Etiket: amiral cem gürdeniz

  • İstanbul Adalar’da Mavi Vatan fedaileri

    İstanbul Adalar’da Mavi Vatan fedaileri

    Mavi Vatan bilinci, deniz çevresinin gelecek kuşaklar için korunmasına yönelik olarak, denizlerimizi kirleten, deniz doğasını tahrip eden bilinçsiz, cahil ve kötü niyetli kişi, kurum ve kuruluşlarla mücadele için şarttır. Maalesef devlet henüz denizcileşme aşamasına erişmediği için bu görevi yapamıyor. Bu görevin vatansever STK’lar ve gönüllü kişilerle desteklenmesi kaçınılmazdır. Adalar Denizle Yaşam ve Spor Kulübü Derneği, fedai ruhlu ve gönüllü kimliği ve çok az kaynakla çok büyük işler yapıyor. 

    Ağustos ayında uzun bir süre İstanbul’un incisi Prens Adaları’ndan Heybeliada’da kaldım. Bahriye Mektebi’nde 1972-1979 yılları arasında geçirdiğim yedi yılın kalbimde ve aklımda yarattığı Heybeliada sevgisini nostaljik duygularla besleme fırsatı buldum. Gençlik yıllarım ve deniz aşkım Büyükdere-Sarıyer kıyı şeridinden sonra en büyük katkıyı bu güzel adadan aldı. Çam Limanı, Âşıklar Yolu, Alman Koyu, Ayazma… Nereye gitsem gençlik çağından unutulmaz kareler karşımda. Heybeliada, mavi ile yeşilin suyun üstündeki birlikteliğinin en güzel örneklerinden. İstanbul’a bu kadar yakın bir yerde karşınıza adeta Ege’nin o güzel inci koyları aynı renk uyumu ile çıkıyor. Tabii bir de suların dipleri var.

    Mavi Vatan kavramını söylerken, denizin üstü kadar dibinin de ne kadar önemli olduğunu hep vurguladım. Adalar da bu perspektifte son derece zengin bir deniz alanına sahip. Bilindiği üzere, yerkürenin oksijen kaynağının üçte ikisi denizden ve planktonlardan geliyor. Bu grup içinde mercanların yeri çok önemli. Adaların deniz çevresinde de Akdeniz endemiği olan mercanların olması, doğanın Marmara Denizi’ne ve İstanbul’a büyük bir ödülü. Maalesef Yassıada inşaatı sırasında söz konusu ada çevresindeki mercan habitatı büyük zarar gördü. Bu zararı önlemek için merkezi Heybeliada’da bulunan ve bir avuç gönüllü çevre fedaisinin katkıları ile faaliyet gösteren Adalar Denizle Yaşam ve Spor Kulübü Derneği (ADYSK) devreye girdi. Gönüllüler Sivriada’dan söktükleri mercanları Büyükada yakınındaki Balıkçı (Neandros) Adası’na taşıdılar.

    Bu derneğin marifetleri sadece mercan resifinden de öte. Deniz dibinde terk edilmiş hayalet ağların temizlenmesini de başarmışlar. Şimdi de Balıkçı Adası etrafında Denizel Koruma Alanı için sarf ediyorlar. ADYSK, denize gönül vermiş, birçok ulusal ve uluslararası farklı projelerde görev yapmış kişilerin girişimi ile ülkemiz denizlerinin ve doğal varlıklarının korunması amacı ile 9 Eylül 2015 tarihinde Heybeliada’da Volkan Narcı tarafından kurulmuş. Narcı, bir dalış eğitmeni olmanın da verdiği avantaj ile genç yaşında tüm enerjisini Adalar’ın deniz çevresine adamış ve sonuçta gerçek bir Mavi Vatan fedaisine dönüşmüş. Dernek, dünyanın en özel iç denizi Marmara Denizi’nde Prens Adaları olarak da bilinen Adalar’daki konumu ile öncelikli amacını Marmara Denizi ve Adalar’da ekosistemin korunması olarak belirlese de yaptığı ulusal ve uluslararası birçok projeleri ile toplumsal farkındalık yaratmayı ve dünyada yapılan çalışmalara da katkı sağlamayı şimdiden başarmışlar.

