaki kolun tekne içindeki mafsalı kırılıp teknenin gövdesini delmişti. Patriot hızla su alıyordu ve her an batabilirdi. Diğer takımların imdada koşmasıyla Patriot iki bot arasında askıya alındı. Deliğe sıkıştırılan balon ve gövdenin üstüne sarılan yelken yardımı ile teknenin içindeki su seyyar pompalarla tahliye edildi. Kıyı emniyeti, itfaiye ve tüm takımların çabaları sayesinde Amerikan Magic takımı hava karardıktan sonra limana dönebildi. ETNZ’nin kaptanı Peter Burling’in ve diğer ekiplerin rakiplerine yardımları görülmeye değerdi. Günlerdir bir türlü sihrini gerçekleştiremeyen Amerikan takımının içine düştüğü durum tüm ekip için yıkıcıydı. Teknenin suya dalmasıyla beraber içindeki tüm elektronik sistemler de hasar görmüştü. Fakat teslim olmadılar. Diğer takımların tamirat için sağladıkları imkânlar ve gece gündüz süren inanılmaz bir ekip çalışması sayesinde Patriot bir hafta içinde yeniden yelken basabilir hale geldi. Gövdede açılan kocaman deliğin kapatılması, kırılan kanat kol mafsalının ilk teknelerinden sökülüp Patriot’a montajı, kabloların değişimi, tüm yelken kontrol sistemlerinin yeniden düzenlenmesi ve sayısız başka işin 10 gün sonraki yarıştan önce çalışır hale gelip bir de test edilmesi sadece Amerikan Magic gibi sağlam temelleri olan, tecrübeli bir ekip tarafından başarılabilecek adeta bir sihirdi. Fakat Prada Cup için İtalyanlarla tekrar karşılaştıkları dört yarışta bu hikâye masallardaki türden bir mutlu sona ulaşamadı. Üç yarışta rakibine tutunmaya çalışan Patriot bir türlü eski performansını yakalayamadı ve 4. yarışta ciddi teknik arızalar sonucunda yarıştan çekilerek kupaya veda etti. America’s Cup’ın en eski sahiplerinden New York Yat Kulübü’nün desteklediği bu takımı bir dahaki kupada da görmeyi ümit ediyorum.

    İTALYANLAR İNGİLİZLERE KARŞI

    Amerikan takımını yenen ve tekne hâkimiyetleri çok ilerleyen İtalyan takımı, onları Prada Cup’ın ilk yarışlarında dümdüz eden Ben Ainslie ile karşılaşmak için gün saymaya başladı. Yarışları başından beri takip eden herkes ne olacağını ve bu rekabetin neler doğuracağını merak ediyordu. İlk kim 7 kere galip gelebilirse onun kazanacağı  Prada Cup final yarış serisi 13 -14 Şubat tarihlerinde başladı. Yapılan toplam 4 yarışın tümünü İtalyan takımı kazandı. 17’sinde iki yarışın daha olması beklenirken Covid-19 mutasyon vakaları sebebiyle alarm verilince yarışların 20’sinde seyircisiz olarak tekrar başlayıp 24’üne kadar veya yedi galibiyete ulaşana kadar devam etmesi planlandı. 20 Şubatta yapılan ilk yarışı Luna Rossa kazanarak durumu 5-0 yaptı. İkinci yarışı İngiliz INEOS Britannia kazansa da, 21’inde yapılan iki yarışta aynı performansı gösteremediler. 21’inde havanın daha da hafif esmesi zaten avantajlı olan Luna Rossa Prada Pirelli ekibine kapıları sonuna kadar açtı. İngilizlerin 170 yıl önce başlayan kupayı geri alabilme mücadelesi bu defa da başarısızlıkla sonuçlandı. Her halükârda Sir Ben Ainsle gerçek bir sporcu ve centilmen gibi tüm olumsuzluklara karşı dimdik durarak, kazanmak kadar nasıl kaybedildiğinin de önemini bir kez daha gösterdi. Yarış sonunda verdiği röportajda bu kupada olmaktan sonsuz keyif aldığını, kupayı ülkesine geri getirmek için yola çıktığını ve bu yolda ilerleyeceğini belirtti. AC75 sınıfının da şimdiye kadar kullandığı en iyi tekne olduğunu, 50 knot süratle yelken yarışı yapmaktan daha güzel bir şey düşünemediğini de söyledi. Değerli okurlar, America’s Cup 6-15 Mart tarihlerinde gerçekleşecek. Yarışları YouTube’un America’s Cup sayfasından ya da Sailing Illustrated’ın Facebook sayfasından canlı veya banttan izleyebilirsiniz. Eğer izlemediyseniz bu süreçte yılbaşı öncesi yapılan ACWS (America’s Cup World Series) yarışlarını, Prada Cup eleme yarışlarından bazılarını izleyin derim. Hiç vaktiniz olmazsa en azından mutlaka İngiltere-İtalya 3. raunt 2. yarışı izlemenizi şiddetle tavsiye ederim.☸

    Bildiğiniz üzere bu ay 18 Mart’ta Çanakkale Zaferi’nin 106. yıldönümü. Bu denizlerde yelken yapabiliyorsak ve bir gün America’s Cup’ta Türk bayrağını dalgalandırma hayalleri kurabiliyorsak hepsini işte bu güne borçluyuz. Bu önemli gün dolayısı ile şimdiden o zaferi mümkün kılan kahramanların aziz hatıraları önünde saygıyla eğiliyorum. Güzel vatanımızın denizi karası ve havasıyla kıymetini bilip, en ileri denizci medeniyetler arasındaki haklı yerimizi almamız dileği ile hepinize saygılarımı gönderiyorum. Nisan sayısında da kupa yarışlarının sonuçlarını değerlendiririz.

    20/02/21 – Auckland (NZL)
    36th America’s Cup presented by Prada
    PRADA Cup 2021 – Final Day 3
    Ineos Team UK