    DERNEĞİN VE BİLİM İNSANLARININ ÇALIŞMALARI

    Günümüzün Mavi Vatan fedaileri, Adalar çevresinde deniz kültürünün geliştirilmesi; Adalar’ın sahip olduğu eşsiz ekosistemin korunması; deniz kirliliğinin önlenmesine ilişkin toplumun bilinçlendirilmesi; deniz sporlarının desteklenmesi; afet durumlarında sualtı ve su üstü arama kurtarma çalışmalarının yürütülmesi; aynı amaçla çalışan kurum ve sivil toplum kuruluşlarına destek verilmesi; kamuoyunu bilgilendirmek amaçlı süreli ve süresiz yayınlar hazırlamak; Türkiye’de ilk ve tek mercan resiflerini oluşturmak; hayalet ağların temizlenmesi ve bu ağlarla Adalılara ekonomik gelir elde etmek gibi faaliyetleri yürütüyorlar. Faaliyetlerine biraz daha yakından bakalım.

    İ.Ü. Su Ürünleri Fakültesi ve İ.Ü. Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü akademisyenleri tarafından 2013’ten bugüne İstanbul Adaları çevresinde yapılan denizel biyolojik zenginlik izleme çalışmaları sonucunda, Adalar çevresinde belirli bölgelerde bazı mercan türlerinin yoğun topluluklar oluşturduğu, bu türlerden bazılarının Akdeniz’e endemik olduğu belirlenmiş. Türkiye’nin taraf olduğu Barselona Sözleşmesi ve denizel biyolojik çeşitliliği korumak amacıyla oluşturulan AB Habitat Yönergesine göre bu türler korunması gereken türler listelerinde yer alıyor. Dernek, 2017 yılı Nisan ayında ilgili paydaşların katılımıyla “İstanbul Adaları Denizel Alan Koruma ve Sürdürülebilir Küçük Ölçekli Balıkçılık Çalıştayı” düzenlemiş ve toplantı çıktısını ilgili bakanlıklar ile paylaşmış. Daha sonra sahada çalışmaya geçmişler.

    İLK DOĞAL MERCAN RESİFİ PROJESİ

    Yassıada’da gerçekleştirilen inşaatın atıkları, gırgır ağlarının denize atılması ve son dönemde görülen yoğun kirliliğin etkilediği, Yassıada ve Sivriada’nın 25-30 metre derinliğindeki proje konusu sarı mercan türlerini, İstanbul Üniversitesi bilim insanları ile nispeten bu tehlikelerden uzak Neandros (Balıkçı) Adası’na özel yöntemlerle taşıyarak, sarı mercanların kurtarılması ve çoğalması ile diğer deniz canlılarına yumurtlama alanı ve yaşam kaynağı yaratılmasını sağlamışlar. Transfer sonrası yapılan izleme çalışmalarında büyük oranda başarı sağlandığı gözlemlemişler. Böylece “ADAMER (Ada Mercanları)” Türkiye’de ilk ve tek doğal mercan resifi (nakliyesi ve ekimi) projesi olmuş. Derneğin asıl hedefi, ekim yapılanan alanın deniz koruma alanı ilan edilmesi. Bunun gerçekleşmesi için de girişimlerini sürdürüyorlar. Diğer yandan yıllardır balıkçılar tarafından bilinçli veya kaza sonucu terkedilmiş ve pasif avlanmaya devam eden ağları dernek üyeleri Serco Eksiyan, Ercan Akpolat ve diğer gönüllüler ile imkânları doğrultusunda Marmara Denizi’nin dibinden çıkarma gayretlerini sürdürüyorlar. Çalışmalar kapsamında bugüne dek binlerce metrekare ağ çıkarılmış, çıkarılan ağların bir kısmı Erzincan’da tarlaların korunması amaçlı kullanılmaya başlanmış. Bazıları da adalı kadınlara file çanta yaptırılarak, elde edilen gelir ile sokak hayvanlarına mama temin edilmiş. 

    Mavi Vatan bilinci deniz çevresinin gelecek kuşaklar için korunmasına yönelik olarak, denizlerimizi kirleten, deniz doğasını tahrip eden bilinçsiz, cahil ve kötü niyetli kişi, kurum ve kuruluşlarla mücadele için şarttır. Maalesef devlet henüz denizcileşme aşamasına erişmediği için bu görevi yapamıyor. Bu görevin vatansever STK’lar ve gönüllü kişilerle desteklenmesi kaçınılmazdır. ADYSK bu fedai ruhlu ve gönüllü kimliği ile hepimiz adına çok az kaynakla çok büyük işler yapıyor.  Mavi Vatanı, kısaca denizi seviyorsak bu tip derneklerin ve gönüllü kuruluşların artmasına destek olmalı, projelerine katkı sağlamalıyız. Onların çalışmalarında gönüllü olabilir, en önemlisi çalışmalarının sürdürülebilir olması için sponsor arayışlarına destek olabilirsiniz. Mavi Vatan ancak korunan çevre ve doğa ile anlamını bulur.☸

  • Savarona müze olmalı!

    Savarona müze olmalı!

    Türkiye Cumhuriyeti tarafından Cumhurbaşkanı Yatı olarak kullanılmak üzere satın alınan Savarona’ya İngiltere/Southampton Limanı’nda, Büyükelçi Fethi Okyar’ın da hazır olduğu bir törenle 24 Mart 1938 tarihinde Türk sancağı çekildi. Klasik tragedyalara konu olacak hüzünlü hayatı başlamıştı artık. 

    Gemilerin de insanlar gibi kaderleri vardır. 28 Şubat 1931 tarihinde Hamburg, Almanya’da Amerikalı bir iş adamının kızı için inşa edilen Savarona yatı, bir vergi problemi nedeniyle sahibi tarafından yedi yıl sonra satışa çıkarıldı. Atatürk, 1 Haziran 1938 günü İstanbul’a gelen gemiye aynı gün 15.30’da geçti. Şimdi Çanakkale Deniz Müzesi’nde sergilenen Acar motoru ile ilk kez Yeşilköy açıklarında ona yaklaşırken, yanındakilere dönüp “Ne olurdu şu gemi birkaç ay önce gelseydi…” demişti. Denizi, gemiyi ve hayatı çok seven biri için ne doğal bir sözdü bu. 25 Temmuz 1938’de ağırlaşana kadar yeni yuvası Savarona oldu. Savarona’da ilk devlet toplantısını 2 Haziran günü Türki Dil ve Türk Tarih Kurumu Başkanları ile yaptı. İlk görüşte âşık olduğu bu zarif gemi ile üç seyir yapabildi. İlk seyri 3 Haziran’da beş saatliğine Dolmabahçe, Yeşilköy ve Boğaziçi güzergâhında oldu. Daha sonra 24 -27 Haziran tarihleri arasında Erdek-Büyükdere seyri yaptı. 23 Temmuz’daki son seyrinde Florya, Moda, Adalar ve son olarak Boğaziçi’ne rota verildi. O gece Büyükdere koyunda demirli kaldı. 24 Temmuz 16.30’da vira edilerek Marmara Ereğlisi’ne kadar seyir yapıldı ve gece yarısı Dolmabahçe önlerinde demirlendi. O demirleme Atatürk’ün hayattayken yaptığı son deniz yolculuğunu noktaladı. 25 Temmuz 1938 gecesi ağırlaşarak, Dolmabahçe Sarayı’na geçti.

    KRALLARI, ŞAHLARI AĞIRLADI

    Atatürk, Dolmabahçe açıklarında demirli Savarona’da toplamda 54 gün kaldı. 9 Temmuz 1938 tarihinde Savarona’da yapılan Bakanlar Kurulu toplantısı onun son toplantısı oldu. Bu süre içinde Romanya Kralı Karol’u 19 Haziran’da gemide kabul etti. Böylece sadece Türkiye Cumhuriyeti tarihinde değil, Türklerin tarihinde yabancı bir ülke kralını gemide kabul eden ilk ve tek devlet başkanı oldu. Gemi, 1951 yılında Okul Gemisi olarak kullanılmak üzere Deniz Kuvvetleri’ne devredildi. TCG kimliğini alan TCG Savarona 1952 yılında Yunan Kralı’nı, 1954 yılında Yugoslav Devlet Başkanı’nı, 1955 yılında Lübnan Cumhurbaşkanı ile Irak Kralı’nı, 1956 yılında İran Şahı’nı, 1957 yılında Alman Cumhurbaşkanı’nı ağırladı. Bu arada dönemin Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ı resmi ziyaret maksadıyla 1954 yılında Yugoslavya’ya, 1955 yılında Pakistan’a götürdü. Okul gemisi olarak da Deniz Harp Okulu son sınıf öğrencilerini her yaz açık deniz eğitimine ve Avrupa limanlarına götürdü. Bu şekilde, 1951-1986 arasında 4000’ e yakın deniz subayı adayı bu gemide eğitildi. Bir kuğu gibi, ziyaret edilen limanlara süzülen TCG Savarona ve üzerinde eğitim gören Deniz Harp Okulu son sınıf öğrencileri, Türkiye Cumhuriyeti’nin enerjisi ve Atatürk devrimlerinin gücünü yurtdışında gururla temsil etti.

    YENİ KİMLİĞİYLE BAŞINA GELENLER

    Gemi, 3 Ekim 1979 sabahı Heybeliada açıklarında demirliyken bir sabotaj sonucu kısmen yandı. Dönemin Cumhurbaşkanı Amiral Fahri Korutürk’ün özel direktifleri ile Gölcük Tersanesi’nde süratle tamir edildi. 1981 yılından sonra tekrar okul gemisi görevlerini yerine getirmeye başladı. Ancak makine/elektrik sistemlerindeki ağır malzeme yorgunluğu nedeni ile dönemin Deniz Kuvvetleri Komutanı tarafından 27 Temmuz 1986 tarihinde hizmet dışına çıkarıldı. O sene, genç bir üsteğmen olarak, geminin Dolmabahçe önünde kıçtankara edilip, Deniz Müzesi’ne bağlı bir “gemi müze” olması için “Savarona müze yapılmalıdır” başlıklı bir makale hazırladım ve Deniz Kuvvetleri dergisine gönderdim. Zira bugün olduğu gibi, o gün de TCG Hamidiye ve TCG Nusret gibi geçmişteki kahraman savaş gemilerimize nasıl kıydığımızı, onları müze olarak koruyamadığımızı düşündükçe utanıyordum. Savarona’ya kıyılmamalıydı. Savarona bir müze olarak, adına ve ruhuna uygun onurlu bir ayrıcalıkla korunmalıydı. Makalem o dönem yayınlanmadı. Konu tartışılmadı bile. Kültür Bakanlığı’nın bu gemiyi Maliye Bakanlığı’na devredip oradan da sökülmek üzere MKE’ye devredildiğini duyduğumda yıkıldım. Gemi daha sonra dönemin başbakanına yakın bir iş adamı tarafından hurda fiyatına 49 yıllığına kiralandı. Aslında kiralanan Atatürk’ün denizdeki manevi varlığıydı. Savarona milyonlarca doları bulan büyük masraflarla yeniden toparlandı. Sitim türbini ana ve yardımcı makineleri söküldü. Lüks bir yat olacağı için baş taraftaki açık güverteye jakuzi; kazan dairesi yerine hamam yapıldı. Yeni kimliği ile dünyanın en zenginlerinin tutku ve prestij aracı oldu. Başına çok üzücü ve acıklı olaylar geldi. Deniz Kuvvetleri, 2007 ve 2009 yıllarında kontratın feshi için iki kez girişimde bulunduysa da dönemin İstanbul Valiliği, geminin kullanımına yönelik denetlemelerin sonunda, gemiyi “kusursuz” bulduğundan konu kapandı. 19 Mayıs 2013 tarihli Sözcü Gazetesi, çok önemli ancak çok da acı bir haber yaptı. Haberin başlığı “Ata’nın yatı Savarona, randevu evine döndü” idi. Gazete, Mustafa Kemal’in ismi ve ruhunu yok etmeye yeminli bir dönemin geldiği noktayı 19 Mayıs gibi anlamlı bir günde bu haberle koyuyordu. Toplum olarak ona sahip çıkamayışımız, Atatürk’e sadakatimiz kadar, deniz tarih bilincimizin ve deniz kültürü birikimimizin ne denli zayıf olduğunun da somut bir göstergesi oldu.

    75 YAŞINDA VE RİSK ALTINDA

    En nihayetinde Savarona 2014 Ocak ayında, hükümet tarafından protokolü feshedilerek değil, “transfer ücreti” ödenerek geri alındı. Kısa bir süre Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği’ne bağlı kuruluş içinde devlet yatı olarak kullanıldıktan sonra bakım için, 2016 sonrası İstanbul Tersanesi’nde Deniz Kuvvetleri korumasına devredildi. Halen son derece titiz şekilde korunan geminin tekrar faal hale geçmesi için ciddi bir makine, tekne onarım finansına ihtiyacı var. Ben bu kadar nadide ve kıymetli, 75 yaşındaki bir teknenin daha fazla risk altına girmesine ve yüzer statüde her an kaybedilme riskiyle seyir yapmasına karşıyım. Zira geminin bölme ve su sızdırmazlık yeteneği lüks yata dönüştürülme aşamasında değişime uğradı. Onun yeri, Ata’sını son terk ettiği Dolmabahçe Sarayı’nın iskelesi olmalıdır. Sarayın yanına yapılacak bir parmak iskeleye aborda/kıçtankara edilerek, Türk denizcilik gücünü ilgilendiren (Donanma hariç) tüm diğer alanların (deniz ticareti, balıkçılık, gemi inşa, deniz sporları, deniz turizmi vs.) temsil edileceği sabit bir “Türk Denizcilik Müzesi”ne dönüştürülmesi gerekir. Gemi aynı zamanda Devlet Başkanlığı’nın denizdeki temsilcisi olarak kullanıma devam etmelidir. Ana direğinde Cumhurbaşkanlığı forsu toka edilmeli, tarihi salon ve kamaralar korunmalıdır. Alt güvertelerdeki hacim ise müzeye dönüştürülmelidir. Bu konuda en güzel örnek, Portsmouth İngiltere’de bulunan Amiral Nelson’ın sancak gemisi HMS Victory’dir. Devleti bu konuda artık eyleme davet ediyorum. Bu gemi sadece Türk denizcilik tarihi için değil, dünya denizcilik tarihinin nadide bir hazinesidir ve korunması devlet görevidir. ☸

  • Denizcilik Bakanlığı mutlaka kurulmalı

    Denizcilik Bakanlığı mutlaka kurulmalı

    Uluslar denizci doğmaz, denizci yapılır. Bunu yapacak olan da devlettir. Denizcilik Bakanlığı’nın kurulması ile denizcilik gücü bütüncül bir yönetim anlayışı ile idare edilebilecek.

    üzel ülkemizde bugün devlet yönetiminde denizcilik kelimesinin geçtiği bir bürokratik alan bulunmuyor. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’nın adındaki “Denizcilik” kelimesi kaldırıldı. Denizcilik Müsteşarlığı diye bir makam da artık yok. Öte yandan tüm dünyanın kabul ettiği bir gerçek var ki, o da 21. yüzyılın deniz yüzyılı olacağıdır. Zira insanlık, tarihinde hiç olmadığı kadar denizlere bağımlı olacak. Bugün Doğu Akdeniz’de yaşananlardan bu gerçeği öğrenmemiz gerekiyor: Neden denizcileşemedik? Türkiye coğrafyası itibarıyla bir deniz ülkesi, ancak denizci bir devlet değil. Bunun temel nedeni Selçuklu ve Osmanlı imparatorluklarının da denizci devlet olmayışındandır. Cumhuriyet, Mustafa Kemal Atatürk ile denizcileşme hedefine yönelmişse de bu süreç 1938 sonrası akamete uğradı. Unutulmamalı ki; uluslar denizci doğmaz, denizci yapılır. Bunu yapacak olan da devlettir. Devletin örgütleme ve indoktrinasyon gücü bunu sağlar. Tüm denizci devletler bu şekilde denizci olmuştur.  Mustafa Kemal dönemi hariç Cumhuriyet hükümetlerinin hiçbirinin programında halkın “denizcileşmesi” bir hedef olmadı. Dolayısıyla devlet hiçbir zaman denizci olmadı. Günümüze kadar donanma dışındaki denizcilik gücü unsurlarımız maalesef bir deniz uygarlığı yaratabilecek ya da deniz uygarlığı sahibi ülkeleri endişeye sevk ederek “bu Türkler de çok oluyor” dedirtebilecek yol katedemedi. 

    “TOPRAK GEMİ” ANADOLU

    Deniz uygarlığının temeli deniz kültürü, onun temeli de amatör denizciliktir. Hayatında bir sandalda bile kürek çekmemiş, optimistte dahi yelken yapmamış, hadi hepsinden vazgeçtim, eline balık oltası almamış birçok bürokrat verdikleri mevzuat ve vergi kararları ile kendi, karasal kültürüne uzak uygar deniz kültürünü lüks ve pahalı bir alan olarak görüyor ve amatör denizciliği öldürmek için ellerinden geleni ardına koymuyorlar. Denizle sade vatandaşları buluşturacak her türlü tedbiri zenginlere sağlanan bir ayrıcalık olarak görmeye devam ediyorlar. Böylece yanına yaklaşılamayan marina fiyatlarıyla beraber dünyadaki en yüksek vergileri ve en gereksiz mevzuat uygulamalarını amatör denizcilere yükleyerek, onların denizden uzaklaşmasına neden oluyorlar. Maalesef “Toprak Gemi” Anadolu ve çevre denizlerimiz “Mavi Vatan”,  Mustafa Kemal’den sonra denizi ve denizciliği bir uygarlık projesine ve hedefine dönüştürecek ne siyasetçi ne de devlet adamı gördü. Devlet son 50 yılda turizm, inşaat ve tekstile verdiği teşvik ve desteğin onda birini denizciliğe vermedi. Denizciliğe yöneliş için gereken demokratik baskı da kurulamadı. Sivil toplum örgütleri lobi ve baskı grupları olarak bu alanda yetersiz kaldılar. Meslek odalarının birçoğu ise rant ekonomisinin kurbanı olarak taktik kazançları stratejik geleceğe tercih ettiler. Türkiye’nin denizcileşmesinin iki anahtarı var. Birincisi devletin/hükümetin iradesi, ikincisi ise halka denizin sevdirilmesi ve denizcileşmesidir. Devletin egemen gücü, yasama ve yürütmede denizciliği gerçek anlamda partiler üstü bir ülküye dönüştürerek siyasi, ekonomik, kültürel ve sosyal alanlarda elle tutulur projelerle somutlaştırabilir ve hepsinden önemlisi “Toprak Gemi” Anadolu’nun iç kısımlarına deniz kültürünü taşıyabilirse, Türkiye’nin kaderi değişecektir.

    BÜTÜNCÜL YÖNETİM ANLAYIŞI İHTİYACI

    Günümüz Türkiye’sinde denizciliğe yönelik konular otuzdan fazla bakanlık, kurum/kuruluş ve örgütün sorumluluğunda olmak üzere birçok farklı sektöre yayılmış olarak, birbirinden bağımsız politikalar dâhilinde ele alınıyor. Denizcilik gücünün yönetimine ilişkin bu ayrım mevcut olanak ve yeteneklerin etkin ve eşgüdüm içinde kullanımını zorlaştırırken, Türkiye denizciliğin farklı sektörlerinde aynı amaca hizmet etmeye çalışan ancak, aynı anda farklı yönlerde kuvvet uygulayan vektörler nedeniyle siklet merkezi oluşturmuyor. Sonuç olarak da istenen ivmeyi yakalayamayan bir duruma düşüyor. Denizcilik gücü ile ilişkili 40’tan fazla kanun, bir kanun hükmünde kararname, 18 tüzük ve 100’den fazla yönetmeliğin bulunması, denizcilik mevzuatı olarak adlandırabilecek bu düzenlemeler arasında ciddi çelişki ve çatışmalara yol açarak denizcilik gücünün yönetimine ilişkin bu dağınıklık, olanak ve yeteneklerin etkin kullanımını güç hale getiriyor. Denizcilik Bakanlığı’nın kurulması ile denizcilik gücü bütüncül bir yönetim anlayışı ile idare edilebilecek. Böylece etkin bir karar alma ve uygulama mekanizması oluşturulurken, denizcilik alanında faaliyet gösteren kurum/sektörler arasında gerekli eşgüdümün sağlanması, kaynakların etkin ve verimli şekilde kullanılması, yetersizliklerin tespiti ve giderilmesi ile sonuçta, ekonomik boyut öncelikli olmak üzere, denizcilik gücümüzün topyekûn geliştirilmesi mümkün olabilecek.☸

  • Sivil deniz okullarının üniforma sorunu

    Sivil deniz okullarının üniforma sorunu

    Neredeyse son 25 yıldır okul dışında üniforma giymelerinin yasak olması nedeni ile kamuoyu Bahriyeli öğrencilerin bu konudaki titizliğini gözlemleme fırsatı bulamıyor. Aksine, kamuoyu sivil denizcilik okullarının öğrencilerinin üniformalarına tanıklık ediyor. Sanki görünmez bir el ülkede üniformaya saygısızlığı teşvik ediyor.

    Dergimizin Haziran 2017 sayısında “Üniforma ve Denizci” başlıklı bir yazı yazmıştım. Bu yazıda üniformanın deniz ve gemi ortamında disiplini, birliği, dayanışmayı, kendi sınıfı içinde (Donanma’da subay, astsubay, uzman, erat; Ticaret Bahriyesi’nde zabit, mürettebat) liyakat ve kıdeme dayalı astlık, üstlük yani komuta zincirini, ama hepsinden önemlisi geçmişten günümüze kurumsal mirası ve aidiyeti temsil ettiğini belirtmiştim. Yazıda Donanma’nın üniforma disiplini konusunda son derece dikkatli ve duyarlı olduğunu, bu konuda asla hata yapmadıklarını vurgulamıştım. Ancak belirtmem gerekir ki, Türkiye’de terör bahanesi ile Bahriyeli (askeri) öğrencilerin neredeyse son 25 yıldır okul dışında üniforma giymelerinin yasak olması nedeni ile kamuoyu Bahriyeli öğrencilerin bu konudaki titizliğini gözlemleme fırsatı bulamıyor. Aksine, kamuoyu sivil denizcilik okullarının öğrencilerinin üniformalarına tanıklık ediyor. Sanki görünmez bir el ülkede üniformaya saygısızlığı teşvik ediyor. 

    ÜNİFORMA DİSİPLİNİ YOK Askeri öğrencilerin üniforma ile okul dışına çıkmaları yasaklanırken sivil denizcilik okullarının öğrencilerinin üniforma ile okula gidip gelmelerine izin veriliyor. İşte felaket de bu noktada başlıyor. Sivil denizcilik okullarında ve özellikle meslek lisesi statüsünde olanlarda üniforma disiplini yok. Zaman zaman bulunduğum Beşiktaş ve Tuzla gibi semtlerde Denizcilik Meslek Lisesi ya da iki yıllık meslek yüksek okulları ile Denizcilik Fakültesi öğrencilerinin denizci üniformasını nasıl  dejenere ettiklerini üzülerek görüyorum. Üniformanın ayrılmaz parçası olan şapkasız dolaşanlar, kışın beyaz, yazın siyah giyenler ya da alt kısmı siyah, üstü beyaz giyenler, yakası bağrı açıklar, üniforma  pantolonuna sivil renkli ayakkabı giyenler, üniformaya rengârenk sırt çantası takanlar, leke içinde beyaz üniforma ile gezenler ya da kravatsız gömleksiz üniforma giyenler… Lütfen yapmayın! Türk üniformasını daha fazla aşağılamayın. Emin olun Türk yiyecek içecek sektöründeki aşçılar ve garsonlar bile üniformalarına sizden daha çok özen ve hassasiyet gösteriyorlar. Eleştirilerim öğrenciler kadar onlara üniformaya saygı duygusunu vermeyen ya da veremeyen lider ve örnek olması  gereken okul yöneticileri için de geçerli. Lütfen bu okullarda eğer üniformaya saygıyı öğretemeyecek ve koruyamayacaksanız üniforma uygulamasını iptal edin. Türk denizcisini ve denizciliğini küçük düşürtmeyin. Aynı çağrıyı Milli Eğitim Bakanlığı’na da yapıyorum. Lütfen bu okullarda üniforma uygulamalarını kaldırın. Sadece denizciliğimizin değil, Türk devletinin onurunun zedelenmesine izin vermeyin ve bu rezalete dur deyin. ☸